Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
Вернуться назад Консолидированная версия (15/07/2020 - 17/12/2025)
საქართველოს სახელმწიფო
აღიარებს საქართველოს კონსტიტუციითა და საერთაშორისო სამართლით საყოველთაოდ განმტკიცებულ ადამიანის უფლებებსა და თავისუფლებებს,
კერძოდ, თითოეული ადამიანის უფლებას საკუთრებასა და ცხოვრების ადეკვატურ სტანდარტებზე, მიუხედავად მისი რასისა, კანის ფერისა, სქესისა, ენისა, ეთნიკური თუ სოციალური კუთვნილებისა, რელიგიისა, მრწამსისა, პოლიტიკური თუ სხვა შეხედულებებისა,
აცნობიერებს ყოფილ სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში 1989–1992 წლების კონფლიქტის მძიმე შედეგებს, რომელმაც საქართველოს მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის უფლებებისა და თავისუფლებების უხეში დარღვევა და საკუთარი საცხოვრებლიდან იძულებით გადაადგილება გამოიწვია,
და იღებს პასუხისმგებლობას, აღადგინოს და საერთაშორისო სამართლით აღიარებულ სტანდარტებს მიუსადაგოს 1989–1992 წლებში კონფლიქტის შედეგად და მის შემდგომ პერიოდში დაზარალებულთა უფლებრივი მდგომარეობა.
ამ კანონის მიზანია ყოფილ სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში კონფლიქტის შედეგად საქართველოს ტერიტორიაზე დაზარალებული ფიზიკური პირების ქონებრივი რესტიტუცია, ადეკვატური (სანაცვლო) უძრავი ქონებით უზრუნველყოფა ან ქონებრივი ზიანის კომპენსაცია.
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) კონფლიქტი – 1989–1992 წლებში და მის შემდგომ პერიოდში ყოფილ სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში შეიარაღებული კონფლიქტი ან/და საქართველოს სხვა რეგიონებში ქართველ და ოს მოსახლეობას შორის დაპირისპირება;
ბ) ბინადრობის უფლება – თავდაპირველი საცხოვრებლით სარგებლობის ან მასზე საკუთრების უფლება;
გ) თავდაპირველი საცხოვრებელი – იძულებით გადაადგილებული პირის საცხოვრებელი, სადაც მას ჰქონდა ბინადრობის უფლება დატოვების მომენტში;
დ) თავდაპირველი მცხოვრები – პირი, რომელსაც ჰქონდა ბინადრობის უფლება თავდაპირველ საცხოვრებელში;
ე) იძულებით გადაადგილებული პირი – კონფლიქტის შედეგად საქართველოს ფარგლებს გარეთ ან საქართველოს ტერიტორიაზე იძულებით გადაადგილებული პირი;
ვ) კეთილსინდისიერი და არაკეთილსინდისიერი მფლობელები – საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 159-ე და 164-ე მუხლებით განსაზღვრული პირები;
ვ1) მხარდაჭერის მიმღები − საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-12 მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილებით განსაზღვრული პირები;
ზ) ნათესავი – საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 31-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული პირი;
თ) ოჯახის წევრი – მეუღლე, შვილი, მშობელი, მშვილებელი, ნაშვილები, პაპა-ბებია, შვილიშვილი, და-ძმა;
ი) რეკონსტრუქცია – უძრავი ქონების სახეცვლილება, რომლის შედეგადაც არსებითად შეიცვალა ქონების ფართობი და საბაზრო ღირებულება;
კ) საცხოვრებელი – საცხოვრებლად განკუთვნილი უძრავი ქონება;
ლ) სხვა უძრავი ქონება – მიწის ნაკვეთი და არასაცხოვრებელი უძრავი ქონება, რომელიც მყარად დგას მიწაზე;
მ) ქონებრივი რესტიტუცია – კონფლიქტის შედეგად საქართველოს ტერიტორიაზე დაკარგული საცხოვრებლის ან სხვა უძრავი ქონების კანონიერი მფლობელისათვის დაბრუნება;
ნ) შემდგომი მცხოვრები – პირი, რომელიც ამჟამად კეთილსინდისიერად ან არაკეთილსინდისიერად ფლობს იძულებით გადაადგილებული პირის თავდაპირველ საცხოვრებელს.
ეს კანონი ემყარება შემდეგ პრინციპებს:
ა) სამართლიანობასა და თანასწორობას;
ბ) კანონიერებას;
გ) ადამიანის ღირსებისა და საყოველთაოდ აღიარებული უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას, პატივისცემასა და უზრუნველყოფას;
დ) ადამიანის უფლებას, მიიღოს ამომწურავი ინფორმაცია სახელმწიფო ორგანოებში მასთან დაკავშირებულ საკითხებზე;
ე) ადამიანის უფლებას, უზრუნველყოფილი იყოს ეფექტიანი სამართლებრივი საშუალებებით;
ვ) სახელმწიფოს ანგარიშვალდებულებასა და პასუხისმგებლობას მოქალაქეებისა და თავის ტერიტორიაზე მყოფ პირთა წინაშე;
ზ) იძულებით გადაადგილებული პირების თავისუფლად და ნებაყოფლობით დაბრუნების უფლების გარანტირებას.
მუხლი 4. კანონის მოქმედების სფერო
1. ეს კანონი გამოიყენება:
ა) იმ თავდაპირველი მცხოვრების მიმართ, რომელსაც კონფლიქტის შედეგად არ შეეძლო ან არ შეუძლია თავის თავდაპირველ საცხოვრებელში დაბრუნება უსაფრთხოების ან ადეკვატური (სანაცვლო) საცხოვრებლის არარსებობის გამო;
ბ) იმ შემდგომი მცხოვრების მიმართ, რომელიც კეთილსინდისიერად ან არაკეთილსინდისიერად ფლობს თავდაპირველი მცხოვრების კუთვნილ საცხოვრებელს ან სხვა უძრავ ქონებას;
გ) იმ თავდაპირველი მცხოვრების მიმართ, რომელმაც სახელმწიფო ორგანოების ანდა საერთაშორისო ან ადგილობრივი ორგანიზაციების მეშვეობით მიიღო სანაცვლო საცხოვრებელი ან/და ფულადი კომპენსაცია, თუ თავდაპირველი საცხოვრებლის ღირებულება აღემატება მიღებულ სანაცვლო საცხოვრებელს ან/და ფულად კომპენსაციას.
2. ამ კანონით აღიარებულია იძულებით გადაადგილებული პირის უფლება, რესტიტუციისა და კომპენსაციის კომისიაში განსახილველად წარადგინოს 1983 წლის საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსის 69-ე მუხლის საფუძველზე მიღებული ყველა გადაწყვეტილება, რომელმაც გამოიწვია ამ პირის ბინადრობის უფლების დაკარგვა საცხოვრებელზე, კონფლიქტისა და კონფლიქტის შემდგომ პერიოდში.
მუხლი 5. ქონებრივი რესტიტუციისა და კომპენსაციის უფლება
1. ამ კანონით აღიარებულია ყველა იძულებით გადაადგილებული პირისა და სხვა პირის უფლება, დაბრუნდეს თავის თავდაპირველ საცხოვრებელში.
2. ეს კანონი ადგენს კონფლიქტის შედეგად საქართველოს ტერიტორიაზე დაკარგული საცხოვრებლის ან სხვა უძრავი ქონების კანონიერი მფლობელისათვის დაბრუნების გარანტიებს, რაც გულისხმობს დაზარალებულის უფლებას, მიიღოს უძრავი ქონება, ან თუ მისი საცხოვრებლის ან სხვა უძრავი ქონების დაბრუნება შეუძლებელია, მიიღოს იმავე ღირებულების ადეკვატური (სანაცვლო) საცხოვრებელი, ხოლო თუ იმავე ღირებულების ადეკვატური (სანაცვლო) საცხოვრებლის გადაცემა შეუძლებელია, მიიღოს ქონებრივი ზიანის კომპენსაცია.
3. ამ კანონით აღიარებულია შემდგომი კეთილსინდისიერი მცხოვრების უფლება, ფლობდეს ადეკვატურ (სანაცვლო), უსაფრთხო და ხელმისაწვდომ საცხოვრებელსა და სხვა უძრავ ქონებას.
თავი II. რესტიტუციისა და კომპენსაციის კომისია
მუხლი 6. რესტიტუციისა და კომპენსაციის კომისიის სტატუსი
1. ამ კანონით განსაზღვრული მიზნების განსახორციელებლად იქმნება რესტიტუციისა და კომპენსაციის კომისია (შემდგომში – კომისია) 3 წლის ვადით. კომისიის მიზნების ვადამდე მიღწევის შემთხვევაში კომისია იღებს გადაწყვეტილებას საკუთარი უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის თაობაზე, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ კომისია უფლებამოსილების ვადის განმავლობაში ვერ შეძლებს არსებული დავების სრულად გადაწყვეტას, იღებს გადაწყვეტილებას კომისიის უფლებამოსილების განსაზღვრული ვადით გაგრძელების შესახებ.
2. კომისია არის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელსაც არ გააჩნია სახელმწიფო მაკონტროლებელი ორგანო.
მუხლი 7. კომისიის საქმიანობის მიზნები
კომისიის საქმიანობის მიზანია, კონფლიქტის შედეგად საქართველოს ტერიტორიაზე დაზარალებულ პირთათვის მოახდინოს:
ა) ქონების დაბრუნება;
ბ) ადეკვატური (სანაცვლო) საცხოვრებლით უზრუნველყოფა;
გ) ქონებრივი ზიანის კომპენსაცია.
მუხლი 8. კომისიის საქმიანობის საჯაროობა
1. კომისიისა და მისი კომიტეტის სხდომები საჯაროა. კომისიის (კომიტეტის) სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილია სხდომა დახურულად გამოაცხადოს პერსონალური მონაცემების, სახელმწიფო, კომერციული ან პროფესიული საიდუმლოების დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსითა და „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით, თუ ამას მოითხოვს ერთ-ერთი მხარე მაინც, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. კომისიისა და მისი კომიტეტის მუშაობის პროცესში მოპოვებული ინფორმაცია საჯაროა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ინფორმაციის გასაიდუმლოებას მოითხოვს საქართველოს კანონმდებლობა.
3. კომისიის წევრი ან კომისიის ბიუროს თანამშრომელი ვალდებულია საიდუმლოდ შეინახოს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ინფორმაცია, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა თანამდებობიდან გამომდინარე ან საქმიანობის განხორციელების პროცესში, ასევე ხელი შეუწყოს ასეთი ინფორმაციის კონფიდენციალურობას.
4. პირი ვალდებულია საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად არ გაამჟღავნოს საიდუმლო ინფორმაცია, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა კომისიის საქმიანობის ხელშეწყობის, კომისიის ან კომისიის კომიტეტის სხდომაზე დასწრების შემდეგ ან სხვაგვარად. კომისიის წარმომადგენელი ვალდებულია პირი გააფრთხილოს ამის შესახებ.
5. კომისიის ან კომისიის კომიტეტის მიერ საიდუმლო ინფორმაციის გამჟღავნების შემთხვევაში შესაბამისად კომისია ან კომისიის კომიტეტი ვალდებულია აანაზღაუროს მისგან გამოწვეული მორალური ან/და მატერიალური ზიანი.
საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6328 – ვებგვერდი, 12.06.2012წ.
მუხლი 9. კომისიის შექმნის წესი და შემადგენლობა
1. კომისია შედგება 9 წევრისაგან, რომლებსაც ნიშნავენ ამ მუხლით დადგენილი წესით.
2. კომისია შედგება კონფლიქტის ქართული და ოსური მხარეებისა და საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) მიერ წარმოდგენილი კანდიდატებიდან პარიტეტის პრინციპით დანიშნული წევრებისაგან.
3. საქართველოს ხელისუფლება საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) მიერ წარმოდგენილი კანდიდატებიდან ნიშნავს კომისიის 3 წევრს, რომლებიც შემდეგ აკომპლექტებენ კომისიას კონფლიქტის ქართული და ოსური მხარეების მიერ წარმოდგენილი კანდიდატებიდან ღია კონკურსის წესით.
4. კომისია უფლებამოსილია განახორციელოს ამ კანონით განსაზღვრული ფუნქციები იმ შემთხვევაშიც, თუ საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) მიერ წარმოდგენილი იქნება მხოლოდ 2 კანდიდატი, რომელთაც დანიშნავს საქართველოს ხელისუფლება. ასეთი გარემოების არსებობისას კონფლიქტის ქართული და ოსური მხარეების მიერ წარმოდგენილი კანდიდატებიდან კომისიის დაკომპლექტება მოხდება შესაბამისად ორ- ორი წევრით.
5. კონფლიქტის ქართული და ოსური მხარეებიდან კანდიდატურების წარდგენის უფლება აქვთ საერთაშორისო სამართლის სუბიექტს (სუბიექტებს), პოლიტიკურ პარტიას (პარტიებს), კერძო სამართლის არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირებს, მიუხედავად მათი რეგისტრაციის ადგილისა, ან არანაკლებ 50-კაციანი ჯგუფისა.
6. კომისიის წევრად შეიძლება დაინიშნოს ქმედუნარიანი პირი, რომელსაც აქვს უმაღლესი განათლება და მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება. იგი უნდა იყოს საზოგადოებისაგან აღიარებული და მისი ნდობის მქონე პირი. კომისიის წევრთა ერთ მესამედს მაინც უნდა ჰქონდეს უმაღლესი იურიდიული განათლება.
7. კონკურსში მონაწილეობის უფლება აქვს პირს, რომელიც აკმაყოფილებს ამ კანონით კომისიის წევრისადმი წაყენებულ მოთხოვნებს. საკონკურსო საბუთების წარდგენის ვადაა კონკურსის გამოცხადებიდან არა უგვიანეს 45 დღე.
8. თუ ამ კანონით განსაზღვრულ ვადაში ერთ ვაკანსიაზე არ წარადგენენ არანაკლებ 2 კანდიდატისა, კონკურსი გაგრძელდება მანამ, სანამ ამ ვაკანსიაზე არ წარადგენენ არანაკლებ 2 კანდიდატისა. კანდიდატთა სია გამოქვეყნდება კანდიდატთა წარდგენის ვადის ამოწურვიდან არა უგვიანეს 2 დღეში.
9. კანდიდატების წარდგენის ვადის ამოწურვიდან არა უგვიანეს 30 დღისა საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) კვოტით დანიშნული წევრები ნიშნავენ კონფლიქტის ქართული და ოსური მხარეების კვოტით დასანიშნ კომისიის წევრებს.
10. საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) კვოტით დასანიშნ წევრთა დანიშვნისა და მათ მიერ უფლებამოსილების განხორციელების წესი, ასევე კონკურსის ჩატარების წესი და პირობები განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, კომისიის შექმნის პროცესში მონაწილე საერთაშორისო სამართლის სუბიექტთან (სუბიექტებთან) დადებული მემორანდუმის შესაბამისად.
1. კომისიას ჰყავს თავმჯდომარე და თავმჯდომარის ორი მოადგილე, რომლებსაც კომისია ირჩევს თავისი შემადგენლობიდან ხმათა უმრავლესობით. კომისიის თავმჯდომარედ უნდა აირჩეს ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) მიერ წარმოდგენილი კანდიდატებიდან დანიშნული კომისიის ერთ-ერთი წევრი.
2. კომისიის თავმჯდომარე და მოადგილეები უნდა წარმოადგენდნენ სხვადასხვა მხარის მიერ დასახელებულ კანდიდატებს.
3. კომისიის თავმჯდომარისა და მოადგილეების როტაცია ხდება 3 წელიწადში ერთხელ. ერთი მხარის მიერ წარმოდგენილი პირი არ შეიძლება თავმჯდომარედ დაინიშნოს 2 ვადით.
4. კომისიის შემადგენლობაში იქმნება 3 კომიტეტი, გარდა ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
5. ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში კომისიის შემადგენლობაში იქმნება 2 კომიტეტი.
1. კომისიის წევრი არ შეიძლება იყოს პირი, თუ იგი იმავდროულად:
ა) ასრულებს რაიმე ანაზღაურებად სამუშაოს, გარდა პედაგოგიური, სამეცნიერო ან შემოქმედებითი საქმიანობისა;
ბ) არის პოლიტიკური პარტიის წევრი;
გ) უშუალოდ მონაწილეობდა შეიარაღებულ კონფლიქტში ან აშკარად მოუწოდებდა ძალადობისაკენ და ეთნიკური დისკრიმინაციისა და შუღლისაკენ.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნები ვრცელდება კომისიის ბიუროს თანამშრომლებზე, გარდა ტექნიკური და დამხმარე მოსამსახურეებისა.
3. თუ კომისიის წევრს ან კომისიის ბიუროს თანამშრომელს, გარდა ტექნიკური და დამხმარე მოსამსახურეებისა, აღმოაჩნდა პირდაპირი ან არაპირდაპირი ეკონომიკური ინტერესი იმ პირის მიმართ, რომლის საქმესაც განიხილავს კომისია, იგი ვალდებულია წერილობითი ფორმით განაცხადოს ამის შესახებ და მონაწილეობა არ მიიღოს საქმის განხილვასა და გადაწყვეტილების მიღებაში.
4. თუ კომისიის წევრი ან კომისიის ბიუროს თანამშრომელი, გარდა ტექნიკური და დამხმარე მოსამსახურეებისა, არის საქმის განხილვაში მონაწილე მხარის ან ამ მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული პირის ნათესავი, ან თუ ის კონფლიქტის მიმდინარეობისას მონაწილეობდა ამ საქმის სასამართლო განხილვაში ან მუშაობდა სახელმწიფო ორგანოში ან იყო სახელმწიფო თანამდებობის პირი, რომელსაც უშუალო შეხება ჰქონდა სადავო ქონებასთან, იგი ვალდებულია წერილობითი ფორმით განაცხადოს ამის შესახებ და მონაწილეობა არ მიიღოს საქმის განხილვასა და გადაწყვეტილების მიღებაში.
5. საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) კვოტით დანიშნულ კომისიის წევრზე არ ვრცელდება ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ინტერესთა კონფლიქტი, თუ იგი კომისიაში საქმიანობისათვის ანაზღაურებას იღებს მისი წარმდგენი საერთაშორისო სამართლის სუბიექტიდან (სუბიექტებიდან).
6. საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) კვოტით დანიშნულ კომისიის წევრზე არ ვრცელდება ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ინტერესთა კონფლიქტი.
მუხლი 12. კომისიის წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტა
1. კომისიის წევრს ვადამდე უფლებამოსილება შეუწყდება, თუ არსებობს შემდეგი საფუძვლები:
ა) პირადი განცხადება;
ბ) 3 თვეზე მეტი ვადით ან არასაპატიო მიზეზით 20 სამუშაო დღის განმავლობაში თავისი უფლებამოსილების განუხორციელებლობა;
გ) სამსახურებრივი ვალდებულებების უხეში დარღვევა;
დ) კომისიის წევრის სტატუსთან შეუთავსებელი თანამდებობის დაკავება ან საქმიანობა;
ე) სასამართლოს მიერ შეზღუდულქმედუნარიანად აღიარება ან მხარდაჭერის მიმღებად ცნობა, თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული;
ვ) კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი;
ზ) გარდაცვალება.
2. კომისიის წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხს ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ–დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში კომისია წყვეტს კომისიის წევრთა სრული შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედით, ხოლო სხვა შემთხვევებში ცნობად იღებს უფლებამოსილების შეწყვეტის საფუძვლის არსებობას. ამ დროს წყდება კომისიის წევრის უფლებამოსილების ვადა.
3. კომისიის წევრის ვაკანტური ადგილის შევსება ხდება ამ კანონის მე9 მუხლით დადგენილი წესით, მხარეებს შორის პარიტეტის პრინციპის დაცვით, ვაკანსიის წარმოშობიდან არა უგვიანეს 1 თვისა.
საქართველოს 2015 წლის 20 მარტის კანონი №3351 - ვებგვერდი, 31.03.2015წ.
მუხლი 13. კომისიის თავმჯდომარე
1. კომისიის თავმჯდომარე:
ა) ხელმძღვანელობს კომისიის სხდომას;
ბ) ხელს აწერს კომისიის გადაწყვეტილებას;
გ) პასუხისმგებელია კომისიის ანგარიშზე არსებული სახსრების განკარგვისათვის;
დ) კონკურსის საფუძველზე ნიშნავს კომისიის მდივანსა და სხვა თანამშრომლებს, გარდა ტექნიკური და დამხმარე მოსამსახურეებისა;
ე) ახორციელებს კომისიის წესდებით განსაზღვრულ სხვა უფლებამოსილებებს.
2. კომისიის თავმჯდომარის არყოფნის ან მოვალეობის შეუსრულებლობის შემთხვევაში კომისიის თავმჯდომარის მოვალეობებს მისივე დავალებით ასრულებს ერთ-ერთი მოადგილე.
მუხლი 14. კომისიის ბიურო. კომისიის მდივანი
კომისიის ბიუროს უფლება-მოვალეობებია:
ა) კომისიის საქმიანობის ორგანიზაციულ-ტექნიკური უზრუნველყოფა;
ბ) დაინტერესებული პირებისათვის დახმარების გაწევა საჩივრების სათანადოდ მომზადებაში;
გ) კომისიის ან/და კომისიის კომიტეტის დავალებით სხვა მოვალეობების შესრულება.
2. კომისიის ბიუროს სტრუქტურა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება კომისიის წესდებით.
3. კომისიის მდივანი:
ა) ადგენს კომისიის სხდომების ოქმებსა და სხვა საბუთებს;
ბ)ზედამხედველობს კომისიის გადაწყვეტილებათა აღსრულებას; გადაწყვეტილების დადგენილ ვადაში აღუსრულებლობის შემთხვევაში აცნობებს კომისიას;
გ) არის კომისიის ბიუროს ხელმძღვანელი და პასუხისმგებელია კომისიის ყოველდღიური საქმიანობის ორგანიზებისათვის;
დ) ნიშნავს და ათავისუფლებს კომისიის ტექნიკურ და დამხმარე მოსამსახურეებს;
ე) ასრულებს კომისიის მიერ მისთვის დაკისრებულ სხვა ფუნქციებს.
4. კომისიის მდივანს უნდა ჰქონდეს იურიდიული განათლება და მართვის სფეროში მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება.
5. კომისიის მდივანს ნიშნავს კომისიის თავმჯდომარე.
მუხლი 15. კომისიის დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის გარანტიები
1. კომისია, მისი წევრი და თანამშრომელი საკუთარი უფლებამოსილებების განხორციელებისას მიუკერძოებლები და დამოუკიდებლები არიან ნებისმიერი პოლიტიკური ან ფინანსური ინტერესებისაგან და ემორჩილებიან მხოლოდ საქართველოს კონსტიტუციასა და კანონმდებლობას. მათ საქმიანობაზე ზემოქმედება ან ამ საქმიანობაში ჩარევა დაუშვებელია და ისჯება კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ხოლო ამგვარი ზემოქმედებისა და ჩარევის შედეგად მიღებული გადაწყვეტილება ბათილია.
2. კომისიის წევრები მოქმედებენ საკუთარი უფლებამოსილებების ფარგლებში ამ კანონის, საერთაშორისო სამართლის პრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად და შინაგანი რწმენით.
3. კომისიის საქმიანობისათვის დაბრკოლებათა შექმნა ისჯება კანონით.
მუხლი 16. გადაწყვეტილების მიღების წესი
1. კომისიის სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება კომისიის არანაკლებ 6 წევრისა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თაობაზე – თუ მას ესწრება არანაკლებ 5 წევრისა.
2. კომიტეტის სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება კომიტეტის არანაკლებ 2 წევრისა.
3. კომისია გადაწყვეტილებას იღებს სხდომაზე დამსწრე წევრთა ხმების უმრავლესობით. ხმათა გაყოფის შემთხვევაში გადამწყვეტია კომისიის თავმჯდომარის ხმა.
4. კომიტეტი გადაწყვეტილებას იღებს სხდომაზე დამსწრე წევრთა ხმების უმრავლესობით. ხმათა გაყოფის შემთხვევაში გადამწყვეტია კომიტეტის თავმჯდომარის ხმა.
მუხლი 17. კომისიისა და მისი კომიტეტის სამართლებრივი აქტები
1. კომისია და მისი კომიტეტი კანონმდებლობით დადგენილი წესით, თავიანთი უფლებამოსილების ფარგლებში იღებენ შემდეგ სამართლებრივ აქტებს: კომისიის გადაწყვეტილებას, მისი კომიტეტის გადაწყვეტილებასა და კომისიის თავმჯდომარის ბრძანებას.
2. კომისიის გადაწყვეტილება, მისი კომიტეტის გადაწყვეტილება და კომისიის თავმჯდომარის ბრძანება არის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც მიიღება კანონმდებლობით მათთვის მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში.
3. კომისიისა და მისი კომიტეტის სამართლებრივი აქტები მიიღება მათ სხდომებზე.
4. კომისია იღებს კომისიის წესდებას.
5. კომისიის თავმჯდომარე ბრძანებებს გამოსცემს ამ კანონითა და კომისიის წესდებით განსაზღვრულ კონკრეტულ შემთხვევებში.
მუხლი 18. კომისიის ფუნქციები და უფლებამოსილებანი
1. კომისიის უფლებამოსილებანი, საქმიანობის წესი და სტრუქტურა განისაზღვრება ამ კანონითა და კომისიის წესდებით.
2. კომისია უფლებამოსილია კანონმდებლობით დადგენილი წესით:
ა) საკუთარი ინიციატივით ან ერთ-ერთი მხარის შუამდგომლობით მოითხოვოს და მიიღოს ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირისაგან ან სახელმწიფო ორგანოსაგან კომისიის მიერ განსახილველად მიღებულ განცხადებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია;
ბ) ერთ-ერთი მხარის ინიციატივით დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე საქმეში ჩააბას მესამე პირი. ამ გადაწყვეტილებას იგი იღებს მხარეთა მოსაზრებების გათვალისწინებით;
გ) ყოველ ექვს თვეში ერთხელ მოამზადოს ანგარიში საქართველოს პარლამენტის, საქართველოს პრეზიდენტისა და საქართველოს მთავრობისათვის წარსადგენად;
დ) განიხილოს ახლად აღმოჩენილ და ახლად გამოვლენილ გარემოებებთან დაკავშირებით უფლებამოსილი პირების მიერ კომისიის გადაწყვეტილების თაობაზე შეტანილი საჩივრები;
ე) განიხილოს არსებითად განსახილველი, ახლად აღმოჩენილ და ახლად გამოვლენილ გარემოებებთან და ამ კანონით დადგენილი პროცედურების დარღვევასთან დაკავშირებით უფლებამოსილი პირების მიერ კომიტეტის გადაწყვეტილების თაობაზე შეტანილი საჩივრები.
3. საკუთარი ფუნქციების ეფექტიანად შესრულების მიზნით კომისია უფლებამოსილია:
ა) განახორციელოს ადმინისტრაციული უფლებამოსილებები;
ბ) საჭიროების შემთხვევაში იშუამავლოს მოდავე მხარეებთან დავის გადაწყვეტისას და ხელი შეუწყოს მორიგებას.
4. ნებისმიერი ორგანო, თანამდებობის პირი ან/და კერძო პირი ვალდებულია კომისიას მოთხოვნისამებრ მიაწოდოს თავის ხელთ არსებული საჭირო ინფორმაცია ან საბუთი, დაეხმაროს მას თავისი კომპეტენციიდან გამომდინარე გარკვეული ქმედებების განხორციელებაში. შესაბამისი ორგანოები და პირები ვალდებული არიან მოთხოვნილი ინფორმაცია გასცენ დაუყოვნებლივ, მაგრამ არა უგვიანეს 10 დღისა.
5. კომისია ვალდებულია განსახილველ საქმესთან დაკავშირებული დანაშაულის ნიშნების აღმოჩენის შემთხვევაში საქმე დაუყოვნებლივ გადაუგზავნოს შესაბამის ორგანოებს.
6. კომისიისა და მისი კომიტეტის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები სავალდებულოა შესასრულებლად საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე.
7. ამ კანონით განსაზღვრული მიზნებისა და საქმიანობის ეფექტიანად განხორციელებისათვის კომისიის წევრი კომისიის ან კომისიის კომიტეტის თავმჯდომარის დავალებით უფლებამოსილია:
ა) შეაგროვოს მტკიცებულებები, ადგილზე დაათვალიეროს და ადმინისტრაციული ორგანოებისაგან და კერძო პირებისაგან გამოითხოვოს ნებისმიერი ინფორმაცია ან დოკუმენტი, ჩანაწერი, ასევე დაავალოს მათ ინფორმაციის მოძიება ან დამუშავება, მათ შორის, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, დაუყოვნებლივ გაეცნოს ან გამოითხოვოს როგორც დასრულებული, ისე გამოძიების პროცესში მყოფი სისხლის სამართლის საქმის მასალები.
ბ) მოსამართლის ბრძანებით წინასწარი შეტყობინების გარეშე შევიდეს, დაათვალიეროს და შეისწავლოს ნებისმიერი ტერიტორია;
გ) ნებისმიერ პირს ჩამოართვას ახსნა-განმარტება, მოიწვიოს იგი კომისიის ან კომისიის კომიტეტის სხდომაზე და მოსთხოვოს ახსნა-განმარტების მიცემა;
დ) მოითხოვოს გარკვეული ინფორმაცია საქართველოს ან სხვა ქვეყნის სახელმწიფო ორგანოსაგან, აგრეთვე ჩამოართვას ახსნა-განმარტება სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეს, სხვა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მყოფ პირს ამ სახელმწიფოსთან წინასწარი შეთანხმებით და საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით გათვალისწინებული წესითა და პირობებით.
8. კომისიის წევრი ამ მუხლის მე-7 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ უფლებამოსილებებს სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე ახორციელებს მოსამართლის ბრძანების გარეშე.
9. კომისიისა და მისი კომ იტეტის მიერ საქმის განხილვა მიმდინარეობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №6958 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.
1. კომისიის საქმიანობის ეფექტიანობისათვის, შემოსული განცხადებების დროულად განხილვისა და გადაწყვეტის, კონფლიქტის შედეგად უკანონოდ ჩამორთმეული ქონების დაბრუნების, ადეკვატური (სანაცვლო) საცხოვრებლით უზრუნველყოფისა და ქონებრივი ზიანის კომპენსაციის მიზნით იქმნება კომიტეტები.
2. კომიტეტებს ხელმძღვანელობენ კომიტეტების თავმჯდომარეები, რომლებსაც ირჩევს კომისია.
3. კომისიის კომიტეტებს ქმნის კომისია თავისი შემადგენლობიდან მხარეებს შორის პარიტეტის პრინციპის დაცვით, სამ-სამი წევრის შემადგენლობით.
მუხლი 20. კომისიის კომიტეტის უფლებამოსილებანი
კომისიის კომიტეტი უფლებამოსილია:
ა) მიიღოს და განიხილოს უფლებამოსილი პირის განცხადება ქონებრივი რესტიტუციის თაობაზე;
ბ) საქმის სრულყოფილად, ყოველმხრივ და ობიექტურად შესწავლისათვის მოიძიოს საქმესთან დაკავშირებული სრული ინფორმაცია;
გ) განცხადების საფუძველზე ან საკუთარი ინიციატივით მოიძიოს განმცხადებლისათვის მიყენებული ქონებრივი ზიანის დამადასტურებელი მტკიცებულებები;
დ) საკუთარი ინიციატივით ან ერთ-ერთი მხარის შუამდგომლობით მოითხოვოს და მიიღოს ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირისაგან ან სახელმწიფო ორგანოსაგან კომისიის კომიტეტის მიერ განსახილველად მიღებულ განცხადებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია;
ე) ერთ-ერთი მხარის ინიციატივით დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე საქმეში ჩააბას მესამე პირი. ამ გადაწყვეტილებას იგი იღებს მხარეთა მოსაზრებების გათვალისწინებით;
ვ) მიიღოს და დაამუშაოს მოქალაქეთა განცხადებები;
ზ) განაზოგადოს და გაანალიზოს შეგროვებული ინფორმაცია და მასალები;
თ) მიიღოს გადაწყვეტილება კონკრეტულ საქმეებთან დაკავშირებით;
ი) განახორციელოს ამ კანონითა და კომისიის წესდებით გათვალისწინებული სხვა უფლებამოსილებები.
1. კომისია ან/და კომისიის კომიტეტი უფლებამოსილია დააჯარიმოს ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც:
ა) დაარღვევს ამ კანონის მოთხოვნებს;
ბ) არ შეასრულებს კომისიის ან/და კომისიის კომიტეტის გადაწყვეტილებას, ან/და კომისიის თავმჯდომარის ბრძანებას;
გ) დადგენილ ვადებში არ წარადგენს კანონიერი გზით მოთხოვნილ ინფორმაციასა და დოკუმენტაციას;
დ) წინასწარ გაახმაურებს გამოძიების სავარაუდო შედეგს ან ჩაიდენს ისეთ ქმედებას, რომელიც საფრთხეს შეუქმნის ან შეაფერხებს საქმის ობიექტურად და სრულყოფილად შესწავლას;
ე) ამ კანონით გათვალისწინებული მოვალეობების შესრულებაში ხელს შეუშლის ამ კანონით გათვალისწინებულ ორგანოს ან მის თანამდებობის პირს;
ვ) არასაპატიო მიზეზით არ გამოცხადდება კომისიის ან კომისიის კომიტეტის სხდომაზე, განზრახ შეცდომაში შეიყვანს ან მცდარ ინფორმაციას მიაწოდებს კომისიას ან კომისიის კომიტეტს, ან არ წარმოადგენს თავის ხელთ არსებულ, საქმის განხილვისთვის საჭირო დოკუმენტაციას.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევა გამოიწვევს დაჯარიმებას შრომის ანაზღაურების ოციდან ორმოცდაათ მინიმალურ ოდენობამდე.
3. გადაწყვეტილება პირის დაჯარიმების შესახებ მიიღება კომისიის ან/და კომისიის კომიტეტის ღია სხდომაზე. პირს, რომლის საკითხსაც განიხილავენ, უნდა მიეცეს გონივრული ვადა საკუთარი მოსაზრების წარდგენისათვის.
4. ჯარიმის სავარაუდო დაკისრებისას პირს უნდა ეცნობოს ჯარიმის დაკისრების საფუძველი. კომისია ან/და კომისიის კომიტეტი ვალდებულია განუმარტოს პირს, თუ რაში ედება მას ბრალი.
მუხლი 22. კომისიის ანგარიში და რეკომენდაციები
1. კომისია საქართველოს პარლამენტს, საქართველოს პრეზიდენტსა და საქართველოს მთავრობას წარუდგენს ანგარიშს ყოველ ექვს თვეში ერთხელ.
2. კომისიის ანგარიში უნდა მოიცავდეს კომისიის მიერ მოძიებული მასალების აღწერას, ასევე გაწეული საქმიანობისა და ფინანსურ ანგარიშს და კომისიისათვის დასახული მიზნების მისაღწევად რეკომენდაციებს საჭირო პოლიტიკური, ადმინისტრაციული თუ სხვა სახის ღონისძიებების შესახებ.
3. კომისია ვალდებულია საქართველოს პარლამენტს, პრეზიდენტსა და მთავრობას წარუდგინოს ინფორმაცია სპეციალურ ან ზოგად საკითხებზე, თუ:
ა) საკითხი შეიცავს საზოგადოებრივ ინტერესს;
ბ) საკითხი მოითხოვს პარლამენტის, პრეზიდენტისა და მთავრობის სასწრაფო რეაგირებას ან მათ ჩარევას;
გ) არსებობს პრეზიდენტის, მთავრობის, პარლამენტის წევრთა სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთი მესამედის მოთხოვნა.
4. საქართველოს პარლამენტის, პრეზიდენტისა და მთავრობისათვის ანგარიშის ჩაბარების შემდეგ კომისიამ ეს ანგარიში უნდა გამოაქვეყნოს არსებულ ელექტრონულ ან/და ბეჭდვით მედიაში, ასევე უზრუნველყოს მისი საჯაროდ ხელმისაწვდომობა.
5. ანგარიშის გამოქვეყნების შემდეგ კომისია მონიტორინგს უწევს და ხელს უწყობს თავის მიერ შემუშავებული რეკომენდაციების შესრულებას.
მუხლი 23. კომისიის ადგილსამყოფელი
1. კომისიის ადგილსამყოფელია ქ. თბილისი.
2. კონკრეტული საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, კომისია უფლებამოსილია შეიკრიბოს ასევე სხვა ადგილას.
თავი III. რესტიტუციისა და კომპენსაციის საქმის განხილვა
მუხლი 24. კომისიისათვის მიმართვის უფლება
1. იძულებით გადაადგილებულ პირებსა ან/და სხვა პირებს, რომლებსაც კონფლიქტის შედეგად მიადგათ ქონებრივი ზიანი, უფლება აქვთ განცხადებით მიმართონ კომისიას, განურჩევლად მათი მოქალაქეობისა და ადგილსამყოფელისა.
2. ამ კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში იძულებით გადაადგილებულ პირს ან/და სხვა პირს შეუძლია კომისიას მიმართოს მის მიერ უფლებამოსილებათა განხორციელების დაწყებიდან 7 წლის განმავლობაში.
1. განცხადება უნდა შეიცავდეს:
ა) განმცხადებლის სახელსა და გვარს;
ბ) ინფორმაციას, რომლის შედეგადაც პირს მიადგა ქონებრივი ზიანი;
გ) მოთხოვნას თავდაპირველი საცხოვრებლის ან სხვა კუთვნილი უძრავი ქონების დაბრუნების ან სანაცვლო კომპენსაციის მიღების შესახებ.
2. განცხადებას შესაძლოა ერთოდეს განმცხადებლის ხელთ არსებული მტკიცებულებები.
მუხლი 26. საქმის წარმოების დაწყება
1. კომისია იწყებს საქმის წარმოებას, თუ არსებობს დაზარალებულის, მისი მემკვიდრის ან წარმომადგენლის განცხადება. განცხადება შეიძლება წარადგინონ ნებისმიერ ენაზე.
2. განცხადება დაუყოვნებლივ გადაეცემა კომისიის ერთერთ კომიტეტს. კომიტეტს გადაწყვეტილება განცხადების წარმოებაში მიღების ან მიღებაზე უარის თქმის შესახებ გამოაქვს 3 თვის განმავლობაში.
3. კომიტეტი უფლებამოსილია უარი თქვას განცხადების წარმოებაში მიღებაზე, თუ:
ა) განცხადება აშკარად უსაფუძვლოა;
ბ) მისი განხილვა არ განეკუთვნება კომისიის უფლებამოსილებას;
გ) გასულია განცხადებით მიმართვისათვის ამ კანონით დადგენილი ვადა;
დ) სადავო ქონებასთან დაკავშირებით უკვე არსებობს კომისიის ან სასამართლოს გადაწყვეტილება.
4. კომისია უფლებამოსილია უარი თქვას გასაჩივრებული განცხადების წარმოებაში მიღებაზე, თუ:
ა) განცხადება აშკარად უსაფუძვლოა;
ბ) კომისიის გადაწყვეტილების გასაჩივრების შემთხვევაში არ არსებობს ახლად აღმოჩენილი და ახლად გამოვლენილი გარემოებები;
გ) კომისიის გადაწყვეტილების გასაჩივრების შემთხვევაში არ არსებობს ამ კანონით დადგენილი პროცედურების დარღვევის ფაქტი;
დ) გასულია გასაჩივრებისათვის ამ კანონით დადგენილი ვადა;
ე) სადავო ქონებასთან დაკავშირებით უკვე არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება.
1. კომისია და მისი კომიტეტი განცხადებებს განიხილავენ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებული ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოების წესით, ამ კანონის ნორმების გათვალისწინებით.
2. კომისიასა და მის კომიტეტში საქმის წარმოება ხორციელდება საქართველოს სახელმწიფო ენაზე. კომისიასა და მის კომიტეტში, მხარეთა ინტერესების გათვალისწინებით, სამუშაო ენებად ქართულთან ერთად ოსურის და ერთ-ერთი საერთაშორისო ენის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილებას კომისიის წესდებით დადგენილი წესის თანახმად იღებს კომისია. საქმის განხილვაში თარჯიმნის მონაწილეობა უზრუნველყოფილია.
3. კომისია და მისი კომიტეტი საბოლოო გადაწყვეტილებებს იღებენ და აქვეყნებენ განცხადების წარმოებაში მიღებიდან არა უგვიანეს 6 თვისა.
4. განსაკუთრებული გარემოებების არსებობისას, თუ განცხადებაში მითითებული ფაქტები საჭიროებს გამოკვლევას, რაც შეიძლება დაკავშირებული იყოს რთულ ადმინისტრაციულ პროცედურებთან, საბოლოო გადაწყვეტილების მიღების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 9 თვეს.
5. კომისიასა და მის კომიტეტს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში გამოაქვთ შემდეგი გადაწყვეტილება:
ა) განცხადების სრულად დაკმაყოფილების შესახებ;
ბ) განცხადების ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ;
გ) განცხადებაზე უარის თქმის შესახებ.
6. გადაწყვეტილება უნდა იყოს დასაბუთებული.
7. გადაწყვეტილება განცხადების დაკმაყოფილების შესახებ უნდა განსაზღვრავდეს თავდაპირველი საცხოვრებლის დაბრუნების, ადეკვატური (სანაცვლო) საცხოვრებლით უზრუნველყოფისა და ქონებრივი ზიანის კომპენსაციის საფუძვლებს, პირობებსა და წესს.
8. კომისიისა და მისი კომიტეტის გადაწყვეტილებები ძალაში შედის სხდომაზე საჯაროდ გამოცხადების მომენტიდან.
9. კომისია და მისი კომიტეტი გასცემენ სააღსრულებო ფურცელს მათ მიერ მიღებულ, კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებებზე.
10. გარემოებების გათვალისწინებით, კომისიას უფლება აქვს მიიღოს გადაწყვეტილება არაკეთილსინდისიერი მფლობელის გამოსახლების გადავადების შესახებ.
მუხლი 28. გადაწყვეტილების გასაჩივრება
1. კომისიის გადაწყვეტილებები ამ კანონით დადგენილი პროცედურების დარღვევის შემთხვევაში შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს უზენაეს სასამართლოში, ხოლო ახლად აღმოჩენილ და ახლად გამოვლენილ გარემოებებთან დაკავშირებით – კომისიაში. კომისიის კომიტეტის გადაწყვეტილებები არსებითად განსახილველად, ამ კანონით დადგენილი პროცედურების დარღვევის შემთხვევაში ან ახლად აღმოჩენილ და ახლად გამოვლენილ გარემოებებთან დაკავშირებით შეიძლება გასაჩივრდეს კომისიაში.
2. კომისიის კომიტეტის გადაწყვეტილების გასაჩივრების ვადაა გადაწყვეტილების ძალაში შესვლიდან 1 თვე. ამ ვადაში გადაწყვეტილების აღსრულება შეჩერდება.
3. ახლად აღმოჩენილ და ახლად გამოვლენილ გარემოებებთან დაკავშირებით განცხადება გადაწყვეტილების გასაჩივრების შესახებ შეიძლება წარდგენილ იქნეს გარემოებების შეტყობიდან 90 დღის განმავლობაში.
4. ამ კანონით დადგენილი პროცედურების დარღვევის შემთხვევაში გასაჩივრების ვადაა გადაწყვეტილების მიღების დღიდან 3 თვე.
5. გასაჩივრების შემთხვევაში გადაწყვეტილების აღსრულება, როგორც წესი, არ შეჩერდება, თუმცა კომისიას უფლება აქვს ერთ-ერთი მხარის შუამდგომლობით შეაჩეროს გადაწყვეტილების აღსრულება.
6. გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით კომისია გადაწყვეტილებას იღებს საქმის განხილვისათვის დადგენილი წესით. ამ დროს კომისიის მუშაობაში მონაწილეობის მიღების უფლება არა აქვს კომისიის იმ კომიტეტის წევრს, რომელმაც მიიღო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
თავი IV. ქონებრივი რესტიტუციისა და კომპენსაციის გადახდის წესი
მუხლი 29. ქონებრივი რესტიტუციისა და კომპენსაციის ზოგადი ნორმები
1. თავდაპირველი საცხოვრებელი და მასთან დაკავშირებული სხვა უძრავი ქონება დაუყოვნებლივ უნდა დაუბრუნდეს მის კანონიერ მფლობელს, თუ ქონება:
ა) სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაშია;
ბ) არაკეთილსინდისიერი მფლობელის ხელშია.
2. თუ თავდაპირველ საცხოვრებელს ან სხვა უძრავ ქონებას ფლობს კეთილსინდისიერი მფლობელი, ეს ქონება შეიძლება დაუბრუნდეს თავდაპირველ მცხოვრებს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც კეთილსინდისიერ მფლობელს გადაეცემა ადე კვატური (სანაცვლო) უძრავი ქონება ან, მისი სურვილის შემთხვევაში, ფულადი კომპენსაცია.
3. უძრავი ქონების განადგურების, დანგრევის ან რეკონსტრუქციის შემთხვევაში თავდაპირველ მცხოვრებს უნდა გადაეცეს შესაბამისი ღირებულების სხვა ადეკვატური (სანაცვლო) უძრავი ქონება.
4. თავდაპირველ მცხოვრებს ადეკვატური (სანაცვლო) უძრავი ქონების სახით უნდა გადაეცეს ქონების გადაცემის მომენტისათვის იმავე საბაზრო ღირებულების მქონე უძრავი ქონება იმ ადგილას, სადაც განთავსებული იყო ჩამორთმეული ან მიტაცებული უძრავი ქონება. თავდაპირველი მცხოვრების თანხმობით შესაძლებელია სხვა ტიპის უძრავი ქონების გადაცემა.
5. თუ უძრავი ქონება საჭიროებს სარეაბილიტაციო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს, უნდა ანაზღაურდეს ასეთი სამუშაოების სავარაუდო ღირებულება.
6. კომისიის გადაწყვეტილებით ფულადი კომპენსაციის გადახდა შეიძლება მოხდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია პირისათვის თავდაპირველი საცხოვრებლისა და მასთან დაკავშირებული სხვა უძრავი ქონების დაბრუნება ან ადეკვატური (სანაცვლო) უძრავი ქონების გადაცემა.
საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №6958 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.
მუხლი 30. ქონება, რომელიც დაბრუნებას არ ექვემდებარება
1. ქონება დაბრუნებას არ ექვემდებარება, თუ ქონების დაბრუნების მოთხოვნის დროისათვის იგი განთავსებულია იმ ტერიტორიაზე, სადაც კანონით აკრძალულია ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის ქონების გადაცემა.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში კანონიერ მფლობელს უნდა გადაეცეს ადეკვატური (სანაცვლო) უძრავი ქონება, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია, უნდა მიეცეს მატერიალური კომპენსაცია.
მუხლი 31. ქონების ღირებულების გაანგარიშება
1. რესტიტუციას დაქვემდებარებული უძრავი ქონება და ადეკვატური (სანაცვლო) უძრავი ქონება უნდა შეფასდეს ქონების გადაცემის მომენტისათვის მისი საბაზრო ღირებულების მიხედვით. იმავე კრიტერიუმებით ფასდება აღნიშნული ქონება ფულადი კომპენსაციის გაცემის საკითხის გადაწყვეტისას.
2. თუ თავდაპირველ საცხოვრებელსა და სხვა უძრავ ქონებასა და კომისიის გადაწყვეტილებით რესტიტუციას დაქვემდებარებულ ან ადეკვატურ (სანაცვლო) უძრავ ქონებას შორის არსებობს განსხვავება ღირებულებაში, იგი დაიფარება კომისიის ფონდიდან, გარდა ქონების ბუნებრივი ცვეთით გამოწვეული ღირებულებისა.
მუხლი 32. ფულადი კომპენსაციის გადახდა
1. ფულადი კომპენსაციის გადახდა უნდა მოხდეს ერთიანად ან ეტაპობრივად, მაგრამ არა უგვიანეს კომისიის მიერ გადაწყვეტილების მიღებიდან 1 წლისა.
2. იმ შემთხვევაში, თუ ამ კანონის შესაბამისად ქონების მიმღები მუდმივ საცხოვრებელ ადგილად აირჩევს საქართველოს, მას მიეცემა ერთჯერადი და ყოველთვიური დახმარებები.
3. ერთჯერადი დახმარების ოდენობა შეადგენს ქონების მიმღებისა და მისი ოჯახის წევრთათვის ერთ სულ მოსახლეზე 1 500 ლარს.
4. ყოველთვიური დახმარება გაიცემა 6 თვის განმავლობაში და მის ოდენობას განსაზღვრავს კომისია მინიმალური სამომხმარებლო კალათის მიხედვით.
თავი V. კომისიის დაფინანსება. კომისიის წევრთა სოციალური დაცვა
მუხლი 33. კომისიის დაფინანსება
1. კომისიისა და მისი კომიტეტის საქმიანობისა და მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების საფუძველზე აღსასრულებელი ღონისძიებების ფინანსური უზრუნველყოფა ხდება კომისიის ფონდის საშუალებით.
2. კომისიის ფონდის შექმნის წესი განისაზღვრება ამ კანონითა და კომისიის წესდებით.
3. კომისიის ფონდის შევსების წყაროებია სახელმწიფო ბიუჯეტი, გრანტები, სხვა სახელმწიფოთა მთავრობების, საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციების ან/და კერძო პირების საქველმოქმედო შემოწირულობები, ასევე სახელმწიფოსა და არაკეთილსინდისიერი მფლობელების მიერ გადაცემული სადავო ქონება.
4. კომისიას აქვს ანგარიში ბანკში, რომელზედაც აღირიცხება კომისიის ფონდის სახსრები.
5. კომისია თავისი ბიუჯეტის პროექტს საქართველოს მთავრობას წარუდგენს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, განსაზღვრულ ვადებში.
მუხლი 34. კომისიის წევრთა ხელფასი და სოციალური დაცვა
1. კომისიის წევრის ხელფასი და მატერიალური შეღავათები არ შეიძლება იყოს საქართველოს სააპელაციო სასამართლოს წევრის ხელფასსა და მატერიალურ შეღავათებზე ნაკლები. დაუშვებელია კომისიის წევრის ხელფასის შემცირება მისი უფლებამოსილების მთელი ვადის განმავლობაში.
2. საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) კვოტით დანიშნული წევრების მიმართ შეიძლება გამოიყოს სხვა დამატებითი ანაზღაურება, რომლის ოდენობა და გადახდის წესი განისაზღვრება კომისიის წესდებით.
მუხლი 35. კომისიის ფინანსების კონტროლი
1. კომისია ვალდებულია:
ა) შეინახოს საბუღალტრო აღრიცხვის წიგნები და კომისიის საქმიანობასთან დაკავშირებული სხვა დოკუმენტები;
ბ) მოამზადოს ყოველკვარტალური ხარჯთაღრიცხვა, რომელიც უნდა შეიცავდეს მონაცემებს ყოველთვიურად გაწეული ხარჯების შესახებ;
გ) უზრუნველყოს სრულყოფილი ინფორმაცია კომისიის მართვის ინფორმაციულ სისტემაზე დაფუძნებული საბიუჯეტო კონტროლის თაობაზე;
დ) უზრუნველყოს კომისიის მიერ თანხების მართლზომიერი განკარგვა.
2. კომისიის მიერ საბიუჯეტო სახსრების განკარგვაზე ყოველწლიურ აუდიტს ახორციელებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური , ხოლო კომისიის სხვა სახსრების განკარგვაზე – კომისიის მიერ დანიშნული, დადებითი რეპუტაციის მქონე, დამოუკიდებელი აუდიტორი. კომისიის ხარჯთაღრიცხვა და აუდიტორული დასკვნები წარედგინება საქართველოს პარლამენტს, პრეზიდენტსა და კომისიის ფონდის სხვა სპონსორებს.
საქართველოს 2012 წლის 22 ივნისის კანონი №6550 – ვებგვერდი, 22.06.2012წ.
თავი VI. გარდამავალი დებულებანი
მუხლი 36. კომისიის მიერ გასატარებელი ღონისძიებები
1. კომისია იქმნება ამ კანონის ამოქმედებიდან 5 თვის ვადაში.
2. კომისიის პირველ სხდომას, თავმჯდომარის არჩევამდე, უძღვება კომისიის უხუცესი წევრი. ამავე სხდომაზე აირჩევა კომისიის თავმჯდომარე და მდივანი კანონით დადგენილი წესით.
3. კომისიის კომიტეტების პირველი თავმჯდომარეები უნდა იყვნენ საერთაშორისო სამართლის სუბიექტის (სუბიექტების) კვოტით არჩეული პირები.
4. კომისია თავის წესდებას იღებს შექმნიდან არა უგვიანეს 2 თვისა.
5. კომისია განცხადებების მიღებას იწყებს ამ კანონის ამოქმედებიდან 9 თვის შემდეგ.
ეს კანონი ამოქმედდეს 2007 წლის 1 იანვრიდან.
საქართველოს პრეზიდენტი
მ. სააკაშვილი
თბილისი,
2006 წლის 29 დეკემბერი.
№4284–რს
შეტანილი ცვლილებები:
1. საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6328 – ვებგვერდი, 12.06.2012წ.
2. საქართველოს 2012 წლის 22 ივნისის კანონი №6550 – ვებგვერდი, 22.06.2012წ.
Контрольный текст по состоянию на 15.07.2020 N6958
Закон Грузии
Об имущественной реституции и компенсации лицам,
пострадавшим на территории Грузии в результате
конфликта в бывшей Юго-Осетинской автономной области
Грузинское Государство
признает закрепленные Конституцией Грузии и международным правом общепризнанные права и свободы человека,
в частности, право каждого на собственность и адекватные стандарты проживания, независимо от расы, цвета кожи, пола, языка, этнической либо социальной принадлежности, религии, убеждений, политических или иных взглядов,
осознает тяжелые результаты конфликта, имевшего место в 1989-1992 годах в бывшей Юго-Осетинской автономной области, повлекшего грубое нарушение прав и свобод и вынужденное перемещение из собственных мест проживания значительной части населения Грузии,
и берет ответственность по восстановлению и приведению в соответствие со стандартами, признанными международным правом, правового положения лиц, пострадавших в результате конфликта в 1989-1992 годах и в последующий период.
Глава I
Общие положения
Статья 1. Цели Закона
Целями настоящего Закона являются имущественная реституция, обеспечение адекватным (предоставляемым взамен) недвижимым имуществом физических лиц, пострадавших на территории Грузии в результате конфликта в бывшей Юго-Осетинской автономной области, или компенсация имущественного вреда.
Статья 2. Разъяснение терминов
Термины, использованные в настоящем Законе, имеют следующие значения:
а) конфликт – вооруженный конфликт в бывшей Юго-Осетинской автономной области или(и) противостояние между грузинским и осетинским населением в других регионах Грузии в 1989-1992 годах.
б) право на жительство – право на пользование первоначальным жильем или право собственности на него;
в) первоначальное жилье – жилье вынужденно перемещенного лица, право на жительство в котором он имел в момент его оставления;
г) первоначальный житель – лицо, имевшее право на жительство в первоначальном жилье;
д) вынужденно перемещенное лицо – лицо, вынужденно перемещенное в результате конфликта за пределы Грузии или на территории Грузии;
е) добросовестные и недобросовестные владельцы – лица, определенные статьями 159 и 164 Гражданского кодекса Грузии;
е1) поддерживаемое лицо – лица, определенные частями 4 и 5 статьи 12 Гражданского кодекса Грузии; (20.03.2015 N3351)
ж) родственники – лица, определенные частью 2 статьи 31 Гражданского процессуального кодекса Грузии;
з) члены семьи – супруги, дети, родители, усыновители, усыновленные дети, дед и бабушка, внуки, брат и сестра;
и) реконструкция – видоизменение недвижимого имущества, в результате которого существенным образом изменились площадь и рыночная стоимость имущества;
к) жилье – недвижимое имущество, предназначенное для проживания;
л) иное недвижимое имущество – земельный участок и нежилое недвижимое имущество, прочно связанное с землей;
м) имущественная реституция – возвращение законному владельцу жилья или иного недвижимого имущества на территории Грузии, утраченного в результате конфликта;
н) последующий житель – лицо, которое в настоящее время является добросовестным или недобросовестным владельцем первоначального жилья вынужденно перемещенного лица.
Статья 3. Принципы Закона
Настоящий Закон основывается на принципах:
а) справедливости и равенства;
б) законности;
в) защиты и уважения достоинства, обеспечения общепризнанных прав и свобод человека;
г) соблюдения права человека на получение от государственных органов исчерпывающей информации по связанным с ним вопросам;
д) соблюдения права человека на пользование эффективными правовыми средствами;
е) подотчетности и ответственности государства перед гражданами и лицами, находящимися на его территории;
ж) гарантированности права свободного и добровольного возвращения вынужденно перемещенных лиц.
Статья 4. Сфера действия Закона
1. Настоящий Закон применяется:
а) в отношении первоначальных жителей, которые в результате конфликта не могли или не могут возвратиться в первоначальное жилье ввиду отсутствия гарантий безопасности или адекватного (предоставляемого взамен) жилья;
б) в отношении последующих жителей, являющихся добросовестными или недобросовестными владельцами жилья или иного недвижимого имущества, принадлежавшего первоначальному жителю;
в) в отношении первоначальных жителей, которые при помощи государственных органов либо международных или местных организаций получили жилье взамен первоначального или(и) денежную компенсацию, если стоимость первоначального жилья превышает стоимость жилья, полученного взамен первоначального, или(и) размер денежной компенсации.
2. Настоящим Законом признается право вынужденно перемещенных лиц на представление для рассмотрения в Комиссии по реституции и компенсации всех решений, принятых на основании статьи 69 Жилищного кодекса Грузинской ССР от 1983 года, вследствие которых лица во время конфликта и в последующий период утратили в отношении жилья право на жительство.
Статья 5. Право на имущественную реституцию и компенсацию
1. Настоящим Законом признается право всех вынужденно перемещенных и других лиц на возвращение в свое первоначальное жилье.
2. Настоящим Законом устанавливаются гарантии возвращения законным владельцам утраченного на территории Грузии в результате конфликта жилья или иного недвижимого имущества, что подразумевает право пострадавшего на получение недвижимого имущества либо в случае невозможности возвращения его жилья или иного недвижимого имущества – право на получение адекватного (предоставляемого взамен) жилья этой же стоимости, а в случае невозможности предоставления адекватного (предоставляемого взамен) жилья той же стоимости - право на получение компенсации имущественного вреда.
3. Настоящим Законом признается право последующего добросовестного жильца на владение адекватным (предоставляемым взамен) безопасным и доступным жильем и другим недвижимым имуществом.
ГлаваII
Комиссия по реституции и компенсации
Статья 6. Статус Комиссии по реституции и компенсации
1. Для осуществления целей, определенных настоящим Законом, создается Комиссия по реституции и компенсации (далее – Комиссия) сроком на три года. В случае достижения целей Комиссии досрочно Комиссия принимает решение о досрочном прекращении своих полномочий, а в случае, если Комиссии в течение срока полномочий не удастся полностью разрешить имеющиеся споры, она принимает решение о продлении полномочий Комиссии на определенный срок.
2. Комиссия является юридическим лицом публичного права, у которого нет государственного контролирующего органа.
Статья 7. Цели деятельности Комиссии
Целью деятельности Комиссии является обеспечение для лиц, пострадавших на территории Грузии в результате конфликта:
а) возврата имущества;
б) предоставления адекватного (предоставляемого взамен) жилья;
в) компенсации имущественного вреда.
Статья 8. Публичность деятельности Комиссии
1. Заседания Комиссии и комитета Комиссии являются публичными. Председательствующий на заседании Комиссии (комитета) правомочен объявить заседание закрытым в целях обеспечения защиты персональных данных, государственной, коммерческойили профессиональной тайны, в порядке, установленном Общим административным кодексом Грузии и Законом Грузии «О защите персональных данных», если того требует хотя бы она из сторон, в соответствии с законодательством Грузии. (25.05.2012 N6328)
2. Информация, добытая в процессе работы Комиссии и ее комитета является публичной, за исключением случаев, когда засекречивания информации требует законодательство Грузии.
3. Члены Комиссии или сотрудники Бюро Комиссии обязаны хранить в тайне определенную законодательством Грузии информацию, которая стала им известна исходя из должности или в процессе осуществления деятельности, а также содействовать обеспечению конфиденциальности подобной информации.
4. Лица обязаны согласно законодательству Грузии не разглашать секретную информацию, которая стала им известна при оказании содействия в деятельности Комиссии, присутствии на заседании Комиссии или ее комитета либо иным образом. Представитель Комиссии обязан известить лиц об этом.
5. В случае разглашения Комиссией или ее комитетом секретной информации соответственно Комиссия или ее комитет обязан возместить причиненный моральный или(и) материальный вред.
Статья 9. Порядок создания и состав Комиссии
1. Комиссия состоит из 9 членов, которые назначаются в порядке, установленном настоящей статьей.
2. Комиссия состоит из членов, назначенных по принципу паритетности из числа кандидатов, выдвинутых от грузинской и осетинской сторон конфликта и от субъекта (субъектов) международного права.
3. Власти Грузии назначают трех членов Комиссии из числа кандидатов, представленных от субъекта (субъектов) международного права, которые в свою очередь укомплектовывают Комиссию из числа кандитатов от грузинской и осетинской сторон конфликта в порядке открытого конкурса.
4. Комиссия правомочна осуществлять определенные настоящим Законом функции также в случае выдвижения субъектом (субъектами) международного права только двух кандидатов, которых назначают власти Грузии. При наличии подобных обстоятельств укомплектование Комиссии из числа кандидатов от грузинской и осетинской сторон конфликта осуществляется назначением соответственно двух членов от каждой стороны.
5. Право на выдвижение кандидатур от грузинской и осетинской сторон конфликта имеют субъект (субъекты) международного права, политическая партия (партии), непредпринимательские (некоммерческие) юридические лица частного права независимо от места их регистрации либо группа в составе не менее 50 человек.
6. Членами Комиссии могут назначаться дееспособные лица с высшим образованием и не менее чем 5-летним опытом работы. Они должны быть признанными обществом и облаченными его доверием лицами. Не менее чем одна треть членов Комиссии должна иметь высшее юридическое образование.
7. Право на участие в конкурсе имеют лица, удовлетворяющие требованиям,предъявляемым настоящим Законом к членам Комиссии. Срок представления конкурсных документов – не позднее 45 дней после объявления конкурса.
8. Если в срок, определенный настоящим Законом, на одну вакансию не будут выдвинуты не менее двух кандидатов, конкурс продолжается до тех пор, пока на данную вакансию не будут представлены не менее двух кандидатов. Список кандидатов публикуется не позднее двух дней со дня истечения срока выдвижения кандидатов.
9. Не позднее 30 дней со дня истечения срока выдвижения кандидатов члены, назначенные по квоте субъекта (субъектов) международного права, назначают членов Комиссии, которые должны быть назначены по квотам грузинской и осетинской сторон конфликта.
10. Порядок назначения членов, выдвигаемых по квотам субъекта (субъектов) международного права, и осуществления ими своих полномочий, а также порядок и условия проведения конкурса, определяются постановлением правительства Грузии в соответствии с меморандумом, заключенным с субъектом (субъектами) международного права, участвующим в процессе создания Комиссии.
Статья 10. Структура Комиссии
1. У Комиссии есть председатель и два заместителя председателя, которых Комиссия избирает из своего состава большинством голосов. Председателем Комиссии должен избираться один из членов Комиссии из числа кандидатов, выдвинутых от субъекта (субъектов) международного права в соответствии с пунктом 3 статьи 9 настоящего Закона.
2. Председателем Комиссии и его заместителями должны быть кандидаты, выдвинутые от разных сторон.
3. Ротация Председателя Комиссии и его заместителей производится раз в 3 года. Лицо, выдвинутое одной стороной, не может назначаться председателем на 2 срока.
4. В составе Комиссии образуются 3 комитета, кроме случая, предусмотренного пунктом 5 настоящей статьи.
5. В случае, предусмотренном пунктом 4 статьи 9 настоящего Закона, в составе Комиссии создаются 2 комитета.
Статья 11. Конфликт интересов
1. Членами Комиссии не могут быть лица:
а) одновременно выполняющие какую-либо оплачиваемую работу, кроме педагогической, научной или творческой деятельности;
б) одновременно являющиеся членами политических партий;
в) непосредственно участвовавшие в вооруженном конфликте или открыто призывавшие к насилию, дискриминации по этническому признаку и вражде.
2. Требования, предусмотренные пунктом первым настоящей статьи, распространяются на сотрудников бюро Комиссии, кроме технических и вспомогательных служащих.
3. Если у членов Комиссии или сотрудников бюро Комиссии, кроме технических и вспомогательных служащих, возник прямой или косвенный интерес в отношении лиц, дела которых рассматриваются Комиссией, они обязаны заявить об этом в письменной форме и не участвовать в рассмотрении дела и принятии решения.
4. Если члены Комиссии или сотрудники бюро Комиссии, кроме технических и вспомогательных служащих, являются родственниками стороны, участвующей в рассмотрении дела или лиц, определенных подпунктом «в» пункта первого настоящей статьи, или они участвовали в ходе конфликта в судебном рассмотрении данного дела или работали в государственном органе либо являлись государственными должностными лицами, имевшими непосредственное отношение к спорному имуществу, они обязаны заявить об этом в письменной форме и не участвовать в рассмотрении дела и принятии решения.
5. На членов Комиссии, назначенных по квоте субъекта (субъектов) международного права, не распространяется требование, касающееся конфликта интересов, предусмотренного подпунктом «а» пункта первого настоящей статьи, если они получают вознаграждение за свою деятельность в Комиссии от выдвинувшего их субъекта (субъектов) международного права.
6. На членов Комиссии, назначенных по квоте субъекта (субъектов) международного права, не распространяется требование, касающееся конфликта интересов, предусмотренного подпунктом «б» пункта первого настоящей статьи.
Статья 12. Досрочное прекращение срока полномочий члена Комиссии
1. Полномочия члена Комиссии прекращаются досрочно при наличии следующих оснований:
а) личное заявление;
б) неосуществление полномочий в течение более чем 3 месяцев или по неуважительной причине в течение 20 рабочих дней;
в) грубое нарушение служебных обязательств;
г) замещение должности или осуществление деятельности, не совместимых со статусом члена Комиссии;
д) признание судом лица ограниченно дееспособным или поддерживаемым лицом, если решением суда не определено иное; (20.03.2015 N3351)
е) вступивший в законную силу обвинительный приговор суда;
ж) смерть.
2. Вопрос о досрочном прекращении полномочий члена Комиссии в случаях, предусмотренных подпунктами «б» - «г» пункта первого настоящей статьи, Комиссия решает в составе не менее двух третей полного состава членов Комиссии, а в других случаях принимает к сведению наличие основания для прекращения полномочий. В таком случае прекращается срок полномочий членов Комиссии.
3. Замещение вакантного места члена Комиссии производится в порядке, установленном статьей 9 настоящего Закона, с соблюдением принципа паритетности сторон, не позднее месяца со дня возникновения вакансии.
Статья 13. Председатель Комиссии
1. Председатель Комиссии:
а) руководит заседанием Комиссии;
б) подписывает решение Комиссии;
в) ответствен за распоряжение средствами, имеющимися на счету Комиссии;
г) на основании конкурса назначает секретаря Комиссии и других сотрудников, кроме технических и вспомогательных служащих;
д) осуществляет другие полномочия, определенные уставом Комиссии.
2. В случае отсутствия Председателя Комиссии или неисполнения им своих обязанностей их по поручению председателя Комиссии исполняет один из его заместителей.
Статья 14. Бюро Комиссии. Секретарь Комиссии
1. Правами и обязанностями бюро Комиссии являются:
а) организационно-техническое обеспечение деятельности Комиссии;
б) оказание помощи заинтересованным лицам в подготовке жалоб надлежащим образом;
в) исполнение других обязанностей по поручению Комиссии или(и) комитета Комиссии.
2. Структура бюро Комиссии и порядок деятельности определяются уставом Комиссии.
3. Секретарь Комиссии:
а) составляет протоколы заседаний Комиссии и другие документы;
б) осуществляет надзор за исполнением решений Комиссии; в случае неисполнения решений в установленный срок извещает Комиссию;
в) является руководителем бюро Комиссии и ответствен за организацию ежедневной деятельности Комиссии;
г) назначает и освобождает технических и вспомогательных служащих Комиссии;
д) выполняет другие функции, возложенные на него Комиссией.
4. Секретарь Комиссии должен иметь юридическое образование и не менее чем 5-летний опыт работы в сфере управления.
5. Секретаря Комиссии назначает председатель Комиссии.
Статья 15. Гарантии независимости и беспристрастности Комиссии
1. Комиссия, ее члены и сотрудники при исполнении своих полномочий беспристрастны и независимы от каких-либо политических или финансовых интересов и подчиняются только Конституции и законодательству Грузии. Воздействие на их деятельность или вмешательство в нее не допускается и наказывается в порядке, установленном законодательством, а решение, принятое в результате подобного воздействия или вмешательства, недействительно.
2. Члены Комиссии действуют в пределах своих полномочий в соответствии с настоящим Законом, принципами и нормами международного права и по внутреннему убеждению.
3. Создание препятствий деятельности Комиссии наказывается законом.
Статья 16. Порядок принятия решения
1. Заседание Комиссии правомочно, если на нем присутствуют не менее 6 членов Комиссии, а в случае с обжалованным решением, – если на нем присутствуют не менее 5 членов.
2. Заседание комитета правомочно, если на нем присутствуют не менее 2 членов комитета.
3. Комиссия принимает решение большинством голосов присутствующих членов. В случае разделения голосов решающим является голос Председателя Комиссии.
4. Комитет принимает решение большинством голосов присутствующих на заседании членов. В случае разделения голосов решающим является голос председателя комитета.
Статья 17. Акты Комиссии и комитета Комиссии
1. Комиссия и ее комитет в порядке, установленном законодательством, в пределах своих полномочий принимают следующие правовые акты: решение Комиссии, решение комитета Комиссии и приказ Председателя Комиссии.
2. Решение Комиссии, решение комитета Комиссии и приказ Председателя Комиссии являются индивидуальными административно-правовыми актами, которые принимаются в пределах полномочий, предоставленных им законодательством.
3. Правовые акты принимаются на заседаниях Комиссии и комитета Комиссии.
4. Комиссия принимает устав Комиссии.
5. Председатель Комиссии издает приказы в конкретных случаях, определенных настоящим Законом и уставом Комиссии.
Статья 18. Функции и полномочия комиссии
1. Полномочия, порядок деятельности и структура Комиссии определяются настоящим Законом и уставом Комиссии.
2. Комиссия правомочна в порядке, установленном законодательством:
а) по собственной инициативе или ходатайству одной из сторон требовать и получать от любых физических или юридических лиц либо государственных органов информацию, связанную с заявлением, принятым Комиссией к рассмотрению;
б) по инициативе одной из сторон вовлекать третьих лиц в дело без независимого искового требования. Данное решение Комиссия принимает с учетом мнения сторон;
в) раз в каждые шесть месяцев готовить отчет для представления Парламенту Грузии, Президенту Грузии и правительству Грузии;
г) рассматривать поданные уполномоченными лицами жалобы о решении Комиссии в связи с вновь возникшими и вновь открывшимися обстоятельствами;
д) рассматривать поданные уполномоченными лицами жалобы о решениях комитета, подлежащие рассмотрению по существу, в связи с вновь возникшими и вновь открывшимися обстоятельствами и нарушениями процедур, установленных настоящим Законом.
3. В целях эффективного выполнения собственных функций Комиссия правомочна:
а) осуществлять административные полномочия;
б) в случае необходимости при разрешении спора выступать посредником между сторонами - участниками спора и содействовать их примирению.
4. Любые органы, должностные или(и) частные лица обязаны представлять Комиссии по требованию имеющуюся у них необходимую информацию либо документы, исходя из своей компетенции оказывать ей помощь при осуществлении определенных действий. Соответствующие органы и лица обязаны представлять требуемую информацию незамедлительно, не позднее 10 дней.
5. Комиссия обязана в случае обнаружения признаков преступления, связанного с рассматриваемым делом, незамедлительно направлять дело соответствующим органам.
6. Решения, принятые Комиссией и комитетом Комиссии, обязательны к исполнению на всей территории Грузии.
7. Для эффективного достижения целей и осуществления деятельности, определенной настоящим Законом, члены Комиссиипо поручению Комиссии или председателя комитета Комиссии правомочны:
а) собирать доказательства, на местах ознакамливаться и истребовать из административных органов и от частных лиц любую информацию или документы, записи, а также поручать им добывание и обработку информации, в том числе - в порядке, установленном законодательством, незамедлительно ознакомиться или истребовать как завершенные дела, так и материалы уголовных дел, находящихся в процессе расследования;
б) по приказу судьи без предварительного извещения входить на любые территории, производить их осмотр и изучение;
в) получать объяснения от любых лиц, приглашать их на заседание Комиссии или комитета Комиссии и требовать от них дачи объяснений;
г) требовать определенную информацию от государственных органов Грузии или другого государства, а также получать объяснения от граждан иностранных государств, лиц, находящихся на территории иностранного государства, по предварительному согласованию с этим государством, в порядке и на условиях, предусмотренных международными договорами и соглашениями Грузии.
8. Члены Комиссии осуществляют предусмотренные подпунктом «б» пункта 7 настоящей статьи полномочия, связанные с недвижимым имуществом, находящимся в государственной собственности или собственности муниципалитета, без приказа судьи. (15.07.2020 N6958)
9. Рассмотрение дел Комиссией и комитетом Комиссии производится в порядке, установленном гражданским процессуальным законодательством Грузии, если настоящим Законом не предусмотрено иное.
Статья 19. Комитеты Комиссии
1. Для эффективной деятельности Комиссии, своевременного рассмотрения и решения поступивших заявлений, возврата незаконно изъятого в результате конфликта имущества, предоставления адекватного (предоставляемого взамен) жилья и компенсации имущественного вреда создаются комитеты.
2. Комитетами руководят председатели комитетов, которых избирает Комиссия.
3. Комитеты Комиссии создает Комиссия из своего состава с соблюдением принципа паритетности сторон в составе трех членов от каждой стороны.
Статья 20. Полномочия комитета Комиссии
Комитет Комиссии правомочен:
а) принимать и рассматривать заявления уполномоченных лиц об имущественной реституции;
б) для полноценного, всестороннего и объективного изучения дела добывать связанную с делом информацию в полном объеме;
в) на основании заявления или по собственной инициативе добывать доказательства, подтверждающие причинение имущественного вреда заявителю;
г) по собственной инициативе или ходатайству одной из сторон требовать и получать от любых физических или юридических лиц либо из государственных органов информацию, связанную с заявлением, полученным комитетом Комиссии к рассмотрению;
д) по инициативе одной из сторон без независимого искового требования вовлекать в дело третьих лиц. Данное решение принимается им с учетом мнений сторон;
е) принимать и обрабатывать заявления граждан;
ж) обобщать и анализировать собранную информацию и материалы;
з) принимать решения по конкретным делам;
и) осуществлять другие полномочия, предусмотренные настоящим Законом и уставом Комиссии.
Статья 21. Ответственность за создание препятствий деятельности Комиссии или(и) комитета Комиссии
1. Комиссия или(и) комитет Комиссии правомочны налагать штраф на физических лиц и юридические лица, которые:
а) нарушают требование настоящего Закона;
б) не выполняют решение Комиссии или(и) комитета Комиссии, или(и) приказы Председателя Комиссии;
в) в установленные сроки не предоставляют информацию и документацию, истребованные законным путем;
г) заранее разглашают предполагаемый результат расследования или совершают деяние, создающее угрозу или препятствующее объективному и полноценному изучению дел;
д) препятствуют указанным в настоящем Законе органам или их должностным лицам в исполнении обязанностей, предусмотренных настоящим Законом;
е) по неуважительной причине не посещают заседания Комиссии или комитета Комиссии, заведомо вводят в заблуждение или предоставляют Комиссии или комитету Комиссии недостоверную информацию, либо не предоставляют имеющуюся у них документацию, необходимую для рассмотрения дела.
2. Нарушение требований, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи влечет наложение штрафа в размере от двадцати до пятидесяти минимальных заработных плат.
3. Решение о наложении штрафа на лиц принимается на открытом заседании Комиссии или(и) комитета Комиссии. Лицам, вопрос которых рассматривается, должен предоставляться разумный срок для представления своих соображений.
4. При предполагаемом наложении штрафа лицам должно быть сообщено об основаниях наложения штрафа. Комиссия или(и) комитет Комиссии обязаны разъяснять лицам сущность обвинения.
Статья 22. Отчет и рекомендации Комиссии
1. Комиссия один раз в каждые 6 месяцев представляет отчет Парламенту Грузии, Президенту Грузии и правительству Грузии.
2. Отчет Комиссии должен включать описание материалов, добытых Комиссией, а также отчет о проделанной работе, финансовый отчет и рекомендации о политических, административных или иных мероприятиях, необходимых для достижения поставленных перед Комиссией целей.
3. Комиссия обязана представлять Парламенту, Президенту и правительству Грузии информацию по специальным или общим вопросам:
а) если вопрос касается общественного интереса;
б) если вопрос требует скорейшего реагирования или вмешательства Парламента, Президента и правительства;
в) при наличии запроса Президента, правительства, не менее чем одной трети полного состава членов Парламента.
4. По представлении отчета Парламенту, Президенту и правительству Комиссия должна опубликовать данный отчет при помощи электронных или печатных средств массовой информации, а также обеспечить его общедоступность.
5. По опубликовании отчета Комиссия осуществляет мониторинг и поддержку исполнения разработанных ею рекомендаций.
Статья 23. Местонахождение Комиссии
1. Местонахождение Комиссии – город Тбилиси.
2. Исходя из обстоятельств конкретного дела Комиссия полномочна собираться также в другом месте.
Глава III
Рассмотрение дел о реституции и компенсации
Статья 24. Право на обращение в Комиссию
1. Вынужденно перемещенные лица или(и) другие лица, которым в результате конфликта был причинен имущественный вред, имеют право обратиться с заявлением в Комиссию независимо от их гражданства и местонахождения.
2. В определенных настоящим Законом случаях вынужденно перемещенные лица или(и) другие лица могут обращаться в Комиссию в течение 7 лет с начала осуществления полномочий Комиссией.
Статья 25. Заявление
1. Заявление должно содержать:
а) фамилию и имя заявителя;
б) информацию, в результате которой лицу был причинен имущественный вред;
в) требование о возврате первоначального жилья или другого принадлежавшего лицу имущества либо о получении компенсации.
2. К заявлению могут приобщаться доказательства, имеющиеся у заявителя.
Статья 26. Начало производства по делу
1. Комиссия приступает к производству по делу при наличии заявления пострадавшего, его наследника или представителя. Заявление может быть подано на любом языке.2. Заявление незамедлительно передается одному из комитетов Комиссии. Комитет выносит решение о принятии заявления к производству или отказе в принятии в течение 3 месяцев.
3. Комитет правомочен отказать в принятии заявления к производству, если:
а) оно явно необоснованно;
б) его рассмотрение не относится к полномочиям Комиссии;
в) истек установленный настоящим Законом срок подачи заявления;
г) уже имеется решение Комиссии или суда, касающееся оспариваемого имущества.
4. Комиссия правомочна отказать в принятии к производству обжалованного заявления, если:
а) заявление явно необоснованно;
б) в случае обжалования решения Комиссии нет вновь открывшихся или вновь возникших обстоятельств;
в) в случае обжалования решения Комиссии нет фактов нарушения процедур, установленных настоящим Законом;
г) истек установленный настоящим Законом срок обжалования;
д) уже имеется решение суда, касающееся оспариваемого имущества.
Статья 27. Рассмотрение дела
1. Комиссия и комитет Комиссии рассматривают заявления в предусмотренном Общим административным кодексом Грузии порядке формального административного производства, с учетом норм настоящего Закона.
2. Производство по делу осуществляется в Комиссии и комитете Комиссии на государственном языке Грузии. Решение об использовании в Комиссии и комитете Комиссии с учетом интересов сторон в качестве рабочих языков, помимо грузинского, осетинского и одного из международных языков, принимается Комиссией в порядке, определенном уставом Комиссии. Участие переводчика в рассмотрении дела обеспечивается.
3. Комиссия и комитет Комиссии принимают и публикуют окончательные решения не позднее 6 месяцев со дня принятия заявления к производству.
4. При наличии особых обстоятельств, когда необходимо исследование фактов, указанных в заявлении, что может быть сопряжено со сложными административными процедурами, срок принятия окончательного решения не должен превышать 9 месяцев.
5. Комиссия и комитет Комиссии в пределах своей компетенции выносят следующие решения:
а) о полном удовлетворении заявления;
б) о частичном удовлетворении заявления;
в) об отказе в удовлетворении заявления.
6. Решение должно быть обосновано.
7. В решении об удовлетворении заявления должны определяться основания, условия и порядок возврата первоначального жилья, обеспечения адекватным (предоставляемым взамен) жильем и выплаты компенсации имущественного вреда.
8. Решения Комиссии и комитета Комиссии вступают в силу с момента их оглашения на заседании.
9. Комиссия и комитет Комиссии выдают исполнительный лист по принятым ими решениям, вступившим в законную силу.
10. С учетом обстоятельств Комиссия вправе принимать решение об отсрочке выселения недобросовестного владельца.
Статья 28. Обжалование решения
1. Решения Комиссии в случае нарушения процедур, установленных настоящим Законом, могут быть обжалованы в Верховном Суде Грузии, а решения, связанные с вновь открывшимися и вновь возникшими обстоятельствами, – в Комиссии. Решения комитета Комиссии для рассмотрения по существу в случае нарушения процедур, установленных настоящим Законом, или в связи с вновь открывшимися или вновь возникшими обстоятельствами, могут быть обжалованы в Комиссии.
2. Срок обжалования решений комитета Комиссии – 1 месяц со дня вступления решения в силу. В течение данного срока исполнение решения приостанавливается.
3. Заявление об обжаловании решения в связи с вновь открывшимися и вновь возникшими обстоятельствами может подаваться в течение 90 дней со дня, когда о них стало известно.
4. Срок обжалования в случае нарушения процедур, установленных настоящим Законом, – 3 месяца со дня принятия решения.
5. В случае обжалования исполнение решения, как правило, не приостанавливается, хотя Комиссия имеет право приостановить исполнение решения по ходатайству одной из сторон.
6. Решение, связанное с обжалованным решением, Комиссия принимает в порядке, установленном для рассмотрения дела. В таком случае права участвовать в работе Комиссии не имеет член комитета Комиссии, принявший обжалуемое решение.
Глава IV
Порядок имущественной реституции
и выплаты компенсации
Статья 29. Общие нормы имущественной реституции и компенсации
1. Первоначальное жилье и связанное с ним другое недвижимое имущество должны быть незамедлительно возвращены законному владельцу, если:
а) имущество находится в государственной собственности или собственности муниципалитета; (15.07.2020 N6958)
б) имущество находится у недобросовестного владельца.
2. Если первоначальным жильем либо иным недвижимым имуществом владеет добросовестный владелец, указанное имущество может быть возвращено первоначальному жителю только после предоставления добросовестному владельцу адекватного (предоставляемого взамен) недвижимого имущества или, по желанию, денежной компенсации.
3. В случае уничтожения, разрушения или реконструкции недвижимого имущества первоначальному жителю должно быть предоставлено другое, адекватное (предоставляемое взамен) недвижимое имущество соответствующей стоимости.
4. Первоначальному жителю в качестве адекватного (предоставляемого взамен) недвижимого имущества должно предоставляться недвижимое имущество, рыночная стоимость которого на момент предоставления равна стоимости первоначального жилья, находящееся в том же месте, что и отобранное или присвоенное недвижимое имущество. С согласия первоначального владельца может предоставляться недвижимое имущество другого типа.
5. Если недвижимому имуществу требуется проведение реабилитационно-реконструктивных работ, должна быть возмещена предполагаемая стоимость таких работ.
6. По решению Комиссии денежная компенсация может выплачиваться только в случае невозможности возврата лицу первоначального жилья и связанного с ним недвижимого имущества либо предоставления адекватного (предоставляемого взамен) недвижимого имущества.
Статья 30. Имущество, не подлежащее возврату
1. Имущество не подлежит возврату, если к моменту требования о возврате имущества оно находится на территории, на которой законом запрещается передача имущества физическим и юридическим лицам.
2. В случае, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, законному владельцу должно быть передано адекватное (предоставляемое взамен) недвижимое имущество, а если это невозможно, - предоставляться материальная компенсация.
Статья 31. Исчисление стоимости имущества
1. Недвижимое имущество, подлежащее реституции, и адекватное (предоставляемое взамен) недвижимое имущество должны оцениваться исходя из рыночной стоимости на момент передачи имущества. По таким же критериям оценивается указанное имущество при разрешении вопроса о выплате денежной компенсации.
2. Если стоимость первоначального жилья и иного недвижимого имущества отличается от стоимости имущества, подлежащего по решению Комиссии реституции, или стоимости адекватного (предоставляемого взамен) недвижимого имущества, разница покрывается из фонда Комиссии, кроме суммы, связанной с естественным износом имущества.
Статья 32. Выплата денежной компенсации
1. Выплата денежной компенсации должна производиться единовременно или поэтапно, но не позднее одного года со дня принятия Комиссией решения.
2. В случае выбора лицом, получающим имущество в соответствии с настоящим Законом, местом проживания Грузии ему предоставляется единовременное и ежемесячное пособие.
3. Размер единовременного пособия получателю имущества и членам его семьи составляет 1500 лари на каждого.
4. Ежемесячное пособие предоставляется в течение 6 месяцев и его размер определяется Комиссией в соответствии с минимальной потребительской корзиной.
Глава V
Финансирование Комиссии. Социальная защита
членов Комиссии
Статья 33. Финансирование Комиссии
1. Финансовое обеспечение деятельности Комиссии и комитета Комиссии и мер, подлежащих исполнению на основании принятых ими решений, осуществляется из средств фонда Комиссии.
2. Порядок создания фонда Комиссии определяется настоящим Законом и уставом Комиссии.
3. Источниками пополнения фонда Комиссии являются государственный бюджет, гранты, благотворительные пожертвования от правительств иностранных государств, международных и неправительственных организаций или(и) частных лиц, а также спорное имущество, переданное государством и недобросовестными владельцами.
4. У комиссии имеется счет в банке, на котором отражаются средства фонда Комиссии.
5. Комиссия представляет правительству Грузии проект своего бюджета в порядке и сроки, установленные законодательством Грузии.
Статья 34. Заработная плата и социальная защита членов Комиссии
1. Заработная плата и материальные льготы членам Комиссии не должны быть меньше заработной платы и материальных льгот членам Апелляционного суда Грузии. Не допускается сокращение заработной платы членов Комиссии в течение всего срока их полномочий.
2. Членам, назначенным по квоте субъекта (субъектов) международного права, может выделяться другое дополнительное вознаграждение, размер и порядок уплаты которого определяются уставом Комиссии.
Статья 35. Контроль за финансами Комиссии
1. Комиссия обязана:
а) хранить книги бухгалтерского учета и другие документы, связанные с деятельностью Комиссии;
б) готовить ежеквартальную смету, содержащую данные о ежемесячных расходах;
в) обеспечить наличие полной информации о бюджетном контроле, основанном на информационной системе управления Комиссией;
г) обеспечивать правомерное расходование средств Комиссией.
2. Ежегодный аудит распоряжения Комиссией бюджетными средствами осуществляет Служба государственного аудита, а распоряжения другими средствами Комиссии – назначенный Комиссией независимый аудитор с положительной репутацией. Смета и аудиторские заключения Комиссии представляются Парламенту Грузии, Президенту Грузии и другим спонсорам фонда Комиссии.(22.06.2012 N6550)
Глава VI
Переходные положения
Статья 36. Мероприятия, проводимые Комиссией
1. Комиссия создается в течение 5 месяцев со дня введения в действие настоящего Закона.
2. Первое заседание Комиссии до избрания председателя ведет старейший член Комиссии. На этом же заседании избираются Председатель и секретарь Комиссии в порядке, установленном законом.
3. Первыми председателями комитетов комиссий должны быть лица, избранные по квотам субъекта (субъектов) международного права.
4. Комиссия принимает свой устав не позднее двух месяцев после ее образования.
5. Комиссия начинает прием заявлений по истечении 9 месяцев со дня введения в действие настоящего Закона.
Глава VII
Заключительное положение
Статья 37. Введение Закона в действие
Настоящий Закон ввести в действие с 1 января 2007 года.
Президент Грузии Михаил Саакашвили
Тбилиси
29 декабря 2006 года
№ 4284-вс
Комментарии к документу