Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
- Оригинал
- ●
- Английский
- ●
- Русский
- ●
- Параллельно Английский
- ●
- Параллельно Русский
- ●
- Параллельно Английский - Русский
Консолидированная версия (12/06/2025 - 17/12/2025)
კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ
ამ კანონის მიზნებისათვის ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ადმინისტრატორი – კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს, დირექტორატის წევრი, ან/და სხვა პირები, რომლებსაც პირდაპირ ან არაპირდაპირ აქვთ საბანკო საქმიანობების დაგეგმვის, მართვის ან/და კონტროლის უფლებამოსილება და პასუხისმგებლობა. შესაბამისი პოზიციების ჩამონათვალს ბანკის სამეთვალყურეო საბჭო ამტკიცებს;
ბ) ბანკის ფილიალი – ბანკის ქვედანაყოფი, სადაც უშუალოდ ხორციელდება საბანკო საქმიანობა ან მისი ნაწილი;
გ) ბანკთან დაკავშირებული პირები – ბანკის ადმინისტრატორები, აქციონერები, მათთან ნათესაური კავშირის მქონე ის პირები, რომლებიც, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, კანონისმიერ მემკვიდრეთა წრიდან I და II რიგში ირიცხებიან, ან მათთან საქმიანი ინტერესებით დაკავშირებული პირები;
დ) ბენეფიციარი მესაკუთრე – პირი, რომელიც კანონის ან გარიგების საფუძველზე იღებს ფულად ან სხვა სარგებელს და რომელსაც ამ სარგებლის სხვა პირისთვის გადაცემის ვალდებულება არ აკისრია, ხოლო თუ ბენეფიციარი მესაკუთრე არის არასამეწარმეო (არაკომერციული) მიზნებისთვის შექმნილი იურიდიული პირი ან მესაკუთრე იურიდიულ პირს არ ჰყავს მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრე პირი – მისი მმართველი ორგანოს წევრი;
ე) განვითარებული ქვეყნები – საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრულ განვითარებული ქვეყნების ნუსხაში შეტანილი ქვეყნები;
ვ) ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფი – ახლონათესაურ კავშირში მყოფ პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფი, პარტნიორები (აქციონერები), რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებული არიან, გარდა ბანკისა, სხვა კომერციული ინტერესებით, აგრეთვე პარტნიორები (აქციონერები), რომელთა შორისაც ბანკის მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ არსებობს აშკარა ან ფარული შეთანხმება, ნებისმიერი ფორმით;
ზ) კომერციული ბანკი – საქართველოს ეროვნული ბანკის (შემდგომ – ეროვნული ბანკი) მიერ ლიცენზირებული იურიდიული პირი, რომელიც იღებს დეპოზიტებს და მათი გამოყენებით თავისი სახელით ახორციელებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ საბანკო საქმიანობას;
თ) კრედიტი – დაბრუნების, ფასიანობის, უზრუნველყოფისა და ვადიანობის საწყისებზე ფულადი თანხების გაცემასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ვალდებულება;
ი) (ამოღებულია - 20.12.2019, №5682);
კ) საბანკო საქმიანობის ლიცენზია – ეროვნული ბანკის მიერ გაცემული საბანკო საქმიანობის განხორციელების ნებართვა;
კ1) (ამოღებულია);
კ2) (ამოღებულია - 10.03.2017, №439);
ლ) საბანკო საქმიანობა – ამ კანონის მე-20 მუხლით განსაზღვრული საქმიანობის სახეობები;
ლ1) (ამოღებულია - 09.09.2022, №1802);
ლ2) საბანკო დღე − „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული საბანკო დღე;
მ) საბლანკო კრედიტი – კრედიტი, რომელიც გაიცემა უზრუნველყოფის გარეშე;
ნ) სავალო ინსტრუმენტი – ნებისმიერი მიმოქცევადი სავალო საბუთის და ამ საბუთის ეკვივალენტური სხვა ნებისმიერი ინსტრუმენტი, აგრეთვე ნებისმიერი მიმოქცევადი საბუთი, რომელიც იძლევა სხვა სავალო ინსტრუმენტის შეძენის უფლებას ხელმოწერის ან გაცვლის გზით; მიმოქცევად სავალო ინსტრუმენტს შეიძლება ჰქონდეს სერტიფიკატების ან საბუღალტრო ჩანაწერების ფორმა;
ო) ტრასტი – ნდობითი ფუნქცია;
პ) უცხოური სანდო ბანკი – განვითარებული ქვეყნის ბანკი, რომელსაც აქვს კომპეტენტური საერთაშორისო სარეიტინგო ორგანიზაციის მიერ მინიჭებული, გარკვეული დონის ან მასზე მაღალი რეიტინგი. ეროვნული ბანკი ადგენს კომპეტენტურ საერთაშორისო სარეიტინგო ორგანიზაციათა ნუსხას და თითოეული კომპეტენტური საერთაშორისო სარეიტინგო ორგანიზაციის მიხედვით განსაზღვრავს რეიტინგის დონეს;
ჟ) ფაქტორინგი – სავაჭრო-საკომისიო ოპერაციის სახეობა, რომელიც შეხამებულია კლიენტის საბრუნავი კაპიტალის დაკრედიტებასთან, მოიცავს კლიენტის დებიტორული დავალიანების ინკასირებას, დაკრედიტებას და საკრედიტო და სავალუტო რისკის გარანტიებს;
რ) ფიდუციარული ოპერაცია – ნდობითი ოპერაცია, რომელსაც ბანკი ან სატრასტო კომპანია აწარმოებს თავისი სახელით, მაგრამ კლიენტის დავალებით და მისი ხარჯით (როგორც წესი, ინვესტიციების სამართავად); მთელი რისკისათვის კლიენტი თავადაა პასუხისმგებელი, ხოლო ბანკი მიიღებს საკომისიოს;
ს) ფინანსური ინსტიტუტები – „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული პირები;
ტ) ფორფეტირება – საგარეო ვაჭრობის გარიგებების დროს ექსპორტის დაკრედიტება მიმწოდებლის მიერ ბრუნვის გარეშე კომერციული თამასუქების, სხვა სავალო ვალდებულებების შეძენის გზით; ამ ოპერაციის შესრულებისას გარანტია იმპორტიორი ქვეყნის ბანკი;
უ) (ამოღებულია - 20.12.2019, №5682);
ფ) შვილობილი საწარმო (შვილობილი ორგანიზაცია) – იურიდიული პირი ან იურიდიული პირის სტატუსის არმქონე ორგანიზაციული წარმონაქმნი, რომელსაც აკონტროლებს სათავო საწარმო (სათავო ორგანიზაცია);
ფ1) სათავო საწარმო (სათავო ორგანიზაცია) – იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს ერთი ან ერთზე მეტი შვილობილი საწარმო (შვილობილი ორგანიზაცია);
ქ) საზედამხედველო კაპიტალი – კაპიტალის სახეობა, რომელიც იქმნება საბანკო საქმიანობის განხორციელებისათვის, მოსალოდნელი თუ მოულოდნელი ფინანსური დანაკარგების/ზარალის განეიტრალებისათვის და სხვადასხვა სახის რისკისაგან დასაცავად;
ღ) სააქციო კაპიტალი – კომერციული ბანკის აქციონერთა კაპიტალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა ბანკის მთლიან აქტივებსა და მთლიან ვალდებულებებს შორის;
ყ) ნებადართული კაპიტალი – საზოგადოების აქციონერთა მიერ დათქმული და წესდებით გათვალისწინებული კაპიტალი;
ყ1) განთავსებული კაპიტალი − სამეწარმეო საზოგადოების მიერ განსაზღვრული ფულადი ოდენობა. განთავსებული კაპიტალი უნდა იყოს სამეწარმეო საზოგადოების განთავსებული წილების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამის ტოლი, ხოლო თუ სამეწარმეო საზოგადოებას განთავსებული აქვს აგრეთვე ნომინალური ღირებულების არმქონე წილები, განთავსებული კაპიტალი უნდა აღემატებოდეს განთავსებული წილების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამს. თუ სამეწარმეო საზოგადოებას (გარდა სააქციო საზოგადოებისა) განთავსებული აქვს მხოლოდ ნომინალური ღირებულების არმქონე წილები, განთავსებული კაპიტალი შეიძლება განისაზღვროს ნებისმიერი ოდენობით;
შ) განაღდებული კაპიტალი – განთავსებული კაპიტალის ფაქტობრივად შევსებული ნაწილი;
ჩ) გადახდისუუნარო ბანკი – ბანკი, რომლის აქტივები (განურჩევლად მათი ვადიანობისა) ვეღარ ფარავს მისივე ვალდებულებებისა და პირობითი ვალდებულებების ჯამს, განურჩევლად მათი ვადამოსულობისა;
ც) კონტროლი – საწარმოს ხმის უფლების მქონე აქციების/წილის 50 ან 50-ზე მეტი პროცენტის პირდაპირი ან არაპირდაპირი ფლობა ან/და მასთან დადებული ხელშეკრულების, მისი წესდების ან/და სხვა აქციონერებთან ან პარტნიორებთან შეთანხმების საფუძველზე, საწარმოს საქმიანობის მართვის უფლებამოსილება, რომელიც მაკონტროლებელ პირს ანიჭებს ეკონომიკური სარგებლის მიღებისა და მის ოდენობაზე გავლენის მოხდენის შესაძლებლობას, მათ შორის, ადმინისტრატორთა უმრავლესობის დანიშვნის ან გათავისუფლების უფლებამოსილებას;
ძ) მაკონტროლებელი პირი – კონტროლის განმახორციელებელი პირი;
წ) მონათესავე საწარმო – იურიდიული პირის კონტროლისადმი დაქვემდებარებული საწარმო, აგრეთვე მისი მაკონტროლებელი პირები და მათი კონტროლისადმი დაქვემდებარებული საწარმოები;
ჭ) პირი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ორგანიზაციული წარმონაქმნი, რომელიც არ არის იურიდიული პირი;
ჭ1) ახლო ნათესავი − „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ახლო ნათესავი;
ხ) მნიშვნელოვანი წილი – პირის ან ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფის პირდაპირ ან არაპირდაპირ მფლობელობაში არსებული კომერციული ბანკის განაღდებული კაპიტალის ან ნებადართული კაპიტალის ან/და ხმის უფლების მქონე აქციების 10 პროცენტზე მეტი წილი ან/და პირის ან ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფის მიერ კომერციულ ბანკზე მნიშვნელოვანი გავლენის მოხდენის შესაძლებლობა ან/და კონტროლი, მიუხედავად კაპიტალში ან/და ხმის უფლების მქონე აქციებში წილის ოდენობისა;
ხ1) მნიშვნელოვანი გავლენა – საწარმოს ფინანსურ და საოპერაციო პოლიტიკასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების მიღებაში მონაწილეობის უფლება, რომელიც არ არის ამ პოლიტიკის კონტროლი ან ერთობლივი კონტროლი;
ჯ) არაპირდაპირი მონაწილეობა (ფლობა) – იურიდიული პირის კაპიტალში წილის ფლობა შესაბამისი მესამე პირის მეშვეობით;
ჰ) გაჯანსაღების გეგმა − კომერციული ბანკის მიერ შემუშავებული გეგმა, რომელიც სხვა ელემენტებთან ერთად მოიცავს მნიშვნელოვანი ფინანსური სირთულეების შექმნისას კომერციული ბანკის მიერ ფინანსური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად განსახორციელებელ ღონისძიებებს;
ჰ1) რეზოლუციის გეგმა − ეროვნული ბანკის მიერ კომერციული ბანკისთვის შემუშავებული გეგმა, რომელიც სხვა ელემენტებთან ერთად მოიცავს რეზოლუციის რეჟიმის ფარგლებში კომერციული ბანკის მიმართ სარეზოლუციო ინსტრუმენტების გამოყენებასა და სარეზოლუციო უფლებამოსილებების განხორციელებასთან დაკავშირებულ საკითხებს;
ჰ2) რეკაპიტალიზაცია − კომერციული ბანკის საზედამხედველო კაპიტალის მოცულობის გაზრდა;
ჰ3) კომერციული ბანკის აქციების ან/და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების ან/და ვალდებულებების ჩამოწერა − კომერციული ბანკის აქციების ან/და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების ან/და ვალდებულებების გაუქმება ან მათი ღირებულების შემცირება.
საქართველო ს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I , № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ . 125
საქართველოს 2002 წლის 4 ივლისის კანონი №1617 - სსმ I, №23 24.07.2002 წ., მუხ.108
საქართველოს 2002 წლის 28 დეკემბრის კანონი №1938 - სსმ I, №3 17.01.2003 წ., მუხ.19
საქართველოს 2007 წლის 27 მარტის კანონი №4519 - სსმ I, №9 31.03.2007 წ., მუხ.84
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2009 წლის 3 ნოემბრის კანონი №1924 - სსმ I, №35 19.11.2009 წ., მუხ.234
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2021 წლის 2 აგვისტოს კანონი №880 – ვებგვერდი, 04.08.2021წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1802 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
მუხლი 2. კანონის მოქმედების სფერო
1. კომერციული ბანკი შეიძლება შეიქმნას სააქციო საზოგადოების სამართლებრივი ფორმით. კომერციული ბანკების საქმიანობა რეგლამენტირდება ამ კანონით, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონითა და სხვა ნორმატიული აქტებით.
11. აქციონერთა საერთო კრების მოწვევის, სამეწარმეო საზოგადოების რეორგანიზაციის, აქციონერთა უფლებებისა და მოვალეობების, სამეწარმეო საზოგადოების მიერ აქციათა გამოსყიდვისა და აქციათა სავალდებულო მიყიდვის შესახებ ამ კანონის მოთხოვნები, მათ შორის, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მე-2 პუნქტით, VIII თავით, 152-ე მუხლის მე-10−მე-12 პუნქტებით, 163-ე მუხლის პირველი, მე-2, მე-4 და მე-6 პუნქტებით, 164-ე მუხლის მე-4 პუნქტით, 166-ე მუხლის პირველი პუნქტით, 169-ე მუხლის მე-3 და მე-8 პუნქტებით, 170-ე და 189-ე მუხლებით, 191-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით, 192-ე მუხლის პირველი, მე-2, მე-5 და მე-6 პუნქტებით, 193-ე მუხლის პირველი, მე-2 და მე-5−მე-10 პუნქტებით, 194-ე და 201-ე მუხლებით, 202-ე მუხლის პირველი−მე-3 პუნქტებითა და 225-ე მუხლით დადგენილი მოთხოვნები, არ ვრცელდება რეზოლუციის რეჟიმში მყოფ კომერციულ ბანკზე.
2. არავის არა აქვს უფლება, მოიზიდოს დეპოზიტები და მათი გამოყენებით თავისი სახელით გასცეს კრედიტები ეროვნული ბანკის მიერ გაცემული ლიცენზიის გარეშე.
3. არავის არ აქვს უფლება, გამოიყენოს ტერმინი „ბანკი“, „მიკრობანკი“ ან სხვა სიტყვათწყობა ამ ტერმინის გამოყენებით ამ კანონის შესაბამისად გაცემული საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის ან „მიკრობანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გაცემული მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის გარეშე, იმავე კანონით დადგენილი წესით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ასეთი გამოყენება დაწესებულია ან აღიარებულია კანონით ან საერთაშორისო ხელშეკრულებით ან როდესაც იმ კონტექსტიდან, რომელშიც გამოყენებულია ტერმინი „ბანკი“, „მიკრობანკი“, ჩანს, რომ იგი არ ახორციელებს ამ კანონით, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით ან „მიკრობანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ საბანკო საქმიანობას.
4. (ამოღებულია – 01.07.2011, №5002).
41. (ამოღებულია – 01.07.2011, №5002).
42. (ამოღებულია – 01.07.2011, №5002).
43. (ამოღებულია – 01.07.2011, №5002).
5. კომერციულ ბანკებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებში ამ კანონსა და სხვა კანონებს შორის კოლიზიის წარმოშობისას გამოიყენება ამ კანონის დებულებანი.
საქართველოს 1998 წლის 13 ოქტომბრის კანონი №1636 - სსმ I, №2 26.10.1998 წ., მუხ.27
საქართველოს 1998 წლის 24 დეკემბრის კანონი №1742 - სსმ I, №7 31.12.1998 წ., მუხ.60
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ . 125
საქართველოს 2007 წლის 27 მარტის კანონი №4519 - სსმ I, №9 31.03.2007 წ., მუხ.84
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2021 წლის 2 აგვისტოს კანონი №880 – ვებგვერდი, 04.08.2021წ.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
მუხლი 3. სალიცენზიო მოთხოვნები
1. ეროვნული ბანკის მიერ საბანკო საქმიანობის ლიცენზია გაიცემა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით რეგისტრირებულ იურიდიულ პირზე, რომელიც აკმაყოფილებს შემდეგ მოთხოვნებს:
ა) მისი განაღდებული კაპიტალის ოდენობა შეესაბამება ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ მოთხოვნებს;
ბ) ადმინისტრატორი აკმაყოფილებს ამ კანონითა და კომერციული ბანკების ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს;
გ) მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი აქციონერი აკმაყოფილებს ამ კანონითა და კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს;
დ) ჯგუფის სტრუქტურა, მფლობელობის სტრუქტურა, მმართველობის სტრუქტურა და საოპერაციო საქმიანობა/გარემო არის გამჭვირვალე, შეესაბამება სათანადო კორპორაციული მართვის სტანდარტებს, უზრუნველყოფს ეფექტიანი ინდივიდუალური ან კონსოლიდირებული ზედამხედველობის განხორციელების შესაძლებლობას და საფრთხეს არ უქმნის ბანკის ან/და ფინანსური სექტორის სტაბილურობასა და ჯანსაღ ფუნქციონირებას. თუ ამ პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული ერთი ან რამდენიმე ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ექვემდებარება სხვა ქვეყნის იურისდიქციას, ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული კრიტერიუმის შეფასებისას ეროვნული ბანკი ასევე ითვალისწინებს შესაბამისი ქვეყნის კანონმდებლობისა და ადმინისტრაციული პროცედურების გავლენას ეფექტიანი ზედამხედველობის განხორციელებაზე;
ე) ბიზნესგეგმის ადეკვატურობის, განხორციელებადობის და საბანკო სექტორში მისი პოტენციური პოზიციის გათვალისწინებით მას ექნება მდგრადი ფუნქციონირების შესაძლებლობა;
ვ) მისი სათავო ოფისი (ადგილი, სადაც ბანკის მართვასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების უმრავლესობა მიიღება) საქართველოს ტერიტორიაზეა და საბანკო საქმიანობის განსახორციელებლად დაკავებული ფართობი აკმაყოფილებს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ მოთხოვნებს.
2. ფინანსური სექტორის სტაბილურობისა და განვითარების ხელშეწყობისთვის, ასევე საბანკო სექტორის ინტერესებიდან გამომდინარე, მათ შორის, ადგილობრივ ბაზარზე არსებითად ახალი და ინოვაციური ფინანსური ტექნოლოგიების გამოყენების და ფინანსურ მომსახურებაზე მომხმარებელთა წვდომის გაზრდის მიზნით, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია იურიდიულ პირზე გასცეს პირობითი ლიცენზია კომერციული ბანკის ლიცენზირებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით მინიმალურ კაპიტალთან დაკავშირებით დადგენილი მოთხოვნების დროებით გამარტივებით. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია პირობითი ლიცენზიის გაცემისას, რისკების შემცირების მიზნით, განსაზღვროს შესაბამისი შეზღუდვები ან/და ინდივიდუალური/დამატებითი მოთხოვნები, მათი სრულად დაკმაყოფილების ეტაპები და ვადები.
3. ეროვნული ბანკი სამართლებრივი აქტით განსაზღვრავს კომერციული ბანკის ლიცენზირების წესსა და პირობებს, მათ შორის, დამატებით წარსადგენ ინფორმაციას, აგრეთვე პირობითი ლიცენზიის გაცემის წესსა და პირობებს.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2021 წლის 2 აგვისტოს კანონი №880 – ვებგვერდი, 04.08.2021წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
მუხლი 31. წერილობითი მიმართვა საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად
1. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად ეროვნულ ბანკს საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მიღების შესახებ წერილობით მიმართვას წარუდგენს საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის სამეთვალყურეო საბჭოს ან აქციონერების მიერ უფლებამოსილი პირი.
2. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მიღების შესახებ წერილობით მიმართვას უნდა დაერთოს შემდეგი დოკუმენტაცია და ინფორმაცია:
ა) საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის სადამფუძნებლო დოკუმენტები;
ბ) კომერციული ბანკის ცნობა საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის ნებადართული კაპიტალისა და მისი განაღდებული ნაწილის შესახებ, აგრეთვე ინფორმაცია, რომელიც მოიცავს მონაცემებს საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის ნებადართული კაპიტალისა და საზედამხედველო კაპიტალის საკუთრებისა და წარმოშობის შესახებ. უცხოეთის ბანკის ფილიალი ან შვილობილი ბანკი წარადგენს ინფორმაციას სათავო ბანკის მიერ მისთვის გამოყოფილი რესურსის ოდენობის შესახებ;
გ) კაპიტალის შევსების დამადასტურებელი საბანკო ამონაწერი კომერციული ბანკებისათვის კაპიტალის მინიმალური ოდენობის განსაზღვრის შესახებ ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანების შესაბამისად;
დ) ინფორმაცია საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის ადმინისტრატორისა და მმართველი ორგანოების (დირექტორატისა და სამეთვალყურეო საბჭოს) ამ კანონითა და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით განსაზღვრულ როგორც ინდივიდუალური, ისე ერთობლივი შესაფერისობის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შესახებ;
ე) „სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული სალიცენზიო მოსაკრებლის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
ვ) მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული ინფორმაცია მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრის თაობაზე, ხოლო ასეთის არარსებობის შემთხვევაში − 20 უმსხვილესი აქციონერის შესახებ საიდენტიფიკაციო ინფორმაცია;
ზ) ინფორმაცია საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის მფლობელობის სტრუქტურის/ჯგუფის სტრუქტურის შესახებ, ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად;
თ) ინფორმაცია საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის სამეთვალყურეო საბჭოს, მათ შორის, აუდიტის კომიტეტისა და დირექტორატის შესახებ, ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად;
ი) საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ დამტკიცებული დოკუმენტაცია, ამ მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად;
კ) საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის ბიზნესგეგმა, ამ მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად;
ლ) ინფორმაცია საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის წარსული საქმიანობის შესახებ, კომერციული ბანკის ლიცენზირების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტის შესაბამისად;
მ) უცხოური ბანკის ფილიალის ან შვილობილი ბანკის ლიცენზირების შემთხვევაში − დამატებითი ინფორმაცია, ამ მუხლის მე-7 პუნქტის შესაბამისად;
ნ) იმ უძრავი ქონებით სარგებლობის ან მასზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, სადაც განთავსდება საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებელი ან მისი ფილიალი;
ო) ნებისმიერი სხვა ინფორმაცია, რომელსაც ეროვნული ბანკი დასაბუთებულად მოითხოვს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში.
3. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის/კომერციული ბანკის მფლობელობის სტრუქტურის/ჯგუფის სტრუქტურის შესახებ ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს მონაცემებს მფლობელობის ყველა დონის შესახებ, უშუალო აქციონერების, შუალედური მფლობელებისა და მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი ბენეფიციარი მესაკუთრეების ჩათვლით. კერძოდ, აღნიშნული ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს:
ა) ფიზიკური პირის შემთხვევაში:
ა.ა) პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტს;
ა.ბ) მოქალაქეობისა და რეზიდენტობის შესახებ ინფორმაციას;
ა.გ) დეტალურ ავტობიოგრაფიას;
ა.დ) ინფორმაციას საქართველოს ტერიტორიაზე ამჟამად ან წარსულში მოქმედ კომერციულ ბანკში არსებული წილის ოდენობის და სხვა ბიზნესინტერესების შესახებ;
ა.ე) ნასამართლობის შესახებ ცნობას ყველა იმ ქვეყნის ადმინისტრაციული ორგანოდან, რომლის რეზიდენტიც იყო იგი ბოლო 10 წლის განმავლობაში;
ა.ვ) ფინანსური მდგომარეობის, შემოსავლის წყაროს და წარმომავლობის შესახებ მონაცემებს;
ა.ზ) შემოსავლების შესახებ საგადასახადო დეკლარაციას;
ბ) იურიდიული პირის შემთხვევაში:
ბ.ა) სარეგისტრაციო დოკუმენტებს;
ბ.ბ) აუდიტორის მიერ უახლესი პერიოდის (კვარტალის) აუდიტირებულ ფინანსურ ანგარიშგებას;
ბ.გ) იურიდიული პირისა და მისი ადმინისტრატორის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის/ნასამართლობის შესახებ ცნობებს ყველა იმ ქვეყნის ადმინისტრაციული ორგანოდან, რომლის რეზიდენტებიც იყვნენ ისინი ბოლო 10 წლის განმავლობაში.
4. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის სამეთვალყურეო საბჭოს, მათ შორის, აუდიტის კომიტეტისა და დირექტორატის, შესახებ ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ ინფორმაციას.
5. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ დამტკიცებული დოკუმენტაცია უნდა მოიცავდეს:
ა) კორპორაციული მართვის დებულებას;
ბ) ორგანიზაციულ სტრუქტურასა და მენეჯმენტის სამუშაოს აღწერილობას;
გ) საკრედიტო, საბაზრო, საოპერაციო, ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების და სხვა შესაბამისი რისკების მართვის ჩარჩოს;
დ) კაპიტალის ადეკვატურობის შიდა შეფასების მოდელს;
ე) კაპიტალის ადეკვატურობის გაანგარიშებას ეროვნული ბანკის მოთხოვნების შესაბამისად, ბიზნესგეგმაში წარმოდგენილ ბიუჯეტზე დაყრდნობით;
ვ) სააღრიცხვო პოლიტიკას.
6. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებლის ბიზნესგეგმა უნდა შეესაბამებოდეს აღნიშნული იურიდიული პირის დაგეგმილ საქმიანობას და უნდა მოიცავდეს სულ მცირე შემდეგ ინფორმაციას:
ა) ბიზნესსტრატეგიას;
ბ) ინფორმაციას კომერციული ბანკის ბიზნესსტრატეგიაზე ქვეყნის მაკროეკონომიკური მდგომარეობის პოტენციური გავლენის შესახებ;
გ) მიზნობრივი ბაზრის აღწერასა და საკუთარი კონკურენტუნარიანობის შეფასებას;
დ) საბიუჯეტო გეგმასა და ფინანსური მაჩვენებლების პროგნოზს, მათ შორის, სტრესული სცენარების გათვალისწინებით მომდევნო 3 წლისთვის;
ე) ბიზნესთან და რეგულაციებთან დაკავშირებულ რისკფაქტორებს;
ვ) საინფორმაციო ტექნოლოგიების საწყის ეტაპზე დასანერგ მინიმუმს და მათი მომდევნო საოპერაციო პერიოდში დანერგვის გეგმას.
7. უცხოური ბანკის ფილიალის ან შვილობილი ბანკის ლიცენზირების შემთხვევაში დამატებითი ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს:
ა) სათავო ბანკის ბოლო 3 წლის ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებას და მოგება-ზარალის ანგარიშგებას;
ბ) სათავო ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებას საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად ეროვნული ბანკისთვის მიმართვის შესახებ;
გ) სათავო ბანკის ზედამხედველობის ორგანოს დასტურს საქართველოში ფილიალის/შვილობილი ბანკის გახსნაზე.
8. ამ მუხლით გათვალისწინებული დოკუმენტები წარდგენილი უნდა იქნეს დედნების ან მათი სანოტარო წესით დამოწმებული ასლების სახით. უცხო ქვეყანაში გაცემული დოკუმენტები ასევე უნდა იყოს აპოსტილით დამოწმებული ან/და ლეგალიზებული. ამასთანავე, წარდგენილი უნდა იქნეს აღნიშნული დოკუმენტაციის ქართულ ენაზე სათანადოდ დამოწმებული თარგმანი.
9. არარეზიდენტი იურიდიული პირის შემთხვევაში, თუ შესაბამისი ქვეყნის კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის შესახებ ცნობის გაცემას, ეროვნულ ბანკს უნდა წარედგინოს აღნიშნულის დამადასტურებელი უფლებამოსილი უწყების მიერ გაცემული ოფიციალური დოკუმენტი.
10. ლიცენზირებული კომერციული ბანკი, მისი აქციონერები, შუალედური მფლობელები და მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი ბენეფიციარი მესაკუთრეები ვალდებული არიან, ეროვნული ბანკის მიერ მოთხოვნის შემთხვევაში, წარუდგინოს მას ამ მუხლით განსაზღვრული შესაბამისი განახლებული ინფორმაცია.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
მუხლი 4. ლიცენზირების შესახებ გადაწყვეტილება
1. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს მხოლოდ ეროვნული ბანკი.
2. საბანკო საქმიანობის ლიცენზია გაიცემა განუსაზღვრელი ვადით. მისი სხვისთვის გადაცემა აკრძალულია.
3. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მისაღებად ეროვნული ბანკი შეისწავლის წარდგენილი დოკუმენტაციისა და ინფორმაციის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ სალიცენზიო მოთხოვნებთან შესაბამისობას. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მიღების შესახებ წერილობითი მიმართვის მიღებამდე საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებელთან გამართოს შესაბამისი კონსულტაციები.
4. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად წერილობითი მიმართვის წარდგენიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში, ეროვნული ბანკი ამოწმებს წარდგენილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის ფორმალურ შესაბამისობას ამ კანონის მე-3, 31 მუხლებითა და ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრულ მოთხოვნებთან. თუ ლიცენზიის მაძიებელი საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ინფორმაციას/დოკუმენტაციას სრულყოფილად არ წარადგენს, ეროვნული ბანკი ლიცენზიის მაძიებელს უდგენს ხარვეზს და მის აღმოსაფხვრელად განუსაზღვრავს ვადას არაუმეტეს 15 სამუშაო დღისა. ხარვეზის აღმოსაფხვრელად დადგენილი ვადის გაშვების შემთხვევაში, ეროვნული ბანკი ლიცენზიის მაძიებელს ლიცენზიის გაცემაზე უარს ეუბნება. ლიცენზიის მაძიებლის მიერ სრულყოფილი წერილობითი მიმართვის წარდგენის შემთხვევაში, ეროვნული ბანკი წერილობით უდასტურებს პირს მის მიღებას, რომელშიც მიეთითება ლიცენზიის გაცემის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღების ვადა.
5. ეროვნული ბანკი საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად წარდგენილ დოკუმენტაციასა და ინფორმაციას განიხილავს სრულყოფილი წერილობითი მიმართვის მიღების შესახებ დასტურის გაცემიდან 6 თვის ვადაში. განხილვის პერიოდში ეროვნულ ბანკს უფლება აქვს, თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში, მოითხოვოს ნებისმიერი სხვა, დამატებითი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, რომელიც აუცილებელია დასაბუთებული გადაწყვეტილების მისაღებად ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში. დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის მოთხოვნის შემთხვევაში ჩერდება ამ პუნქტით გათვალისწინებული ვადის დინება და განისაზღვრება ვადა დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარსადგენად (მათ შორის, რამდენჯერმე). ლიცენზიის მაძიებლის მიერ ეროვნული ბანკის მიერ მოთხოვნილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენა ვადის დინების განახლების საფუძველია, ხოლო დადგენილ ვადაში ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარუდგენლობა – ლიცენზიის გაცემაზე უარის თქმის საფუძველი. განხილვის შედეგად, ეროვნული ბანკი დაინტერესებულ პირს წერილობით აცნობებს ლიცენზიის გაცემაზე თანხმობას ან დასაბუთებულ უარს, თუ ლიცენზიის მაძიებელი ვერ აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სალიცენზიო მოთხოვნებს.
6. ეროვნული ბანკის მიერ ლიცენზიის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების საერთო ვადა 12 თვეს არ უნდა აღემატებოდეს.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
მუხლი 5. კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის შესაფერისობის კრიტერიუმები
1. კომერციული ბანკის ადმინისტრატორი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ შესაფერისობის კრიტერიუმებს:
ა) კარგი რეპუტაცია, სანდოობა და საქმისადმი კეთილსინდისიერი დამოკიდებულება, რაც, მათ შორის, გულისხმობს, რომ იგი არ უნდა იყოს ნასამართლევი მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისათვის, ტერორიზმის დაფინანსებისათვის ან/და უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისათვის, ან სხვა ეკონომიკური დანაშაულისათვის;
ბ) საბანკო საქმიანობის წარმართვისათვის აუცილებელი სათანადო ცოდნა, უნარები და გამოცდილება;
გ) განსჯის დამოუკიდებლობა, რაც გულისხმობს უნარს დამოუკიდებელი და ობიექტური განსჯის საფუძველზე მიიღოს გადაწყვეტილება, შეაფასოს მმართველი ორგანოების სხვა წევრთა მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები და თავიდან აიცილოს ინტერესთა კონფლიქტი;
დ) საკმარისი დრო საკუთარი მოვალეობების ჯეროვნად შესასრულებლად;
ე) პარალელურად დაკავებული პოზიციების რაოდენობა – კომერციული ბანკის ადმინისტრატორი არ უნდა იყოს საქართველოში რეგისტრირებული სხვა კომერციული ბანკის, მიკრობანკის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ან/და არასაბანკო სადეპოზიტო დაწესებულების − საკრედიტო კავშირის ადმინისტრატორი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც აღნიშნული სუბიექტი/სუბიექტები ექვემდებარება/ექვემდებარებიან იმ კომერციული ბანკის კონტროლს ან არის/არიან იმ კომერციული ბანკის მაკონტროლებელი სუბიექტი/სუბიექტები, რომელშიც მას ადმინისტრატორის პოზიცია უკავია. კომერციული ბანკის ადმინისტრატორი არ უნდა იყოს 5-ზე მეტი საწარმოს სამეთვალყურეო საბჭოს ან/და დირექტორატის წევრი. ამასთანავე, 1 აღმასრულებელი პოზიცია თავსებადია 2 არააღმასრულებელ პოზიციასთან ან დასაშვებია 5 არააღმასრულებელი პოზიციის დაკავება. ამ ქვეპუნქტის მიზნებისთვის არასამეწარმეო (არაკომერციულ) ორგანიზაციებში დაკავებული პოზიციები არ გაითვალისწინება. ამავე ქვეპუნქტის მიზნებისთვის 1 პოზიციად მიიჩნევა:
ე.ა) ერთ ჯგუფში დაკავებული პოზიციები. ამ ქვეპუნქტის მიზნებისთვის ჯგუფი გულისხმობს კომერციულ ბანკს, მის სათავო საწარმოს და შვილობილ საწარმოს/საწარმოებს;
ე.ბ) იმ საწარმოში/საწარმოებში დაკავებული პოზიციები, რომლის/რომელთა მნიშვნელოვან წილსაც ფლობს კომერციული ბანკი.
2. ადმინისტრატორის შესაფერისობის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს ეროვნული ბანკი, რომელიც შეფასებისას ხელმძღვანელობს პროპორციულობის პრინციპით, რაც გულისხმობს შესაფერისობის კრიტერიუმების შეფასებას ბანკის ზომის, შიდა ორგანიზაციული სტრუქტურის, რისკის პროფილისა და კომპლექსურობის მიხედვით. პროპორციულობის პრინციპი არ გამოიყენება კარგი რეპუტაციის, სანდოობისა და საქმისადმი კეთილსინდისიერი დამოკიდებულების კრიტერიუმების შეფასებისას. პროპორციულობის პრინციპის შესაბამისად განისაზღვრება შეფასების ინტენსივობის ხარისხი, შეფასების პროცედურა და წარსადგენი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის შინაარსი.
3. ადმინისტრატორთა შესაფერისობის შეფასება გულისხმობს ადმინისტრატორების როგორც ინდივიდუალური, ასევე ბანკის დირექტორატისა და სამეთვალყურეო საბჭოს ერთობლივი შესაფერისობის შეფასებას.
4. ადმინისტრატორთა შესაფერისობის შეფასებისას გაითვალისწინება მრავალფეროვნების პოლიტიკა, რომელიც უნდა ეფუძნებოდეს სულ მცირე განათლების, პროფესიული გამოცდილების, ასაკისა და სქესის ფაქტორებს.
5. ბანკი ვალდებულია ადმინისტრატორის დანიშვნამდე ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული დოკუმენტაცია/ინფორმაცია და არ დანიშნოს პირი ეროვნული ბანკის მიერ ადმინისტრატორის შესაფერისობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე, ხოლო უკვე დანიშნული პირის შეუსაბამობის შემთხვევაში, გადააყენოს იგი დაკავებული პოზიციიდან.
6. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, გამონაკლის შემთხვევებში, ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული ინფორმაციის/დოკუმენტაციის სრულყოფილად წარდგენის გარეშე გასცეს პირობითი თანხმობა ადმინისტრატორის დანიშვნის თაობაზე და განსაზღვროს ინფორმაციის/დოკუმენტაციის სრულყოფილად წარდგენის ვადა, არაუმეტეს 6 (ექვსი) თვისა. აღნიშნულ ვადაში ინფორმაციის/დოკუმენტაციის სრულყოფილად წარუდგენლობის შემთხვევაში, ადმინისტრატორის დანიშვნის თაობაზე გაცემული პირობითი თანხმობა, ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული ვადის ამოწურვის მომენტიდან, ავტომატურად გაუქმდება.
7. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის შესაფერისობის კრიტერიუმების შეფასების წესი და პროცედურა, მათ შორის, დირექტორატისა და სამეთვალყურეო საბჭოს ერთობლივი შესაფერისობის საკითხები, წარსადგენი ინფორმაცია და განმარტოს შეფასების კრიტერიუმების შინაარსი.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
მუხლი 6. ლიცენზირების პროცედურების გამარტივების განსაკუთრებული შემთხვევები
1. უცხოური ბანკის ფილიალის ან შვილობილი კომპანიის ლიცენზირება შეიძლება განხორციელდეს გამარტივებული წესით, თუ საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მაძიებელი არის განსაკუთრებულად სანდო ბანკი, კერძოდ, თუ მას აქვს ცნობადობის მაღალი დონე, კარგი რეპუტაცია, მაღალი საკრედიტო რეიტინგი, ფინანსურ სექტორში საქმიანობის მრავალწლიანი გამოცდილება, მდგრადი ფინანსური მაჩვენებლები და გამჭვირვალობის მაღალი დონე.
2. სანდო უცხოური ბანკის საქართველოს ბაზარზე შემოსვლის ხელშეწყობის მიზნით ეროვნული ბანკი მას ინდივიდუალურად განუსაზღვრავს იმ დოკუმენტაციისა და ინფორმაციის ჩამონათვალს, რომელიც ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულმა უცხოური ბანკის ფილიალმა ან შვილობილმა კომპანიამ უნდა წარადგინოს საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად.
3. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს დროებითი ბანკის ლიცენზირების გამარტივებული პროცედურები.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 7. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმება
ეროვნული ბანკია უფლებამოსილი, კომერციულ ბანკს გაუუქმოს საბანკო საქმიანობის ლიცენზია. მისი გაუქმების საფუძველი შეიძლება გახდეს:
ა) კომერციული ბანკის თხოვნა საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების თაობაზე;
ბ) კომერციული ბანკის მიერ ამ კანონის 21-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევა;
გ) კომერციული ბანკის მიერ საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად ყალბი ან/და არასწორი დოკუმენტაციის/ინფორმაციის წარდგენა;
დ) კომერციული ბანკის მიერ საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მიღების დღიდან 12 თვის განმავლობაში საქმიანობის განუხორციელებლობა, ხოლო მოქმედი კომერციული ბანკის მიერ საქმიანობის 6 თვეზე მეტი ხნით შეწყვეტა;
ე) კომერციული ბანკის მიერ საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად წარდგენილი ბიზნესგეგმიდან და ბიზნესსტრატეგიიდან მნიშვნელოვანი გადახვევა ეროვნულ ბანკთან შეუთანხმებლად;
ვ) კომერციული ბანკის სხვა ბანკთან შერწყმა, მიერთება ან გამოყოფა;
ზ) ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი ფულადი სახსრებით ფორმირებული საზედამხედველო კაპიტალის მინიმალური ოდენობის არარსებობა, ან ვალდებულებების შესრულებასთან დაკავშირებით კრედიტორების ნდობის დაკარგვა, ან მინდობილი აქტივების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის შეუძლებლობა;
თ) კომერციული ბანკის აქციონერების გადაწყვეტილება კომერციული ბანკის გაუქმების ან ლიკვიდაციის შესახებ;
ი) კომერციული ბანკის რისკების მართვის სუსტი მოდელი, მისი ფინანსური მდგომარეობისთვის საფრთხის შემქმნელი ან არაჯანსაღი საბანკო პრაქტიკა, რომელმაც შეიძლება მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენოს კომერციული ბანკის დეპოზიტარებს ან/და ფინანსური სექტორის სტაბილურობას ან საფრთხე შეუქმნას საბანკო სისტემის სტაბილურ და ეფექტურ ფუნქციონირებას;
კ) კომერციული ბანკის არსებული ან მოსალოდნელი მნიშვნელოვანი ფინანსური სირთულეები, რომლებიც შეიძლება გამოიხატოს მოგებიანობის სუსტი მაჩვენებლებითა და საზედამხედველო კოეფიციენტების დარღვევით ან სხვაგვარად;
ლ) კომერციული ბანკის არსებული ან მოსალოდნელი გადახდისუუნარობა;
ლ1) კომერციული ბანკის ფუნქციონირების გაგრძელების მიზნით „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული დროებითი სახელმწიფო დაფინანსების ან სარეზოლუციო ფონდში აკუმულირებული სხვა ფულადი სახსრების გამოყენების ან იმავე კანონის 33-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ეროვნული ბანკის ბოლო ინსტანციის სესხის საჭიროება;
ლ2) ამ კანონის 30-ე მუხლით გათვალისწინებული საზედამხედველო ზომების ან/და ამავე კანონის 301 მუხლით განსაზღვრული ადრეული ინტერვენციის ზომის უშედეგოდ გამოყენება;
მ) კომერციული ბანკის ჯგუფის სტრუქტურის სირთულე ან/და არაგამჭვირვალობა, რაც აფერხებს ეფექტიანი ზედამხედველობის განხორციელებას;
ნ) კომერციული ბანკის მფლობელობის სტრუქტურის ისეთი ცვლილება, რომელიც საფრთხეს უქმნის კომერციული ბანკის ან/და ფინანსური სექტორის ფინანსურ სტაბილურობასა და ჯანსაღ ფუნქციონირებას;
ო) სასამართლოს გადაწყვეტილება კომერციული ბანკისთვის საბანკო საქმიანობის უფლების ჩამორთმევის შესახებ;
პ) კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის, მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ შესაფერისობის კრიტერიუმებთან შეუსაბამობა;
პ1) რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის უშედეგოდ დასრულება;
ჟ) უცხოური ბანკის ფილიალის სათავო დაწესებულებისთვის სათავო დაწესებულების ადგილსამყოფელ ქვეყანაში საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის ჩამორთმევა, ან შემთხვევა, როდესაც, ეროვნული ბანკის შეფასებით, უცხოური ბანკი არ ასრულებს უცხოური ბანკის ფილიალის მიმართ დადგენილ მოთხოვნებს, ამასთანავე, ადგილსამყოფელ ქვეყანაში არ ხდება ან გონივრულ ვადაში არ მოხდება რეზოლუციის რეჟიმის შემოღება ან გადახდისუუნარობის ან გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყება, ან ადგილსამყოფელ ქვეყანაში რეზოლუციის რეჟიმის შემოღება ან გადახდისუუნარობის ან გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყება საქართველოში ფინანსური სტაბილურობის ხელშეწყობისთვის საკმარისი არ იქნება, ან ადგილსამყოფელ ქვეყანაში შემოღებულ რეზოლუციის რეჟიმში ან გაკოტრების ან გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების პროცესში საქართველოში არსებული უცხოური ბანკის ფილიალის კრედიტორთა ინტერესების თანაბარზომიერი დაცვა უზრუნველყოფილი არ იქნება;
რ) პირობითი ლიცენზიის გაცემის შემთხვევაში, პირობითი ლიცენზიის გაცემასთან დაკავშირებული მოთხოვნების/შეზღუდვების შეუსრულებლობა.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 15 დეკემბრის კანონი №3950 – ვებგვერდი, 28.12.2023წ.
1. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილება ქვეყნდება „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში“ და ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე. ეს გადაწყვეტილება ძალაში შედის ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნების დღიდან ან აღნიშნული გადაწყვეტილებით განსაზღვრული სხვა თარიღიდან.
2. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმებისთანავე სავალდებულოა ეროვნული ბანკის მიერ საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მფლობელი იურიდიული პირის ლიკვიდაციის პროცესის დაწყება ამ კანონის 3712 მუხლით დადგენილი წესით.
3. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების დღიდან იურიდიულ პირს ეკრძალება ამ ლიცენზიით განსაზღვრული ყოველგვარი საქმიანობა. საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების დღიდან აღნიშნული იურიდიული პირი ვალდებულია უმოკლეს ვადაში შეასრულოს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ყველა ვალდებულება. ამ ვალდებულების შესრულებამდე იურიდიული პირი ლიცენზირებული კომერციული ბანკის მსგავსად ემორჩილება კომერციული ბანკების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.
4. კომერციული ბანკის გადახდისუუნარობისა და გაკოტრების შესახებ გადაწყვეტილებებს იღებს მხოლოდ ეროვნული ბანკი.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის შეძენა
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
მუხლი 81. შეტყობინებისა და ინფორმაციის წარდგენის ვალდებულება
1. პირი ან ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფი (შემდგომ – განმცხადებელი), რომელიც აპირებს პირდაპირ ან არაპირდაპირ შეიძინოს კომერციული ბანკის წილი იმ ოდენობით, რომ ამ კომერციული ბანკის კაპიტალში მისი პირდაპირი/არაპირდაპირი მონაწილეობა 10, 20, 30 ან 50 პროცენტს გადააჭარბებს, ან/და მოიპოვებს მნიშვნელოვან გავლენას ან კონტროლს კომერციულ ბანკზე, მიუხედავად კაპიტალში ან/და ხმის უფლების მქონე აქციებში წილის ოდენობისა, ვალდებულია ეროვნულ ბანკს პირადად, წარმომადგენლის ან ბანკის მეშვეობით წარუდგინოს მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია. ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფის შემთხვევაში, მნიშვნელოვანი წილის შეძენის/ცვლილების დასადგენად, გაითვალისწინება პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფის მფლობელობაში არსებული წილების ჯამური ოდენობა.
2. განმცხადებლის წინასწარი განზრახვის გარეშე მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შემთხვევაში, ეროვნულ ბანკს შესაბამისი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია უნდა წარედგინოს დაუყოვნებლივ, მას შემდეგ, რაც განმცხადებლისთვის ცნობილი გახდება აღნიშნული ფაქტის შესახებ. ეროვნული ბანკის მიერ მნიშვნელოვანი წილის მფლობელის შესაფერისობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე, პირმა არ უნდა გამოიყენოს მნიშვნელოვანი წილის ფლობასთან დაკავშირებული ხმის უფლებები და სხვა უფლებამოსილებები. განმცხადებლის წინასწარი განზრახვის გარეშე მნიშვნელოვანი წილის შეძენისას, ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენის ვალდებულება არსებობს მიუხედავად იმისა, გეგმავს თუ არა შემძენი იმ ოდენობის წილის გასხვისებას, რომ მის მფლობელობაში არსებული წილი ზღვრულ ოდენობას დაუბრუნდეს.
3. მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ გადაწყვეტილების მისაღებად ეროვნული ბანკი შეისწავლის წარდგენილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობას და ითვალისწინებს შემდეგ შესაფერისობის კრიტერიუმებს:
ა) განმცხადებლის რეპუტაციას, რაც მოიცავს მის სანდოობასა და სათანადო კომპეტენციას;
ბ) განმცხადებლის მიერ ბანკის ადმინისტრატორად შერჩეული პირის (ასეთი უფლებამოსილების არსებობის შემთხვევაში) შესაბამისობას ამ კანონითა და ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან;
გ) განმცხადებლის ფინანსურ სიმყარეს;
დ) ბანკის შესაბამისობას პრუდენციულ საზედამხედველო მოთხოვნებთან განმცხადებლის მიერ წილის შეძენის შემდგომ;
ე) განმცხადებელთან/ტრანზაქციასთან დაკავშირებული ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების რისკების არარსებობას.
4. პირს ეკრძალება იყოს კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი აქციონერი, თუ იგი ნასამართლევია მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისათვის, ტერორიზმის დაფინანსებისათვის ან/და უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისათვის, ან სხვა ეკონომიკური დანაშაულისათვის.
5. განმცხადებლის შესაფერისობის შეფასებისას ეროვნული ბანკი ხელმძღვანელობს პროპორციულობის პრინციპით, რაც გულისხმობს შეფასების კრიტერიუმების შეფასებას ბანკის ზომის, შიდა ორგანიზაციული სტრუქტურის, რისკის პროფილისა და კომპლექსურობის, წილის ოდენობის, შემძენის სახის (ფიზიკური პირი, იურიდიული პირი, პირდაპირი/არაპირდაპირი მფლობელი/შემძენი), წილის შეძენის მიზნისა და ბანკზე შესაძლო ზეგავლენის მიხედვით. პროპორციულობის პრინციპის შესაბამისად განისაზღვრება შეფასების ინტენსივობის ხარისხი, შეფასების პროცედურა და წარსადგენი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის შინაარსი. პროპორციულობის პრინციპი არ ვრცელდება განმცხადებლის რეპუტაციის შეფასების ფარგლებში მისი სანდოობის შეფასებზე.
6. ეროვნული ბანკისათვის ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენის ვალდებულება ეკისრება მნიშვნელოვანი წილის როგორც პირდაპირ, ასევე არაპირდაპირ შემძენს. ეროვნული ბანკის თანხმობით დასაშვებია ბენეფიციარი მესაკუთრის მიერ ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენა შუალედური მფლობელის სახელით.
7. თუ ეროვნული ბანკი მიიჩნევს, რომ გადაწყვეტილების მისაღებად საჭიროა დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენა, იგი უფლებამოსილია, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, ამ კანონითა და მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული ინფორმაციის/დოკუმენტაციის გარდა, მოითხოვოს ნებისმიერი სხვა ინფორმაცია/დოკუმენტაცია (მათ შორის, კონფიდენციალური).
8. კომერციული ბანკის პირდაპირი ან არაპირდაპირი მფლობელი, რომელიც აპირებს პირდაპირი ან არაპირდაპირი გზით გაყიდოს კომერციული ბანკის იმ ოდენობის წილი, რომ ამ კომერციული ბანკის კაპიტალში მისი წილი 10, 20, 30 ან 50 პროცენტს ჩამოსცდება, ვალდებულია ამის შესახებ წინასწარ შეატყობინოს ეროვნულ ბანკს. შეტყობინება უნდა მოიცავდეს აღნიშნული ტრანზაქციის თაობაზე მაქსიმალურად დეტალურ ინფორმაციას.
9. კომერციული ბანკი ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს ეროვნულ ბანკს კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის მფლობელის შესაფერისობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის ნებისმიერი ცვლილების (მათ შორის, მისთვის ცნობილი, წილის ფლობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ცვლილების) შესახებ.
10. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის მფლობელის შესაფერისობის კრიტერიუმების შინაარსი, მნიშვნელოვანი წილის ოდენობის განსაზღვრასთან დაკავშირებული საკითხები, წარსადგენი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, შეფასების წესი და პროცედურა.
11. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დაადგინოს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის შეძენის გამარტივებული პროცედურები.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2011 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5528 - ვებგვერდი, 28.12.2011წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
მუხლი 82. განმცხადებლის შესაფერისობის შეფასება
1. განმცხადებლის მიერ ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში ეროვნული ბანკი ამოწმებს წარდგენილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის ფორმალურ შესაბამისობას ამ კანონითა და ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან. თუ განმცხადებლის მიერ არ არის წარდგენილი საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული სრულყოფილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, ეროვნული ბანკი განმცხადებელს უდგენს ხარვეზს და მის აღმოსაფხვრელად განუსაზღვრავს ვადას არაუმეტეს 15 სამუშაო დღისა. ხარვეზის აღმოსაფხვრელად დადგენილი ვადის გაშვების შემთხვევაში, ეროვნული ბანკი განმცხადებელს მნიშვნელოვანი წილის შეძენაზე უარს ეუბნება. განმცხადებლის მიერ სრულყოფილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენის შემთხვევაში ეროვნული ბანკი უდასტურებს პირს მის მიღებას, რომელშიც მიეთითება შესაბამისობის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღების ვადა.
2. ეროვნული ბანკი წარდგენილ ინფორმაციას/დოკუმენტაციას განიხილავს სრულყოფილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის მიღების შესახებ დასტურის გაცემიდან 60 სამუშაო დღის ვადაში. განხილვის პერიოდში ეროვნულ ბანკს უფლება აქვს, თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში, წერილობით მოითხოვოს ნებისმიერი სხვა, დამატებითი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, რომელიც დასაბუთებული გადაწყვეტილების მისაღებად, კონკრეტულ შემთხვევაში, აუცილებელია, ასევე მას უფლება აქვს, აღნიშნული ინფორმაცია გადაამოწმოს ან უშუალოდ განმცხადებელთან დააზუსტოს. დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის მოთხოვნა დასაშვებია ინფორმაციის/დოკუმენტაციის მიღების შესახებ წერილობითი დასტურის გაცემიდან არაუგვიანეს 50-ე სამუშაო დღისა. ამ შემთხვევაში განხილვის ვადის დინება შეჩერდება დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენამდე, არაუმეტეს 20 სამუშაო დღისა ან არაუმეტეს 30 სამუშაო დღისა, თუ განმცხადებელი არარეზიდენტი პირია, რის შესახებაც განმცხადებელს უნდა ეცნობოს. განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენა ვადის დინების განახლების საფუძველია, ხოლო დადგენილ ვადაში ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარუდგენლობა − მნიშვნელოვანი წილის შეძენაზე უარის თქმის საფუძველი. ეროვნულ ბანკს უფლება აქვს, ხელახლა მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენა ან ინფორმაციის დაზუსტება. ასეთ შემთხვევაში განხილვის ვადის დინება აღარ შეჩერდება.
3. ეროვნული ბანკი, წარდგენილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის განხილვის შედეგად, თანხმობას აძლევს განმცხადებელს შესაბამისი ოპერაციის განხორციელებაზე ან დასაბუთებულ უარს ეუბნება, თუ განმცხადებელი ვერ აკმაყოფილებს ამ კანონითა და კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ შესაფერისობის მოთხოვნებს ან მან არ წარადგინა ეროვნული ბანკის მიერ მოთხოვნილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია უარი განუცხადოს განმცხადებელს შესაბამისი ოპერაციის განხორციელებაზე „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 48-ე მუხლის მე-4 პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევებში.
4. მნიშვნელოვანი წილის შეძენის ოპერაციის განხორციელებაზე თანხმობა ან დასაბუთებული უარი განმცხადებელს უნდა ეცნობოს შეფასების დასრულებიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში, შეფასების საერთო ვადის დაურღვევლად.
5. დოკუმენტაციის/ინფორმაციის მიღების შესახებ დასტურის გაცემიდან 60 სამუშაო დღის ვადაში ეროვნული ბანკის მიერ პასუხის გაუცემლობა ავტომატურად ნიშნავს შესაბამისი ოპერაციის განხორციელებაზე თანხმობის მიცემას. საჭიროების შემთხვევაში, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მნიშვნელოვანი წილის შეძენის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღების ვადა გაგრძელოს 90 სამუშაო დღემდე, რის შესახებაც განმცხადებელს ეცნობება ამ პუნქტით გათვალისწინებული ვადის ამოწურვამდე.
6. ეროვნული ბანკისათვის შესაბამისი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარუდგენლობის ან ეროვნული ბანკის დასაბუთებული უარის მიუხედავად წილის შეძენის შემთხვევაში, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია შესაბამის პირს შეუჩეროს ხმის უფლება ან/და მოსთხოვოს მის საკუთრებაში არსებული წილის 10 პროცენტამდე შემცირება/მნიშვნელოვანი გავლენის/კონტროლის გაუქმება, ასევე მოსთხოვოს კომერციულ ბანკს პირის მიერ წილის შეძენის შედეგად მიღებული ხმის უფლების ან/და სხვა უფლებამოსილებების გამოყენების შედეგების გაუქმება.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
მუხლი 83. ეროვნული ბანკისათვის პერიოდულად წარსადგენი ინფორმაცია
1. კომერციული ბანკი, თავის ხელთ არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ეროვნულ ბანკს წლიურ ანგარიშთან ერთად წარუდგენს ინფორმაციას მისი მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრის შესახებ და აღნიშნავს, ადასტურებს თუ არა ამ ინფორმაციის სიზუსტეს.
2. მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრე ვალდებულია ყოველი წლის აპრილში ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს განახლებული ინფორმაცია შეცვლილი გარემოებების შესახებ ან დაადასტუროს, რომ ცვლილებები არ ყოფილა.
3. კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრის მიერ ეროვნული ბანკისათვის მოთხოვნილი ინფორმაციის წარუდგენლობის შემთხვევაში მოხდება საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრება.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
1. საფუძვლიანი ეჭვის გაჩენის შემთხვევაში, ეროვნულ ბანკს შეუძლია კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს მისი მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრის შესახებ განახლებული ან დამაზუსტებელი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენა.
2. თუ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრე არ წარადგენს ინფორმაციას/დოკუმენტაციას ან, ეროვნული ბანკის შეფასებით, მნიშვნელოვანი წილის მესაკუთრე ვეღარ აკმაყოფილებს შესაფერისობის კრიტერიუმებს, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია შესაბამის პირს:
ა) გარკვეული ვადით, შეუჩეროს ხმის უფლება და მოსთხოვოს მას მის საკუთრებაში არსებული წილის 60-დღიან ვადაში 10 პროცენტამდე შემცირება;
ბ) უვადოდ შეუჩეროს ხმის უფლება.
3. შესაბამის პირს უფლება აქვს, კომერციული ბანკის წილის შეძენაზე უარის, ხმის უფლების შეჩერების ან/და მის საკუთრებაში არსებული წილის 10 პროცენტამდე შემცირების მოთხოვნის შესახებ ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივროს.
4. ხმის უფლების შეჩერების შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების არსებობის შემთხვევაში შესაბამის პირს უფლება აქვს, ისარგებლოს მხოლოდ წილის 10 პროცენტის შესაბამისი ხმის უფლებით.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
მუხლი 9. მოთხოვნები კომერციული ბანკის კაპიტალისა და რეზერვების მიმართ
1. ეროვნული ბანკი კომერციულ ბანკს პერიოდულად განუსაზღვრავს რეზერვების, განაღდებული კაპიტალისა და საზედამხედველო კაპიტალის მინიმალურ ოდენობებს და მათი შექმნის წესებს. კომერციულ ბანკს ეკრძალება განთავსებული კაპიტალის არაფულადი ფორმით შევსება/ფორმირება.
2. კომერციულ ბანკს უფლება არ აქვს, შეამციროს თავისი განთავსებული კაპიტალი აქციების გამოსყიდვით ან შეამციროს თავისი საზედამხედველო კაპიტალი რეზერვების გამოყენებით ეროვნული ბანკის წინასწარი წერილობითი თანხმობისა და კომერციული ბანკის წესდებაში განთავსებული კაპიტალის ცვლილების შესახებ სათანადო შესწორების შეტანის გარეშე.
საქართველოს 2021 წლის 2 აგვისტოს კანონი №880 – ვებგვერდი, 04.08.2021წ.
1. კომერციული ბანკი უფლებამოსილია:
ა) ამ მუხლის 11 პუნქტის გათვალისწინებით, ეროვნული ბანკის ნებართვის გარეშე, პირდაპირ ან არაპირდაპირ ფლობდეს იურიდიული პირის განთავსებული კაპიტალის წილის არაუმეტეს 20 პროცენტისა, თუ კომერციული ბანკის წილი ჯამურად კომერციული ბანკის სააქციო კაპიტალის 15 პროცენტს არ აღემატება;
ბ) (ამოღებულია - 23.12.2018, №1895);
გ) ამ მუხლის 11 პუნქტის გათვალისწინებით, ეროვნული ბანკის წერილობითი ნებართვის საფუძველზე შექმნას ან/და შეიძინოს საწარმო, რომელშიც მისი წილი 20 პროცენტს აღემატება. ამ შემთხვევაში ნებართვაში თითოეული ასეთი საწარმოს მიხედვით დათქმული უნდა იყოს საქმიანობის სახეობა, რომლის განხორციელებაც მას შეუძლია. საწარმოს საქმიანობა შეზღუდულია ნებართვაში დათქმული საქმიანობის სახეობით. ეროვნული ბანკის წერილობითი ნებართვის გარეშე აღნიშნული წილი კომერციული ბანკის სააქციო კაპიტალის 15 პროცენტს არ უნდა აღემატებოდეს;
დ) მიიღოს საწარმოს წილი მის მიერ გაცემული კრედიტის თანხის ასანაზღაურებლად. კომერციულმა ბანკმა ამის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს ეროვნულ ბანკს და უნდა შეატყობინოს მას აღნიშნული საწარმოს საქმიანობის თაობაზე. თუ იმ საწარმოს საქმიანობა, რომლის წილიც მიიღო კომერციულმა ბანკმა, არ არის ამ მუხლის 11 პუნქტით განსაზღვრული საქმიანობა, კომერციულმა ბანკმა 6 თვის ვადაში უნდა მიიღოს ზომები წილის გაყიდვისათვის. ეროვნული ბანკისგან თანხმობის მიღების შემთხვევაში კომერციულ ბანკს უფლება აქვს, წილი გაყიდოს არაუგვიანეს 1 წლისა. განსაკუთრებულ შემთხვევაში ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია გააგრძელოს ეს ვადა, რომელიც, მიუხედავად იმისა, თუ რამდენჯერ გაგრძელდება, ჯამურად 2 წელს არ უნდა აღემატებოდეს. თუ დასაკუთრებული წილის ოდენობა კომერციულ ბანკს ანიჭებს საწარმოს კონტროლის და მისი საქმიანობის მართვის უფლებამოსილებას, მისი დასაკუთრებიდან მის გასხვისებამდე დაუშვებელია ეროვნული ბანკის თანხმობის გარეშე საწარმოს მიერ ახალი, დამატებითი საქმიანობის დაწყება;
ე) შექმნას ან შეიძინოს შვილობილი საწარმო – საბროკერო კომპანია, რომელიც მონაწილეობს მხოლოდ „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ საბროკერო კომპანიის საქმიანობაში, და შეუზღუდავი ოდენობით ფლობდეს მასში წილს, თუ ეროვნული ბანკის ნებართვის გარეშე ეს წილი მისი სააქციო კაპიტალის 15 პროცენტს არ აღემატება.
11. კომერციულ ბანკს ეკრძალება, პირდაპირ ან არაპირდაპირ, ნებისმიერი ოდენობით ფლობდეს წილს იმ იურიდიული პირის კაპიტალში, რომელიც არ არის ფინანსური ინსტიტუტი ან რომლის საქმიანობა არ არის დაკავშირებული საბანკო საქმიანობასთან ან კომერციული ბანკის სოციალურ პროექტებთან. ეს შეზღუდვა არ ვრცელდება ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად დილინგური ოპერაციების განხორციელებისათვის განკუთვნილ ფასიან ქაღალდებზე.
12. კომერციულმა ბანკმა ინვესტიციების საქართველოს ფარგლების გარეთ, უცხო ქვეყანაში განხორციელებისას ეროვნულ ბანკს უნდა დაუსაბუთოს, რომ შესაბამისი ქვეყნის კანონმდებლობა არ ზღუდავს ეროვნული ბანკის მიერ ეფექტიანი ზედამხედველობის განხორციელების, მათ შორის, შესაბამის საზედამხედველო ორგანოებს შორის ინფორმაციის გაცვლის, შესაძლებლობას.“;
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „გ“–„ე“ ქვეპუნქტებში მითითებული წილების ერთობლივი ღირებულება არ შეიძლება აღემატებოდეს კომერციული ბანკის სააქციო კაპიტალის 50 პროცენტს. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია არაუმეტეს 1 წლის ვადით გაათავისუფლოს კომერციული ბანკი ამ პუნქტის მოთხოვნათა დაცვისგან.
21. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ნორმატიული აქტით განსაზღვროს კრიტერიუმები, რომლებითაც იხელმძღვანელებს იგი კომერციული ბანკის მიერ ინვესტიციების განხორციელების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას.
3. კომერციული ბანკი ვალდებულია ჰქონდეს სრული ინფორმაცია ბანკის თითოეული ბენეფიციარი მესაკუთრის ვინაობის შესახებ, რომელიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ ფლობს წილის 10 პროცენტზე მეტს (მისი ოდენობის მითითებით), ეს ინფორმაცია მიაწოდოს ეროვნულ ბანკს (ისევე, როგორც ინფორმაცია ბენეფიციარ მესაკუთრესთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი ცვლილების თაობაზე) და საჯაროდ გამოაქვეყნოს თავის წლიურ ანგარიშში. ეროვნული ბანკი განსაზღვრავს ასეთი ინფორმაციის მიწოდებისა და გამოქვეყნების წესს, რომელიც ეფუძნება ფინანსური აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებს და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას.
4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულება არ შეეხება კომერციული ბანკის იმ ბენეფიციარ მესაკუთრეს, რომლის ვინაობის დადგენაც ბანკს არ შეუძლია, ვინაიდან მის სასარგებლოდ ნომინალური მფლობელობა ხორციელდება განვითარებულ ქვეყნებში განთავსებული და იქ შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე საკლირინგო ორგანიზაციების ან საერთაშორისო დეპოზიტარების მიერ.
5. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე მოთხოვნები, რომლებიც შეეხება კომერციული ბანკის პარტნიორს (აქციონერს), აგრეთვე ვრცელდება ბენეფიციარ მესაკუთრეზე, რომელიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ ფლობს კომერციული ბანკის აქციებს (წილს).
6. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს მფლობელობის სტრუქტურის ან/და ჯგუფის სტრუქტურის შეცვლა/გამარტივება ან/და გამიჯვნა, თუ მფლობელობის სტრუქტურის/ჯგუფის სტრუქტურის სირთულე აფერხებს ეფექტიანი ზედამხედველობის განხორციელებას ან/და საფრთხეს უქმნის ან შეიძლება საფრთხე შეუქმნას კომერციული ბანკის ან/და ფინანსური სექტორის სტაბილურობასა და ჯანსაღ ფუნქციონირებას.
7. კომერციული ბანკი ვალდებულია სადამფუძნებლო სტრუქტურის ისეთი ცვლილება, რომელსაც შესაძლოა გარკვეული გავლენა ჰქონდეს ლიცენზირების პირობებთან/კრიტერიუმებთან ბანკის შესაბამისობაზე, წინასწარ შეუთანხმოს ეროვნულ ბანკს, ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით.
საქართველოს 1998 წლის 24 დეკემბრის კანონი №1751 - სსმ I, №1(8) 14.01.1999 წ., მუხ.4
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ . 125
საქართველოს 2002 წლის 4 ივლისის კანონი №1617 - სსმ I, №23 24.07.2002 წ., მუხ.108
საქართველოს 2002 წლის 28 დეკემბრის კანონი №1938 - სსმ I, №3 17.01.2003 წ., მუხ.19
საქართველოს 2006 წლის 17 მარტის კანონი №2787 - სსმ I, №8 24.03.2006 წ., მუხ.59
საქართველოს 2007 წლის 27 მარტის კანონი №4519 - სსმ I, №9 31.03.2007 წ., მუხ.84
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2010 წლის 23 მარტის კანონი №2830 - სსმ I, №19 13.04.2010 წ., მუხ.104
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2021 წლის 2 აგვისტოს კანონი №880 – ვებგვერდი, 04.08.2021წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
1. კომერციულმა ბანკმა საქართველოს ფარგლების გარეთ „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ანგარიშვალდებული პირებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული საქმიანობის განსახორციელებლად შვილობილი საწარმოს შექმნიდან ან შეძენიდან 14 დღის ვადაში ეროვნულ ბანკს უნდა წარუდგინოს კომერციული ბანკის გადაწყვეტილება იმის თაობაზე, რომ ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების წინააღმდეგ ბრძოლისა და ფინანსური ქმედებების სპეციალური ჯგუფის (FATF) (შემდგომ − FATF) რეკომენდაციების შესასრულებლად შვილობილმა საწარმომ ფუნქციონირების დაწყებისთანავე შეიმუშავა ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების წინააღმდეგ ბრძოლის პროგრამა.
2. თუ შვილობილი საწარმოს ადგილსამყოფელი უცხო ქვეყნის კანონებითა და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებული არ არის შვილობილი საწარმოს მიერ FATF-ის რეკომენდაციების შესრულება ან ამ ქვეყანაში არ ხორციელდება ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების წინააღმდეგ ბრძოლა და საერთოდ ან საკმარისად არ სრულდება FATF-ის რეკომენდაციები:
ა) კომერციულმა ბანკმა უნდა აიღოს წერილობითი ვალდებულება, რომ იგი უზრუნველყოფს თავისი შვილობილი საწარმოს მიერ ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების წინააღმდეგ ბრძოლასთან დაკავშირებით დადგენილი ღონისძიებების განხორციელებას კომერციული ბანკისადმი საქართველოში არსებული მოთხოვნებისა და FATF-ის რეკომენდაციების შესაბამისად;
ბ) კომერციული ბანკი უზრუნველყოფს ეროვნული ბანკისთვის იმის თაობაზე ინფორმაციის მიწოდებას, რომ მისი შვილობილი საწარმო ვერ ახორციელებს ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების წინააღმდეგ ბრძოლასთან დაკავშირებით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ღონისძიებებს, რადგან ამას კრძალავს ან ზღუდავს შვილობილი საწარმოს ადგილსამყოფელი უცხო ქვეყნის კანონმდებლობა.
საქართველოს 2010 წლის 23 მარტის კანონი №2830 - სსმ I, №19 13.04.2010 წ., მუხ.104
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2019 წლის 30 ოქტომბრის კანონი №5228 – ვებგვერდი, 30.10.2019წ.
მუხლი 102. კომერციული ბანკის მიკრობანკად გარდაქმნა
1. კომერციული ბანკი უფლებამოსილია შეიცვალოს საქმიანობის საგანი და ეროვნულ ბანკს მიმართოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად.
2. ეროვნული ბანკის მიერ მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე კომერციული ბანკი უწყვეტად ახორციელებს საქმიანობას და მასზე ვრცელდება ამ კანონით დადგენილი მოთხოვნები.
3. ეროვნული ბანკი მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილებასთან ერთად იღებს გადაწყვეტილებას კომერციული ბანკის ლიცენზიის გაუქმების თაობაზე. კომერციული ბანკის ლიცენზიის გაუქმებისთანავე მისი უფლებამონაცვლე ხდება შესაბამისი მიკრობანკი.
4. მიკრობანკის საქმიანობის ლიცენზიის გაცემაზე უარის მიღების შემთხვევაში კომერციული ბანკი განაგრძობს საქმიანობას ამ კანონით დადგენილი წესით.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
მუხლი 11. კომერციული ბანკების გაყოფა ან შერწყმა
1. კომერციული ბანკების გაყოფა (დაყოფა, გამოყოფა) ან შერწყმა (გაერთიანება, მიერთება) შეიძლება მხოლოდ ეროვნული ბანკის წერილობითი თანხმობის მიღების შემდეგ. დაუშვებელია კომერციული ბანკების ისეთი გაყოფა ან შერწყმა, რომელიც არ შეესაბამება ამ კანონის მე-10 მუხლის დებულებებს.
2. ეროვნული ბანკი „კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით განიხილავს კომერციული ბანკების შერწყმის კონკურენტულ გარემოსთან თავსებადობას.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
მუხლი 12. კომერციული ბანკის წესდება
1. კომერციულ ბანკს აქვს წესდება. კომერციული ბანკის წესდება უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს კანონმდებლობას. წესდებაში ცვლილების შეტანის შესახებ დაუყოვნებლივ, წერილობით ეცნობება ეროვნულ ბანკს.
2. კომერციული ბანკის მართვა ხორციელდება მისი წესდებითა და სხვა შიდაორგანიზაციული წესებით, რომლებიც უნდა განსაზღვრავდეს მის ორგანიზაციულ სტრუქტურას, რისკების მართვის ჩარჩოს, პასუხისმგებლობებს და უნდა იყოს ფორმალიზებული და ეროვნული ბანკისთვის მუდმივად ხელმისაწვდომი.
3. კომერციული ბანკი ეროვნულ ბანკს წარუდგენს თავის წესდებასა და სხვა შიდაორგანიზაციულ წესებს, აგრეთვე იმ თანამდებობის პირთა სიას, რომლებსაც კომერციული ბანკის წარმომადგენლის უფლებამოსილება აქვთ, მათი ხელმოწერების ნიმუშებს და მათი უფლებამოსილების ფარგლების შესახებ აღნიშვნას.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
მუხლი 13. კომერციული ბანკის ხელმძღვანელი ორგანოები
კომერციული ბანკის ხელმძღვანელ ორგანოთა ფორმირება და ფუნქციონირება ხდება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, ამ კანონის მოთხოვნების გათვალისწინებით. კომერციული ბანკის მმართველობის უმაღლესი ორგანოა აქციონერთა საერთო კრება, რომელიც მოქმედებს საქართველოს კანონმდებლობისა და კომერციული ბანკის წესდების შესაბამისად. იგი ირჩევს სამეთვალყურეო საბჭოს. ინფორმაცია აქციონერთა საერთო კრების ჩატარების შესახებ (თარიღისა და დღის წესრიგის მითითებით) კრებაში შესაძლო მონაწილეობის მისაღებად აქციონერებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში უნდა მიეწოდოს ეროვნულ ბანკს.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ . 125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
1. კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭო უზრუნველყოფს კომერციული ბანკის საქმიანობაზე ზედამხედველობას. იგი შედგება არანაკლებ 3 და არაუმეტეს 21 წევრისგან. სამეთვალყურეო საბჭოს შექმნისა და შემადგენლობის განსაზღვრის წესი რეგულირდება ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით დამტკიცებული კომერციული ბანკების კორპორაციული მართვის კოდექსით.
2. კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი აღმასრულებელ ფუნქციებს არ უნდა ასრულებდეს.
3. სამეთვალყურეო საბჭოს ყოველ წევრს აქციონერთა საერთო კრება ირჩევს არაუმეტს 4 წლის ვადით. მათი განმეორებითი არჩევა შეუზღუდავია.
4. აქციონერთა საერთო კრება განსაზღვრავს სამეთვალყურეო საბჭოს წევრთა ანაზღაურების საკითხს, ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით დამტკიცებული კომერციული ბანკების კორპორაციული მართვის კოდექსის შესაბამისად. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებისთვის ნებადართულია მხოლოდ ფიქსირებული ანაზღაურება.
5. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრად არ შეიძლება აირჩეს და აქციონერთა საერთო კრების გადაწყვეტილებით საბჭოს წევრობიდან უნდა გათავისუფლდეს პირი, რომელიც ვერ აკმაყოფილებს ამ კანონის მე-5 მუხლითა და ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ ადმინისტრატორთა შესაფერისობის მოთხოვნებს.
6. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები კომერციული ბანკის საქმეებს უნდა უძღვებოდნენ კეთილსინდისიერად, ბანკზე უნდა ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ პირობებში მყოფი კეთილსინდისიერი და საღად მოაზროვნე პირი და უნდა მოქმედებდნენ ბანკის სტაბილურობის ინტერესების შესაბამისად. ამ მოვალეობების ბრალეული შეუსრულებლობით მიყენებული ზიანისათვის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები ბანკის წინაშე სოლიდარულად აგებენ პასუხს. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისგან, თუ იგი თავისი ქმედებით საერთო კრების გადაწყვეტილებას ასრულებს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მან საერთო კრების გადაწყვეტილების მიღებას ხელი შეუწყო არასწორი ინფორმაციის მიწოდებით ან იცოდა, რომ ამ გადაწყვეტილების მიღება ზიანს გამოიწვევდა, მაგრამ ამის თაობაზე არ შეატყობინა საერთო კრებას გადაწყვეტილების მიღებამდე ან აღსრულებამდე.
7. სამეთვალყურეო საბჭოს თითოეული წევრის გადაწყვეტილება უნდა შეესაბამებოდეს კომერციული ბანკის ინტერესებს. ისინი საქმეს უნდა მიუდგნენ გონივრულად და დამოუკიდებლად. მათ უნდა უზრუნველყონ კომპეტენტური დირექტორების შერჩევა და შენარჩუნება, კომერციული ბანკის საქმიანობის სტრატეგიის განსაზღვრა.
8. კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს ან მის წევრებს აქციონერთა საერთო კრების თანხმობის გარეშე არ შეუძლიათ სხვებისათვის თავიანთი უფლებების დელეგირება.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ . 125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
1. კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობა და მისი წარმომადგენლობა ევალებათ კომერციული ბანკის დირექტორებს. ისინი პასუხისმგებელი არიან ბანკის საქმეების მართვისა და მისი ფუნქციების შესრულებისათვის. დირექტორატი შედგება არანაკლებ 3 დირექტორისაგან, რომელთაც ნიშნავს სამეთვალყურეო საბჭო არაუმეტეს 4 წლის ვადით. მათი განმეორებით დანიშვნა შეუზღუდავია.
2. ყველა ბანკის დირექტორატის სტრუქტურაში უნდა იყოს გენერალური დირექტორი, რომელსაც ნიშნავს სამეთვალყურეო საბჭო.
3. კომერციული ბანკის დირექტორატის წევრად არ შეიძლება დაინიშნოს ან სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებით დირექტორატის წევრის პოზიციიდან უნდა გათავისუფლდეს პირი, რომელიც ვერ აკმაყოფილებს ამ კანონის მე-5 მუხლითა და ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმების შესახებ ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ ადმინისტრატორთა შესაფერისობის მოთხოვნებს.
4. დირექტორატის წევრები კომერციული ბანკის საქმეებს უნდა უძღვებოდნენ კეთილსინდისიერად, ბანკზე უნდა ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ პირობებში მყოფი კეთილსინდისიერი და საღად მოაზროვნე პირი და უნდა მოქმედებდნენ ბანკის სტაბილურობის ინტერესების შესაბამისად. ისინი, ამ მოვალეობების ბრალეული შეუსრულებლობით მიყენებული ზიანისთვის, ბანკის წინაშე სოლიდარულად აგებენ პასუხს. დირექტორი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისგან, თუ იგი თავისი ქმედებით საერთო კრების გადაწყვეტილებას ასრულებს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მან საერთო კრების გადაწყვეტილების მიღებას ხელი შეუწყო არასწორი ინფორმაციის მიწოდებით ან იცოდა, რომ ამ გადაწყვეტილების მიღება ზიანს გამოიწვევდა, მაგრამ ამის თაობაზე არ შეატყობინა საერთო კრებას გადაწყვეტილების მიღებამდე ან აღსრულებამდე.
5. კომერციული ბანკის დირექტორატს, ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს წინასწარი წერილობითი თანხმობის საფუძველზე, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში აქვს თავისი უფლებამოსილების სხვებისთვის მთლიანად ან ნაწილობრივ დელეგირების უფლება.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
1. კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებით, სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებისგან იქმნება აუდიტის კომიტეტი. აუდიტის კომიტეტის წევრთა უმრავლესობას სამეთვალყურეო საბჭოს დამოუკიდებელი წევრები უნდა შეადგენდნენ.
2. კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი დამოუკიდებლად მიიჩნევა, თუ იგი არ განიცდის კომერციული ბანკის ან სხვა გარე მხარის გავლენას, რომელმაც შეიძლება ხელი შეუშალოს საქმიანობის განხორციელებისას ობიექტური და დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებების მიღებაში. კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს დამოუკიდებელი წევრის განსაზღვრის დამატებითი კრიტერიუმები განისაზღვრება ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით დამტკიცებული კომერციული ბანკების კორპორაციული მართვის კოდექსით.
3. აუდიტის კომიტეტის სულ მცირე ორ წევრს, მათ შორის, კომიტეტის თავმჯდომარეს, უნდა ჰქონდეს ფინანსური ანგარიშგების ანალიზის უნარი, გამოცდილება ან ფინანსური განათლება.
4. აუდიტის კომიტეტი კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს პერიოდულად აბარებს ანგარიშს თავისი საქმიანობის შესახებ.
5. აუდიტის კომიტეტის ძირითადი ფუნქციებია: შიდა კონტროლის საკითხებთან მიმართებით ბანკის მიდგომების და ფინანსური ანგარიშგების პოლიტიკის განსაზღვრა, ფინანსური ანგარიშგების პროცესის მონიტორინგი, შიდა აუდიტის და კომერციული ბანკის აუდიტორების ფუნქციონირების ხელშეწყობა. აუდიტის კომიტეტის ფუნქციები და პასუხისმგებლობა დამატებით ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განისაზღვრება.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
1. არავის აქვს უფლება, დაუშვას ვინმე კონფიდენციალურ ინფორმაციასთან, გათქვას და გაავრცელოს ასეთი ინფორმაცია ან პირადი სარგებლობისთვის გამოიყენოს იგი. კონფიდენციალური ინფორმაცია შეიძლება მიეწოდოთ მხოლოდ ეროვნულ ბანკსა და „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებულ ეროვნულ ბანკთან არსებულ დავების განმხილველ კომისიას მათი კომპეტენციის ფარგლებში.
2. ნებისმიერი გარიგების (მათ შორის, გარიგების დადების მცდელობის შემთხვევაში), განხორციელებული გადახდის ოპერაციის, ანგარიშის, ანგარიშიდან განხორციელებული ოპერაციისა და ანგარიშზე არსებული ნაშთის შესახებ ინფორმაცია შეიძლება მიეცეს შესაბამისი გარიგების მონაწილე მხარეს, გადახდის ოპერაციის განხორციელებისას − გადამხდელ პირს ან/და მიმღებ პირს, შესაბამისი ანგარიშის მფლობელს და მათ წარმომადგენლებს, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში − საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს და იმ პირებს, რომლებიც უფლებამოსილი არიან აღასრულონ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული აღსრულების ქვემდებარე აქტები, მათი აღსრულების პროცესში, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შემოწმების განხორციელებისას − პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურს, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე − საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიას, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული სასამართლოს გადაწყვეტილების, „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმების, „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების შესახებ ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმების (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმების საფუძველზე − საგადასახადო ორგანოს, „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს – დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს. ეს ინფორმაცია შეიძლება გაიცეს აგრეთვე სასამართლოს შესაბამისი განჩინების საფუძველზე.
3. საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია გადასცეს „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმებით განსაზღვრულ ამერიკის შეერთებული შტატების კომპეტენტურ ორგანოს.
31. საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია გადასცეს იმ იურისდიქციების კომპეტენტურ უწყებებს, რომლებთანაც ამოქმედებულია „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების შესახებ ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმება (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმება.
4. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შეზღუდვა არ ვრცელდება კომერციული ბანკის ჯგუფის შიგნით და კომერციულ ბანკებს შორის ინფორმაციის ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული მიზნებისათვის გაცვლაზე.
საქართველოს 1996 წლის 21 მარტის კანონი №163 - გაზეთი „საქართველოს რესპუბლიკა“ 03.04.1996 წ.,
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2003 წლის 20 ივნისის კანონი №2474 - სსმ I, №20 11.07.2003 წ., მუხ.140
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2008 წლის 15 ივლისის კანონი №213 - სსმ I, №17 28.07.2008 წ., მუხ.129
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2011 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5528 - ვებგვერდი, 28.12.2011წ.
საქართველოს 2014 წლის 12 დეკემბრის კანონი №2948 - ვებგვერდი, 24.12.2014წ.
საქართველოს 2015 წლის 28 ოქტომბრის კანონი №4459 - ვებგვერდი, 11.11. 2015 წ.
საქართველოს 2017 წლის 17 მაისის კანონი №853 - ვებგვერდი, 02.06.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის კანონი №3294 – ვებგვერდი, 09.08.2018წ.
საქართველოს 2018 წლის 27 დეკემბრის კანონი №4246 – ვებგვერდი, 29.12.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 8 მაისის კანონი №4593 – ვებგვერდი, 08.05.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 30 ოქტომბრის კანონი №5228 – ვებგვერდი, 30.10.2019წ.
საქართველოს 2021 წლის 30 დეკემბრის კანონი №1332 – ვებგვერდი, 13.01.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1802 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 30 ნოემბრის კანონი №2144 – ვებგვერდი, 15.12.2022წ.
საქართველოს 2025 წლის 12 ივნისის კანონი №668 – ვებგვერდი, 13.06.2025წ.
მუხლი 171. ინფორმაციის გადამოწმების უფლება
1. კომერციული ბანკი უფლებამოსილია პირისაგან „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად თანხმობის მიღების შემთხვევაში ფიზიკური პირის იდენტიფიკაციისა და ვერიფიკაციისათვის გამოიყენოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მონაცემთა ელექტრონული ბაზა.
2. ბანკი ვალდებულია არ დაუშვას სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოდან მიღებული პირის პერსონალური მონაცემების შესახებ ინფორმაციის მესამე პირისთვის გადაცემა, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
საქართველოს 2008 წლის 21 მარტის კანონი №5978 - სსმ I, №9 04.04.2008 წ., მუხ.65
საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6317 – ვებგვერდი, 19.06.2012წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
მუხლი 18. კომერციული ბანკის ფილიალები, წარმომადგენლობები და სხვა ანალოგიური ქვედანაყოფები
კომერციული ბანკის ფილიალები, წარმომადგენლობები და სხვა ანალოგიური ქვედანაყოფები იქმნება სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებით, ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესითა და პირობებით.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
მუხლი 19. საბანკო საქმიანობის ზოგადი პრინციპები
1. კომერციული ბანკის მართვა და მისი საოპერაციო საქმიანობა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად დასაბუთებული ადმინისტრაციული და სააღრიცხვო პროცედურების, საბანკო საქმიანობის ლიცენზიისათვის დართული პირობებისა და შეზღუდვების, აგრეთვე ეროვნული ბანკის დადგენილებების, წესებისა და ინსტრუქციების შესაბამისად. აუცილებელია ეროვნული ბანკის იმ წესების, ნორმატივებისა და ინსტრუქციების გამოქვეყნება, რომლებიც ერთზე მეტ კომერციულ ბანკს ეხება. ისინი მოქმედებს გამოქვეყნების დღიდან ან ამ წესებში, ნორმატივებსა და ინსტრუქციებში მითითებული შესაბამისი თარიღიდან. თუ არ არსებობს ამა თუ იმ მიმართულების საბანკო საქმიანობის განხორციელების ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესი, კომერციული ბანკი მოქმედებს საერთაშორისო საბანკო ნორმებისა და ჩვევების შესაბამისად.
2. კომერციული ბანკი ინარჩუნებს კაპიტალისა და ლიკვიდური რესურსების სათანადო დონეს და ახდენს თავისი აქტივების დივერსიფიკაციას დანაკარგების რისკის გათვალისწინებით, ეროვნული ბანკის მოთხოვნათა შესაბამისად.
3. საბანკო მომსახურების თაობაზე კლიენტსა და ბანკს შორის ურთიერთობის პირობები რეგულირდება ხელშეკრულების საფუძველზე. ფულადი გადარიცხვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადების დარღვევისას, ბანკი ვალდებულია კლიენტს გადაუხადოს დაგვიანებული თანხის არანაკლებ 0.5 პროცენტისა ყოველ ვადაგადაცილებულ საბანკო დღეზე.
4. კომერციულ ბანკს უფლება აქვს, შეიმუშაოს და ეროვნულ ბანკს შესათანხმებლად წარუდგინოს მის მიერ კონკრეტული საბანკო მომსახურების გაწევისას ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენების უსაფრთხოების პოლიტიკა. კომერციული ბანკის მიერ ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებული კონკრეტული საბანკო მომსახურების გაწევისას ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენების უსაფრთხოების პოლიტიკის საფუძველზე კონკრეტული საბანკო მომსახურების გაწევის დროს გამოყენებულ ელექტრონულ ხელმოწერას აქვს მატერიალურ დოკუმენტზე პირადი ხელმოწერის თანაბარი იურიდიული ძალა. აღნიშნული ელექტრონული ხელმოწერით დამოწმებული ელექტრონული დოკუმენტი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ყველა შემთხვევაში, როდესაც საქართველოს კანონმდებლობა მატერიალურ დოკუმენტს მოითხოვს.
5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენების უსაფრთხოების პოლიტიკის ეროვნული ბანკისათვის წარდგენა სავალდებულო არ არის მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ კომერციული ბანკი საბანკო მომსახურების გაწევის დროს იყენებს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოშვებული ელექტრონული პირადობის მოწმობის საშუალებით განხორციელებულ ხელმოწერას ან ხელმოწერას, რომლის სერტიფიკატი გაცემულია „ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნების შესაბამისად.
6. ამ მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტები არ ზღუდავს კომერციული ბანკის უფლებას, საბანკო მომსახურების გაწევის დროს გამოიყენოს ელექტრონული ხელმოწერა „ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-8 პუნქტის შესაბამისად. ამ შემთხვევაში ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს ამ პუნქტის შესაბამისად გამოყენებული ელექტრონული ხელმოწერის უსაფრთხოების პოლიტიკის ეროვნულ ბანკთან შეთანხმება. თუ ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკის მიერ წარდგენილი ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენების უსაფრთხოების პოლიტიკის შეფასების შემდეგ უარს განაცხადებს ამ პუნქტის შესაბამისად ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენების უსაფრთხოების პოლიტიკის შეთანხმებაზე, კომერციული ბანკი ვალდებულია შეწყვიტოს ასეთი ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენება.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 10 აპრილის კანონი №6019 – ვებგვერდი, 30.04.2012წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
1. კომერციულმა ბანკმა უნდა შეიმუშაოს და ეროვნულ ბანკს უნდა წარუდგინოს ამ კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ დამტკიცებული გაჯანსაღების გეგმა. გაჯანსაღების გეგმა სხვა ელემენტებთან ერთად უნდა მოიცავდეს იდიოსინკრატულ, სისტემურ და კომბინირებულ სტრესსცენარებს, კომერციული ბანკის ლიკვიდურობასთან ან/და გადახდისუნარიანობასთან დაკავშირებული რისკების შესამცირებლად და ფინანსური სიჯანსაღის აღსადგენად მისაღებ შესაბამის ზომებსა და განსახორციელებელ ღონისძიებებს.
2. გაჯანსაღების გეგმას განიხილავს და აფასებს ეროვნული ბანკი. იგი უფლებამოსილია კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს გაჯანსაღების გეგმაში ცვლილებების შეტანა იმ მნიშვნელოვანი ხარვეზების აღმოსაფხვრელად, რომლებმაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას ამ გეგმის განხორციელებას.
3. კომერციულმა ბანკმა ყოველწლიურად უნდა გადახედოს გაჯანსაღების გეგმას და საჭიროების შემთხვევაში უნდა განაახლოს იგი. გაჯანსაღების გეგმა უნდა განახლდეს, თუ კომერციული ბანკის საქმიანობა, სტრუქტურა, რისკების პოზიციები ან დაშვებები, რომლებიც გაჯანსაღების გეგმის შემუშავებისას იქნა გამოყენებული, არსებითად შეიცვალა. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციულ ბანკს ნებისმიერ დროს მოსთხოვოს გაჯანსაღების გეგმის გადახედვა და განახლება.
4. ყველა კომერციული ბანკი და საბანკო ჯგუფში შემავალი საწარმო ვალდებულია ითანამშრომლოს ეროვნულ ბანკთან გაჯანსაღების გეგმის შემუშავების პროცესში. ეს თანამშრომლობა მოიცავს ეროვნული ბანკის მიერ მოთხოვნილი ნებისმიერი ინფორმაციის მიწოდებასაც.
5. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით დაადგინოს დამატებითი მოთხოვნები და წესები ამ მუხლით გათვალისწინებულ გაჯანსაღების გეგმასთან დაკავშირებით. ეროვნული ბანკი ასევე უფლებამოსილია განსაზღვროს შესაბამისი კრიტერიუმები იმ კომერციული ბანკებისთვის, რომელთაც, მათი ზომის, სისტემურობისა და რისკის პროფილის გათვალისწინებით, შეიძლება გაჯანსაღების გეგმის შემუშავებასთან დაკავშირებით გამარტივებული/განსხვავებული მოთხოვნები დაუწესდეთ.
6. გაჯანსაღების გეგმა არ ზღუდავს ეროვნულ ბანკს, იმოქმედოს ამ გეგმისგან განსხვავებულად.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
1. კომერციული ბანკებისათვის ნებადართულია საქმიანობის მხოლოდ ქვემოთ ჩამოთვლილი სახეობანი:
ა) პროცენტიანი და უპროცენტო დეპოზიტების (მოთხოვნამდე, ვადიანი და სხვა სახის) და სხვა დაბრუნებადი გადახდის საშუალებების მოზიდვა;
ბ) სესხების გაცემა სამომხმარებლო, საიპოთეკო, არაუზრუნველყოფილი და სხვა კრედიტების ჩათვლით, ფაქტორინგული ოპერაციები რეგრესის უფლებით და ამ უფლების გარეშე, კომერციულ გარიგებათა დაფინანსება, გარანტიების, აკრედიტივებისა და აქცეპტების გამოცემა ფორფეტირების ჩათვლით;
გ) დერივატივის დადება, საკუთარი და კლიენტთა სახსრებით ფულადი საბუთების (ჩეკების, თამასუქებისა და სადეპოზიტო სერტიფიკატების ჩათვლით), ფასიანი ქაღალდების, სავალუტო და საპროცენტო ინსტრუმენტების, სავალო საბუთების, უცხოური ვალუტის, ძვირფასი ლითონებისა და ძვირფასი ქვების ყიდვა-გაყიდვა;
დ) ნაღდი და უნაღდო ანგარიშსწორების ოპერაციების და საკასო-საინკასაციო მომსახურების განხორციელება;
ე) გადახდის საშუალებების გამოშვება და მათი მიმოქცევის ორგანიზება (საგადახდო ბარათების, ჩეკებისა და საბანკო ტრატების ჩათვლით);
ე1) უპროცენტო საბანკო მომსახურება;
ვ) საშუამავლო მომსახურება საფინანსო ბაზარზე;
ზ) კლიენტების დავალებით ნდობით (სატრასტო) ოპერაციების განხორციელება, სახსრების მოზიდვა და განთავსება;
თ) ფასეულობათა (ფასიანი ქაღალდების ჩათვლით) შენახვა და აღრიცხვა, მათ შორის, ანგარიშის მწარმოებლის ფუნქციის შესრულება;
ი) საკრედიტო-საცნობარო მომსახურება;
ი1) სპეციალიზებული დეპოზიტარის საქმიანობის განხორციელება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;
ი2) ქონების იჯარით გაცემა;
ი3) საგადახდო მომსახურების განხორციელება, საგადახდო სისტემის ოპერირება, ანგარიშსწორების აგენტის ფუნქციების შესრულება;
ი4) ქონების ლიზინგით გაცემა;
კ) ზემოთ ჩამოთვლილ თითოეულ საქმიანობასთან დაკავშირებული მომსახურება;
ლ) „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად სხვა პირის სასარგებლოდ ვირტუალური აქტივის მომსახურების გაწევა, კერძოდ, კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის ურთიერთგადაცვლა (მათ შორის, თვითმომსახურების კიოსკის მეშვეობით) ეროვნულ ან უცხოურ ვალუტაში, სხვა ვირტუალურ აქტივში ან ფინანსურ ინსტრუმენტში, გადაცემა ან/და კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის ან მისი გამოყენებისთვის საჭირო ინსტრუმენტის შენახვა, რაც ვირტუალურ აქტივზე კონტროლის საშუალებას იძლევა და ამ მომსახურების გაწევისთვის აუცილებელი დამხმარე საქმიანობა.
2. ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებულ ოპერაციებზე ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლებების განხორციელება წესრიგდება „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით, „დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდების ფლობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით.
3. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ე1“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საბანკო მომსახურების განხორციელებამდე კომერციული ბანკი ვალდებულია ეროვნულ ბანკს შესათანხმებლად წარუდგინოს შესაბამისი საბანკო პროდუქტის აღწერა.
4. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ი2“ ქვეპუნქტის შესაბამისად კომერციული ბანკის მიერ ქონების იჯარით გაცემა შეიძლება მხოლოდ კომერციული ბანკის მიმართ არსებული ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის ღონისძიების ფარგლებში დასაკუთრებული უძრავი ქონების მართვის მიზნით ან/და იმ პირობით, რომ ქონება მთელი საიჯარო პერიოდის განმავლობაში მხოლოდ საბანკო საქმიანობის, მასთან დაკავშირებული საქმიანობის ან კომერციული ბანკის სოციალური პროექტების განსახორციელებლად იქნება გამოყენებული.
5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, კომერციულ ბანკს ეკრძალება უძრავი ქონების შეძენა ან ფლობა მისი იჯარით გაცემის მიზნით.
6. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ი2“ და „ი4“ ქვეპუნქტებითა და მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობის დამატებითი/განსხვავებული კრიტერიუმები.
საქართველოს 1998 წლის 24 დეკემბრის კანონი №1751 - სსმ I, №1(8) 14.01.1999 წ., მუხ.4
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 10 აპრილის კანონი №6019 – ვებგვერდი, 30.04.2012წ.
საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6306 – ვებგვერდი, 12.06.2012წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1792 - ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 16 ნოემბრის კანონი №3729 – ვებგვერდი, 07.12.2023წ.
მუხლი 21. ეკონომიკური ლიმიტები, ნორმატივები და ინდივიდუალური მოთხოვნები
1. კომერციული ბანკი ვალდებულია დაიცვას ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი შემდეგი ეკონომიკური ლიმიტები:
ა) განთავსებული კაპიტალისა და საზედამხედველო კაპიტალის მინიმალური ოდენობები;
ბ) ბანკის სხვადასხვა სახეობის კაპიტალის კლასიფიცირებულ აქტივებთან თანაფარდობა ეროვნული ბანკის წესების შესაბამისად;
გ) ბანკის მიერ მოზიდული ანაბრების ზღვრული თანაფარდობა ბანკის საზედამხედველო კაპიტალთან;
დ) ბანკის მიერ ერთ მსესხებელზე (ინსაიდერზე, აუტსაიდერზე) გაცემული კრედიტებისა და სხვა ვალდებულებების საერთო თანხის თანაფარდობა ბანკის საზედამხედველო კაპიტალთან;
ე) ბანკის მიერ ყველა ინსაიდერზე (ბანკთან, აგრეთვე ერთმანეთთან დაკავშირებულ პირებზე) გაცემული კრედიტებისა და სხვა ვალდებულებების საერთო თანხის თანაფარდობა ბანკის საზედამხედველო კაპიტალთან;
ვ) (ამოღებულია - 23.12.2018, №1895).
2. კომერციული ბანკი ვალდებულია დაიცვას ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი შემდეგი ეკონომიკური ნორმატივები:
ა) ლიკვიდური სახსრების მინიმალური ერთობლივი თანხის ან ასეთი სახსრების კონკრეტულ სახეობათა თანაფარდობა აქტივების (მიღებული გარანტიებისა და გირავნობის ჩათვლით) ღირებულებასთან ან მათი ღირებულების ცვლილებასთან. ასეთი თანაფარდობა შეიძლება დაწესდეს ზოგადად აქტივებთან ან ვალდებულებებთან (გარესაბალანსო ვალდებულებების ჩათვლით) ან მათ კონკრეტულ სახეობებთან დაკავშირებით. ბანკს აქვს ლიკვიდურობის დაცვის მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად ეროვნულ ბანკში შესაბამისი სახსრების განთავსების უფლება;
ბ) კრედიტებისა და ინვესტიციების ან მათი განსაკუთრებული სახეების მაქსიმალური ერთობლივი თანხის შესახებ;
გ) აქტივებისა და გარესაბალანსო ვალდებულებების კლასიფიკაცია და მათი შესაძლო დანაკარგების რეზერვების ფორმირება და გამოყენება, აგრეთვე ის ვადები და პირობები, რომლებითაც აქტივების მიხედვით მისაღები თანხები აღარ აღირიცხება შემოსავალში, გარდა ნაღდად მიღებულისა;
დ) აკრძალვების, შეზღუდვების ან პირობების შესახებ, რომლებიც ეხება:
დ.ა) გაცემული კრედიტებისა და განხორციელებული ინვესტიციების სახეობებსა და ფორმებს;
დ.ბ) აქტივებისა და ვალდებულებების (გარესაბალანსო და სხვა ვალდებულებების) მიხედვით დაბრუნების ვადებისა და პროცენტების შესაბამისობას;
დ.გ) დადგენილი ლიმიტების გადამეტებით წარმოქმნილ ღია პოზიციებს უცხოურ ვალუტაში, ძვირფას ლითონებში ან ძვირფას ქვებში.
3. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, რისკზე დამყარებული ზედამხედველობის პრინციპებიდან გამომდინარე, თითოეული კომერციული ბანკის მიმართ დაადგინოს ეკონომიკური ლიმიტებისა და ნორმატივების ინდივიდუალური მაჩვენებლები და სხვა მოთხოვნები.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2021 წლის 2 აგვისტოს კანონი №880 – ვებგვერდი, 04.08.2021წ.
მუხლი 211. კლიენტებთან საქმიანი ურთიერთობის წარმოება
1. კომერციული ბანკი ანგარიშის გახსნის პროცედურას ახორციელებს „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის, „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმების, „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმების (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმების შესაბამისად.
2. კომერციულმა ბანკმა თავისი მომსახურების მომხმარებელთან საქმიანი ურთიერთობის პერიოდში და მის მიერ განხორციელებული ოპერაციის შემოწმებისას უნდა იცოდეს თავისი მომსახურების მომხმარებლის ვინაობა, საქმიანობა და ფულის გათეთრებასა და ტერორიზმის დაფინანსებასთან დაკავშირებით ამ საქმიანობის რისკის დონე. კომერციული ბანკი აგრეთვე ვალდებულია „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმებით დადგენილი მოთხოვნებიდან გამომდინარე განსაზღვროს კლიენტის საგადასახადო რეზიდენტობა და მოიპოვოს ინფორმაცია პირის შესაბამისი სტატუსის შესახებ.
21. თუ კომერციული ბანკი არის „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების შესახებ ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმებით (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმებით განსაზღვრული ანგარიშმგები ფინანსური ინსტიტუტი, იგი ვალდებულია აღნიშნული შეთანხმებით განსაზღვრული სათანადო პროცედურები განახორციელოს ამ შეთანხმებით გათვალისწინებული „ანგარიშგების საერთო სტანდარტის“ თანახმად.
3. საქართველოში მოქმედ კომერციულ ბანკებს უფლება აქვთ, თავად განსაზღვრონ და მოითხოვონ სხვა დამატებითი ინფორმაცია.
4. საქართველოში მოქმედ კომერციულ ბანკს უფლება აქვს, ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე უარი განაცხადოს ანგარიშის გახსნაზე ან მომსახურების გაწევაზე. კომერციული ბანკი ვალდებულია კლიენტს გაუხსნას „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 202 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ანგარიში, თუ ამ ვალდებულების შესრულება არ იწვევს ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის შესახებ კანონმდებლობის დარღვევას.
5. კომერციული ბანკი უფლებამოსილია პირს ანგარიშის გახსნაზე უარი უთხრას ან არსებული ანგარიში დაუხუროს, თუ პირი უარს აცხადებს კომერციული ბანკისთვის „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმებით, „საგადასახადო საკითხებში ადმინისტრაციული ურთიერთდახმარების შესახებ“ 1988 წლის 25 იანვრის კონვენციის ფარგლებში „ფინანსური ანგარიშების შესახებ ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ“ კომპეტენტური უწყებების მრავალმხრივი შეთანხმებით (CRS MCAA) ან საქართველოსა და შესაბამის იურისდიქციას შორის ფინანსური ანგარიშების თაობაზე ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის შესახებ შესაბამისი შეთანხმებით დადგენილი მოთხოვნებიდან გამომდინარე ინფორმაციის მიწოდებაზე.
საქართველოს 2007 წლის 27 მარტის კანონი №4519 - სსმ I, №9 31.03.2007 წ., მუხ.84
საქართველოს 2015 წლის 28 ოქტომბრის კანონი №4459 - ვებგვერდი, 11.11. 2015 წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 30 ოქტომბრის კანონი №5228 – ვებგვერდი, 30.10.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1802 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 30 ნოემბრის კანონი №2144 – ვებგვერდი, 15.12.2022წ.
მუხლი 22. აკრძალული გარიგებები და მუშაობის მეთოდები
1. (ამოღებულია - 16.09.2020, №7130).
2. კომერციულ ბანკს არ აქვს უფლება, რომელიმე კლიენტთან დადოს ისეთი ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც, სესხის გაცემის ან რაიმე საბანკო მომსახურების გაწევის პირობაა ამ ბანკის ან მისი რომელიმე მონათესავე საწარმოს არასაბანკო მომსახურების შესყიდვა ან გამოყენება, თუ კლიენტს არ მიეცა აღნიშნული არასაბანკო მომსახურების სხვა მომწოდებლისგან მიღების შესაძლებლობა.
3. კომერციული ბანკის მაკონტროლებელ პირს/ადმინისტრატორს ეკრძალება ისეთი ქმედების განხორციელება, რომლის შედეგად კომერციული ბანკისგან მიღებული ინფორმაციის გამოყენებით იგი დამოუკიდებლად ან სხვა პირებთან ერთად დომინირებულ მდგომარეობაში აღმოჩნდება, ან/და რომელიც არასაბანკო სექტორში კონკურენციის შეზღუდვას გამოიწვევს.
4. კომერციული ბანკის მაკონტროლებელი პირი და ადმინისტრატორი ვალდებული არიან, უზრუნველყონ ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილება და არ დაუშვან საკუთარი ინტერესების კომერციული ბანკის ინტერესებზე მაღლა დაყენება ან თანამდებობრივი უფლებამოსილების გადამეტება. კომერციული ბანკის მაკონტროლებელ პირს/ადმინისტრატორს, რომელსაც ხელი მიუწვდება არასაჯარო ინფორმაციაზე, რომელმაც შეიძლება მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს გარკვეული ინვესტიციის ღირებულებაზე, ეკრძალება ამ ინფორმაციის დამოუკიდებლად ან სხვა პირებთან ერთად გამოყენება.
5. ამ მუხლის მოთხოვნების შესასრულებლად კომერციული ბანკი ვალდებულია უზრუნველყოს არასაჯარო ინფორმაციის მართვასთან დაკავშირებული ადეკვატური პოლიტიკის, პროცედურებისა და ტექნიკური სისტემების დანერგვა და მონიტორინგი. აღნიშნული უნდა უზრუნველყოფდეს კომერციულ ბანკთან, მის მაკონტროლებელ პირებთან და ადმინისტრატორებთან დაკავშირებული მხარეებისთვის ინფორმაციის არასათანადო გადინების შეზღუდვას.
6. ამ მუხლის მოთხოვნების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია გამოიყენოს ამ კანონის 30-ე მუხლით გათვალისწინებული საზედამხედველო ზომები ან/და სანქცია (ფულადი ჯარიმა).
7. ამ მუხლის მოთხოვნების შესასრულებლად ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკის აქციონერებს, მაკონტროლებელ პირებსა და ადმინისტრატორებს სამართლებრივი აქტით დაუდგენს აკრძალულ გარიგებებსა და მათთან მუშაობის მეთოდებთან დაკავშირებულ წესებს და განუსაზღვრავს შესაბამის საზედამხედველო ზომებს ან/და სანქციებს (ფულად ჯარიმას).
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი №6150 – ვებგვერდი, 25.05.2012წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2020 წლის 16 სექტემბრის კანონი №7130 – ვებგვერდი, 21.09.2020წ.
მუხლი 23. გარიგებებისა და ვალდებულებების რეგისტრაცია
1. კომერციული ბანკი ვალდებულია ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი ვადით შეინახოს მის ნებისმიერ გარიგებასთან დაკავშირებული ყველა საბუთი, კერძოდ:
ა) შუამდგომლობები და სახელშეკრულებო საბუთები, რომლებიც გარიგებას ეხება (კრედიტთან, გარანტიასთან და გირაოსთან დაკავშირებული შეთანხმებების ჩათვლით);
ბ) ბანკის პარტნიორების (მსესხებლებისა და გარანტორების ჩათვლით) ფინანსური ჩანაწერები და სხვა დოკუმენტური მოწმობები, რომლებსაც ეყრდნობა ბანკი გარიგების დამტკიცებისას;
გ) გარიგების დამტკიცების შესახებ ბანკის გადაწყვეტილების ხელმოწერილი ჩანაწერი;
დ) ეროვნული ბანკის ნორმატივებით გათვალისწინებული სხვა საბუთები.
2. კომერციული ბანკი ვალდებულია კლიენტების, მათ მიერ და მათ ანგარიშებზე განხორციელებული ნებისმიერი ოპერაციის შესახებ ინფორმაცია ელექტრონული ფორმით შეინახოს არანაკლებ 15 წლის განმავლობაში.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2010 წლის 23 მარტის კანონი №2830 - სსმ I, №19 13.04.2010 წ., მუხ.104
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
მუხლი 25. გარიგებები დაინტერესებულ პირებთან
კომერციულ ბანკებს ეკრძალებათ შეღავათიანი პირობებით ნებისმიერი ადმინისტრატორისათვის, მაკონტროლებელი პირისათვის, მონათესავე საწარმოსათვის ან მათთან დაკავშირებულ პირთათვის საბანკო საქმიანობაში შემავალი ნებისმიერი პროდუქტის მიცემა ან ნებისმიერი საბანკო მომსახურების გაწევა სესხის სახეობის, საპროცენტო განაკვეთის, დაფარვის ვადის, უზრუნველყოფის საშუალების, ღირებულების ან რაიმე სხვა პირობების მიუხედავად.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2007 წლის 27 მარტის კანონი №4519 - სსმ I, №9 31.03.2007 წ., მუხ.84
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის კანონი №4220 - სსმ I, №2 04.01.2007 წ., მუხ.27
საქართველოს 2007 წლის 27 მარტის კანონი №4519 - სსმ I, №9 31.03.2007 წ., მუხ.84
ანგარიშები, აუდიტი, ანგარიშგება და ინსპექცია
მუხლი 26. ანგარიშები და საფინანსო ანგარიშგება
1. ბანკები, აგრეთვე მათი შვილობილი ორგანიზაციები სისტემატურად აწარმოებენ ანგარიშებსა და ჩანაწერებს და ადგენენ წლიურ საფინანსო ანგარიშგებას, რომლებიც საერთაშორისო საბუღალტრო მეთოდების საფუძველზე ზუსტად ასახავს მათ ოპერაციებს და ფინანსურ მდგომარეობას. ამასთანავე, ისინი იცავენ ეროვნული ბანკის წესების შესაბამის ფორმას, დეტალურობის დონეს და სააღრიცხვო ნორმებს.
2. ბანკების ანგარიშები, ჩანაწერები და საფინანსო ანგარიშგება კრებსით საფუძველზე ასახავს მათი შვილობილი ორგანიზაციების ოპერაციებსა და ფინანსურ მდგომარეობას.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
1. კომერციული ბანკი და მისი შვილობილი საწარმო ვალდებული არიან ყოველწლიურად მოიწვიონ აუდიტორი და ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით ჩაატარონ ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი.
2. კომერციული ბანკი ვალდებულია ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის დასრულებისთანავე ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს აუდიტორული დასკვნა და გამოაქვეყნოს ეროვნული ბანკის წესებით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგება აუდიტორულ დასკვნასთან ერთად.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
მუხლი 28. უცხოეთის ბანკის ფილიალი
ამ კანონის 26-ე, 27-ე და 29-ე მუხლების დებულებები ვრცელდება უცხოეთის ბანკის ფილიალსა და შვილობილ ორგანიზაციაზე, რომლებიც საქართველოში საქმიანობას ეროვნული ბანკის მიერ გაცემული ლიცენზიების საფუძველზე ახორციელებენ. კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად ბანკის ფილიალის საფინანსო-საანგარიშგებო საბუთები შეიძლება წარდგენილ იქნეს გამარტივებული საფინანსო ანგარიშების სახით, რაც იმას გულისხმობს, რომ ბანკის ფილიალის აუდიტის კომიტეტად შეიძლება ჩაითვალოს აღნიშნული უცხოეთის ბანკის აუდიტის კომიტეტი ან სხვა შესაბამისი ორგანო.
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
მუხლი 29. ანგარიშგება და ინსპექტირება
1. კომერციული ბანკი ამზადებს და ეროვნულ ბანკს წარუდგენს ანგარიშგებებს, რომლებშიც ასახავს როგორც თვით კომერციული ბანკის, ისე მისი შვილობილი ორგანიზაციების ორგანიზაციულ-საგანმკარგულებლო და საოპერაციო საქმიანობას, ლიკვიდურობას, გადახდისუნარიანობასა და მოგებიანობას თვით კომერციული ბანკისა და მისი შვილობილი ორგანიზაციების ფინანსური მდგომარეობის ერთობლივად და ცალ-ცალკე შეფასების მიზნით. ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის მიზნებისათვის კომერციული ბანკი ეროვნულ ბანკს წარუდგენს აგრეთვე შესაბამის ანგარიშგებას. ანგარიშგების ფორმა, ხარისხი და წარდგენის ვადა განისაზღვრება ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით.
2. კომერციული ბანკი და მისი შვილობილი ორგანიზაცია ექვემდებარება ინსპექტირებას, რომელსაც ახორციელებენ ეროვნული ბანკის ინსპექტორები ან ეროვნული ბანკის მიერ დანიშნული აუდიტორები. თუ ინსპექტირება ხორციელდება უცხოეთის ბანკის ფილიალში ან შვილობილ ორგანიზაციაში, აუდიტორები შეიძლება იყვნენ შესაბამის ქვეყანაში მოქმედი საფინანსო ან საკონტროლო ორგანოს მოსამსახურეები.
3. კომერციული ბანკისა და მისი შვილობილი ორგანიზაციის ინსპექტირებისას ეროვნულ ბანკს და მის აუდიტორებს უფლება აქვთ:
ა) შეამოწმონ კომერციული ბანკისა და მისი შვილობილი ორგანიზაციის ანგარიშები, სახსრები, დავთრები, საბუთები და სხვა აუცილებელი ჩანაწერები;
ბ) მოსთხოვონ კომერციული ბანკის ადმინისტრატორებსა და თანამშრომლებს, მისი მონათესავე საწარმოს ადმინისტრატორებსა და თანამშრომლებს, მიაწოდონ კომერციული ბანკის აქციონერების, მაკონტროლებელი პირებისა და ადმინისტრატორების შესახებ ინფორმაცია და ოპერაციებსა და გარიგებებთან დაკავშირებული ნებისმიერი ინფორმაცია. ამ მოთხოვნების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში, აგრეთვე კომერციული ბანკის/ადმინისტრატორის მიერ აღნიშნული ინფორმაციის საქართველოს კანონმდებლობით ან ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრულ ვადაში წარუდგენლობის შემთხვევაში გამოიყენება ამ კანონის 30-ე მუხლით გათვალისწინებული საზედამხედველო ზომები ან/და სანქცია (ფულადი ჯარიმა).
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 30 ოქტომბრის კანონი №5228 – ვებგვერდი, 30.10.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
ეროვნული ბანკის საზედამხედველო ზომები და სანქცია (ფულადი ჯარიმა), ადრეული ინტერვენცია
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 30. ეროვნული ბანკის საზედამხედველო ზომები და სანქცია (ფულადი ჯარიმა)
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციული ბანკის, კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის ან მაკონტროლებელი პირის მიმართ გამოიყენოს ამ მუხლით გათვალისწინებული ერთი ან რამდენიმე საზედამხედველო ზომა ან/და სანქცია (ფულადი ჯარიმა) ერთი ან რამდენიმე შემდეგი საფუძვლის არსებობისას:
ა) კომერციულმა ბანკმა, კომერციული ბანკის ადმინისტრატორმა ან მაკონტროლებელმა პირმა დაარღვია:
ა.ა) ამ კანონის ერთ-ერთი დებულება ან ეროვნული ბანკის ნებისმიერი ნორმატივი, ინსტრუქცია, დებულება, წესი, დადგენილება, მოთხოვნა, წერილობითი მითითება;
ა.ბ) რომელიმე პირობა ან შეზღუდვა, რომელიც ერთვის საბანკო საქმიანობის ლიცენზიას ან ეროვნული ბანკის შესაბამის დებულებას;
ა.გ) ანგარიშგების წარდგენის ვადები ან წარადგინა არასწორი ანგარიშგება და სხვა არაზუსტი ინფორმაცია;
ა.დ) „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები;
ა.ე) „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები;
ა.ვ) „კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები;
ა.ვ1) „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები;
ა.ვ2) „ფასიან ქაღალდებად გარდაქმნის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები;
ა.ზ) საქართველოს კანონმდებლობით ან/და ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი მოთხოვნები, რითაც შეაფერხა ეროვნული ბანკის საზედამხედველო პროცესის განხორციელება;
ა.თ) „ფინანსურ კონგლომერატში შემავალი რეგულირებული საწარმოების დამატებითი ზედამხედველობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები;
ბ) კომერციული ბანკი არაჯანსაღ ან საფრთხის შემქმნელ საბანკო პრაქტიკაში იყო ჩართული ან ჩართულია;
გ) საზედამხედველო განხილვისა და შეფასების პროცესში (მათ შორის, რისკების შეფასების საერთო პროგრამის ფარგლებში) რისკები გამოვლინდა.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული რომელიმე საფუძვლის გამოვლენისას ეროვნულ ბანკს უფლება აქვს, თანამიმდევრულად ან არათანამიმდევრულად, პროპორციულობის პრინციპის დაცვით გამოიყენოს ერთი ან რამდენიმე შემდეგი საზედამხედველო ზომა:
ა) კომერციულ ბანკს, კომერციული ბანკის ადმინისტრატორს ან/და მაკონტროლებელ პირს გაუგზავნოს წერილობითი გაფრთხილება;
ბ) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს დამატებითი კაპიტალის მოზიდვა;
გ) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს შიდა პოლიტიკისა და პროცედურების, გაჯანსაღების გეგმის, კონტროლის სისტემებისა და სტრატეგიების გადახედვა და გაუმჯობესება;
დ) დააწესოს სპეციალური ღონისძიებები, კომერციულ ბანკს შეუწყვიტოს ან შეუზღუდოს გარკვეული ტიპის ოპერაციების განხორციელება ან გამოსცეს ინსტრუქცია (მითითება) მოთხოვნით, რომ კომერციულმა ბანკმა უზრუნველყოს საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებსა და ჯანსაღ საბანკო პრაქტიკასთან შესაბამისობა და ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ ვადაში მიიღოს ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული შესაბამისი საფუძვლის აღმოსაფხვრელად აუცილებელი ზომები, რის თაობაზედაც ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მოსთხოვოს კომერციულ ბანკს შესაბამისი გეგმის წარმოდგენა;
ე) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს აქტივების დარეზერვებასთან ან კაპიტალის ადეკვატურობის მიზნებისთვის აქტივებთან დაკავშირებული კონკრეტული მიდგომის გამოყენება;
ვ) კომერციული ბანკის ერთ ან რამდენიმე ადმინისტრატორს შეუჩეროს ხელმოწერის უფლება და კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს, ხოლო სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის შემთხვევაში − კომერციული ბანკის აქციონერთა საერთო კრებას მოსთხოვოს ადმინისტრატორის (ადმინისტრატორების) თანამდებობიდან დროებით გადაყენება ან თანამდებობიდან გათავისუფლება;
ზ) კომერციულ ბანკს შეუჩეროს ან შეუზღუდოს აქტივების ზრდა, მოგების განაწილება, დივიდენდებისა და პრემიების გაცემა, ხელფასების გაზრდა და დეპოზიტების მოზიდვა;
„თ) შეუჩეროს ხმის უფლება კომერციული ბანკის მაკონტროლებელ პირს ან/და მნიშვნელოვანი წილის მფლობელს მაკონტროლებელი პირის ან მნიშვნელოვანი წილის მფლობელის მხრიდან ეროვნული ბანკისთვის საფინანსო ან სხვა ინფორმაციის მიუწოდებლობის ან საქართველოს კანონმდებლობის სხვა დარღვევის, მათ შორის, ამ კანონის 81 მუხლით განსაზღვრულ შესაფერისობის კრიტერიუმთან/კრიტერიუმებთან შეუსაბამობის შემთხვევაში ან იმ შემთხვევაში, თუ, ეროვნული ბანკის შეფასებით, მაკონტროლებელი პირი ან მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი აქციების ფლობიდან გამომდინარე საკუთარ უფლებამოსილებას ბანკის ინტერესების საზიანოდ იყენებს. ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გაუქმების ან შეზღუდვის პირობებსა და ვადებს ადგენს ეროვნული ბანკი არსებული გარემოებებიდან გამომდინარე;“.
ი) კომერციული ბანკის მაკონტროლებელ პირს მოსთხოვოს კონტროლის გაუქმება ან შეზღუდვა მაკონტროლებელი პირის მიერ ეროვნული ბანკისთვის საფინანსო ან სხვა ინფორმაციის მიუწოდებლობის ან სხვა დარღვევის აღმოჩენის შემთხვევაში. ასეთ გაუქმებას ან შეზღუდვას უნდა ახლდეს პირობები და ვადები, რომლებსაც ეროვნული ბანკი საჭიროდ მიიჩნევს არსებული გარემოებებიდან გამომდინარე;
კ) კომერციულ ბანკს შეუზღუდოს ან აუკრძალოს გარკვეული ტიპის საქმიანობების, ოპერაციების განხორციელება, მათ შორის, მოსთხოვოს მას ცალკეული საქმიანობების ან ბიზნესმიმართულებების გასხვისება, თუ აღნიშნული გადაჭარბებულ რისკებს ქმნის ან/და კომერციული ბანკის ჯანსაღ ფუნქციონირებას საფრთხეს უქმნის;
ლ) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს საქმიანობასთან, პროდუქტებთან ან/და სისტემებთან დაკავშირებულ რისკებზე შესაბამისი რეაგირება;
მ) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს ცვალებადი ანაზღაურების იმ მოცულობით შემცირება, რომელიც აუცილებელია კაპიტალის ადეკვატურობის დადგენილი კოეფიციენტების დასაცავად და სხვა ნორმატივების შესასრულებლად;
ნ) კომერციულ ბანკს შეუზღუდოს ან/და აუკრძალოს მისი აქციონერებისთვის ან/და დამატებითი პირველადი კაპიტალის მფლობელებისთვის კაპიტალის განაწილება ან/და სარგებლის გაცემა;
ო) კომერციულ ბანკს დაუდგინოს დამატებითი მოთხოვნები საზედამხედველო ანგარიშგებასთან დაკავშირებით;
პ) კომერციულ ბანკს დაუწესოს ლიკვიდურობის ინდივიდუალური მოთხოვნები, მათ შორის, შეზღუდვები აქტივებსა და ვალდებულებებს შორის განსხვავებულ ვადიანობაზე;
ჟ) კომერციულ ბანკს დაუწესოს გამჟღავნების დამატებითი მოთხოვნები;
რ) კომერციულ ბანკს გაუუქმოს საბანკო საქმიანობის ლიცენზია.
3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ერთი ან რამდენიმე საფუძვლის არსებობისას ან/და იმ შემთხვევაში, თუ კომერციული ბანკის ფინანსური მდგომარეობა მკვეთრად უარესდება ან ახლო მომავალში გაუარესდება, რაც, მათ შორის, შეიძლება გამოიხატებოდეს კაპიტალის ან ლიკვიდურობის მდგომარეობის გაუარესებით, ლევერიჯის, უმოქმედო სესხების ან რისკის პოზიციების კონცენტრაციის ზრდით, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული საზედამხედველო ზომების მიღების გარეშე ან ამ ზომებთან ერთად, პროპორციულობის პრინციპის დაცვით გამოიყენოს ერთი ან რამდენიმე შემდეგი საზედამხედველო ზომა:
ა) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს გაჯანსაღების გეგმით გათვალისწინებული ერთი ან რამდენიმე ზომის მიღება;
ბ) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს აქტივებისა და ვალდებულებების შეფასება ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებული დამოუკიდებელი შემფასებლის მიერ;
გ) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს თავის ბიზნესსტრატეგიაში ან ორგანიზაციულ სტრუქტურაში ცვლილებების შეტანა;
დ) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს სამოქმედო გეგმის შემუშავება და განხორციელება, რომელიც, კომერციული ბანკის გადაწყვეტილებით, შეიძლება მოიცავდეს სასესხო ვალდებულებების პირობებზე მოლაპარაკებების ან/და მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი აქციონერის მიერ კომერციული ბანკის პრობლემების აღმოფხვრასთან დაკავშირებით ვალდებულებების აღების საკითხებს;
ე) კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს ან/და ადგილზე შემოწმების შედეგად მიიღოს ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია რეზოლუციის გეგმის გასაახლებლად;
ვ) კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოსა და დირექტორატს მოსთხოვოს კომერციული ბანკის აქციონერთა რიგგარეშე საერთო კრების მოწვევა ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული საფუძვლების განსახილველად და მათ აღმოსაფხვრელად აუცილებელი ზომების მიღება. სამეთვალყურეო საბჭოსა და დირექტორატის მიერ კომერციული ბანკის აქციონერთა რიგგარეშე საერთო კრების მოწვევის შესახებ მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავად მოიწვიოს აქციონერთა რიგგარეშე საერთო კრება თავის მიერ განსაზღვრული დღის წესრიგით და მას მოსთხოვოს ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული საფუძვლების განხილვა და მათ აღმოსაფხვრელად აუცილებელი ზომების მიღება.
4. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია პროპორციულობის პრინციპის დაცვით, ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით ან/და „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საზედამხედველო ზომასთან ერთად ან ამ ზომის მიღების გარეშე კომერციულ ბანკს, კომერციული ბანკის ადმინისტრატორს ან/და მაკონტროლებელ პირს დააკისროს სანქცია (ფულადი ჯარიმა) თავის მიერ დადგენილი წესითა და ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს კომერციული ბანკის საზედამხედველო კაპიტალისა.
5. ამ მუხლით განსაზღვრული სანქციის (ფულადი ჯარიმის) თანხა მიიმართება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში.
6. მხარეს, რომლის მიმართაც საზედამხედველო ზომა ან/და სანქცია (ფულადი ჯარიმა) გამოიყენება, უფლება აქვს, იგი სასამართლოში გაასაჩივროს შესაბამისი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ოფიციალური გაცნობიდან 1 თვის ვადაში.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1796 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 29 ნოემბრის კანონი №3769 – ვებგვერდი, 19.12.2023წ.
საქართველოს 2023 წლის 15 დეკემბრის კანონი №3932 – ვებგვერდი, 27.12.2023წ.
მუხლი 301. ადრეული ინტერვენცია
1. თუ ამ კანონის 30-ე მუხლის პირველი პუნქტით ან/და მე-3 პუნქტით განსაზღვრული ერთი ან რამდენიმე საფუძვლის არსებობისას საზედამხედველო ზომების გამოყენებამ შედეგი არ გამოიღო ან თუ, ეროვნული ბანკის შეფასებით, ამ ზომების მიღება შესაბამისი შედეგის მისაღწევად საკმარისი არ იქნება, კომერციული ბანკისა და საფინანსო სექტორის სტაბილური და ეფექტიანი ფუნქციონირების ხელშესაწყობად და კომერციული ბანკის დეპოზიტართა ან სხვა კრედიტორთა ინტერესების დასაცავად ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ კანონის 30-ე მუხლის მე-2 პუნქტით ან/და მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული საზედამხედველო ზომების მიღების გარეშე ან ამ ზომების მიღებასთან ერთად დანიშნოს დროებითი ადმინისტრატორი. დროებითი ადმინისტრატორი უნდა აკმაყოფილებდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შესაფერისობის კრიტერიუმებს, ამასთანავე, არ უნდა არსებობდეს ინტერესთა კონფლიქტი. ეროვნული ბანკი გამოსცემს კომერციულ ბანკში დროებითი ადმინისტრატორის დანიშვნის შესახებ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. ეს აქტი სხვა საკითხებთან ერთად უნდა განსაზღვრავდეს დროებითი ადმინისტრატორის ვალდებულებებსა და უფლებამოსილებებს. აღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ძალაში შედის საქართველოს ეროვნული ბანკის ვებგვერდზე გამოქვეყნების დღიდან. კომერციულ ბანკში დროებითი ადმინისტრატორის დანიშვნის შესახებ გადაწყვეტილება ქვეყნდება აგრეთვე ბეჭდვით ორგანოში. დროებითი ადმინისტრატორი მოვალეობათა შესრულებას იწყებს აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში მითითებული დღიდან.
2. დროებითი ადმინისტრატორი უფლებამოსილია დროებით იმუშაოს კომერციული ბანკის არსებულ ადმინისტრატორებთან ერთად ან ჩაანაცვლოს ისინი. თუ დროებითი ადმინისტრატორი თავის უფლებამოსილებებს კომერციული ბანკის ადმინისტრატორებთან ერთად ახორციელებს, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციული ბანკის ადმინისტრატორებს გარკვეული გადაწყვეტილებების მისაღებად განუსაზღვროს დროებითი ადმინისტრატორის თანხმობის მიღების ვალდებულება. დროებით ადმინისტრატორზე არ გადადის კომერციული ბანკის აქციონერთა საერთო კრების უფლებამოსილებები. ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, დროებითი ადმინისტრატორის ზოგიერთი გადაწყვეტილება შეიძლება ეროვნული ბანკისგან წინასწარი თანხმობის მიღებას საჭიროებდეს. ეროვნული ბანკისგან წინასწარი თანხმობის მიღების ვალდებულება შეიძლება განისაზღვროს როგორც დროებითი ადმინისტრატორის დანიშვნისას, ისე მის მიერ უფლებამოსილებების განხორციელების სხვა ეტაპზე. თანხმობა არ მოითხოვება „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონითა და „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დროებითი ადმინისტრატორი თანამდებობიდან გაათავისუფლოს ნებისმიერ დროს ნებისმიერი საფუძვლით.
3. დროებითი ადმინისტრატორი ინიშნება არაუმეტეს 1 წლის ვადით. განსაკუთრებულ შემთხვევაში, თუ, ეროვნული ბანკის შეფასებით, დროებითი ადმინისტრატორის დანიშვნის საფუძველი არ აღმოფხვრილა, ეს ვადა შეიძლება გახანგრძლივდეს.
4. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს დროებითი ადმინისტრატორის უფლებამოსილებები და მისი დანიშვნის წესი.
5. მხარეს, რომლის მიმართაც ადრეული ინტერვენციის ზომა გამოიყენება, უფლება აქვს, იგი სასამართლოში გაასაჩივროს შესაბამისი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ოფიციალური გაცნობიდან 1 თვის ვადაში.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 302. პროპორციულობის პრინციპი
1. ეროვნული ბანკის მიერ ამ კანონის 30-ე და 301 მუხლების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილება საზედამხედველო ზომის, სანქციის (ფულადი ჯარიმის) ან ადრეული ინტერვენციის ზომის გამოყენების საფუძვლების პროპორციული უნდა იყოს. საზედამხედველო ზომის, სანქციის (ფულადი ჯარიმის) ან ადრეული ინტერვენციის ზომის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას ეროვნული ბანკი ითვალისწინებს შემდეგ კრიტერიუმებს:
ა) ამ კანონის 30-ე და 301 მუხლებით განსაზღვრული საფუძვლების სერიოზულობას. ამ მიზნით ეროვნული ბანკი, სულ მცირე, აფასებს კომერციული ბანკის ფინანსურ მდგომარეობას, კომერციული ბანკის კაპიტალის ადეკვატურობის დონეს მისი რისკების მიმართ, კომერციული ბანკის ფინანსურ მდგომარეობაზე იმავე მუხლებით განსაზღვრული საფუძვლების ეფექტს, მასშტაბს, ოდენობას, მათ ურთიერთმიმართებას, ხანგრძლივობასა და სიხშირეს, კომერციული ბანკის საქმიანობის კანონიერებას ან/და კომერციული ბანკის აქტივებისთვის ზარალის მიყენების შესაძლო საფრთხეს;
ბ) კომერციული ბანკის მზადყოფნასა და რესურსს, აღმოფხვრას ამ კანონის 30-ე და 301 მუხლებით განსაზღვრული საფუძვლები. ამ მიზნით ეროვნული ბანკი, სულ მცირე, აფასებს კომერციული ბანკის ადმინისტრატორების შესაძლებლობას, გამოავლინონ და შეაფასონ კომერციული ბანკის რისკები, მონიტორინგი გაუწიონ მათ და მართონ ისინი. იგი ასევე აფასებს, რამდენად ეფექტიანად აღმოიფხვრება იმავე მუხლებით განსაზღვრული საფუძვლები და რამდენად თანამშრომლობენ კომერციული ბანკი, მისი ადმინისტრატორები და მაკონტროლებელი პირები ეროვნულ ბანკთან;
გ) იმას, თუ რამდენად ექმნება საფრთხე ფინანსური სექტორის სტაბილურობასა და ეფექტიან ფუნქციონირებას. ამ მიზნით ეროვნული ბანკი აფასებს და ითვალისწინებს კომერციული ბანკის სისტემურობასა და მის ზომას, აგრეთვე მის ურთიერთმიმართებას საფინანსო სექტორის სხვა წარმომადგენლებთან, კომერციული ბანკის ფუნქციების ჩანაცვლებადობას, საქმიანობის სფეროებსა და კომპლექსურობას.
2. ეს მუხლი არ ვრცელდება საზედამხედველო ზომის, სანქციის (ფულადი ჯარიმის) და ადრეული ინტერვენციის ზომის ფულის გათეთრების აღკვეთის ხელშეწყობის მარეგულირებელი კანონმდებლობის დარღვევისთვის გამოყენების შემთხვევებზე.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
მუხლი 32. რეზოლუციის პრინციპები
ეროვნული ბანკი რეზოლუციის რეჟიმს წარმართავს რეზოლუციის შემდეგი პრინციპების დაცვით:
ა) კომერციული ბანკის აქციონერები პირველად ზარალს იღებენ. უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს მათი ინტერესების თანაბარზომიერი დაცვა;
ბ) კომერციული ბანკის კრედიტორები ზარალს იღებენ აქციონერების შემდეგ, ლიკვიდაციისას დადგენილი მოთხოვნების დაკმაყოფილების რიგითობის საპირისპირო მიმდევრობით, გარდა ამ კანონის 3711 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;
გ) უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს კომერციული ბანკის ერთი და იმავე რიგის კრედიტორთა ინტერესების თანაბარზომიერი დაცვა, გარდა ამ კანონის 3711 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;
დ) რეზოლუციის საბოლოო შედეგით, ამ კანონის 3711 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ფულადი კომპენსაციის გაცემის შესაძლებლობის გათვალისწინებით, კომერციული ბანკის აქციონერებმა და კრედიტორებმა არ უნდა იზარალონ იმაზე მეტად, ვიდრე ისინი იზარალებდნენ კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის შემთხვევაში;
ე) კომერციული ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოსა და დირექტორატის წევრები უნდა გათავისუფლდნენ თანამდებობებიდან, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც, ეროვნული ბანკის შეფასებით, მათი თანამდებობებზე დატოვება აუცილებელია არსებული გარემოებების გათვალისწინებით;
ვ) „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული დაზღვეული დეპოზიტები დაცული უნდა იყოს;
ზ) რეზოლუციის გეგმის შემუშავებისას მიღებული გადაწყვეტილება, კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ გადაწყვეტილება, კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის მიმდინარეობისას მიღებული გადაწყვეტილებები, მათ შორის, სარეზოლუციო ინსტრუმენტების გამოყენების თაობაზე გადაწყვეტილებები, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 551 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული რეზოლუციის მიზნების მისაღწევად პროპორციული უნდა იყოს.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
1. ეროვნული ბანკი აფასებს თითოეული კომერციული ბანკის ეფექტური რეზოლუციის შესაძლებლობას. კომერციული ბანკის ეფექტური რეზოლუციის შესაძლებლობის განსაზღვრისას ეროვნული ბანკი აფასებს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შესაბამისი საფუძვლების არსებობისას კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების ან კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის პროცესის დაწყების მიზანშეწონილობას.
2. ეროვნული ბანკი ადგენს რეზოლუციის გეგმებს იმ კომერციული ბანკებისთვის, რომელთა მიმართ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი საფუძვლების არსებობისას მიზანშეწონილია ლიკვიდაციის ნაცვლად რეზოლუციის რეჟიმის შემოღება. რეზოლუციის გეგმა უნდა მოიცავდეს შესაბამის სარეზოლუციო ინსტრუმენტებსა და სარეზოლუციო უფლებამოსილებებს, რომლებსაც ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკის რეზოლუციის რეჟიმის მიმდინარეობისას გამოიყენებს.
3. თუ ეროვნულმა ბანკმა მოახდინა კომერციული ბანკის რეზოლუციის განხორციელების შემაფერხებელი არსებითი გარემოებების იდენტიფიცირება, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს, წარმოადგინოს გეგმა ამ გარემოებების აღმოსაფხვრელად. თუ კომერციული ბანკის მიერ წარმოდგენილი გეგმა ვერ უზრუნველყოფს აღნიშნული გარემოებების აღმოფხვრას, ეროვნული ბანკი კომერციულ ბანკს ამ მიზნის მისაღწევად აძლევს კონკრეტულ მითითებებს და მათ შესასრულებლად განუსაზღვრავს შესაბამის ვადას. კომერციული ბანკი ვალდებულია მიიღოს ყველა ზომა აღნიშნული მითითებების შესასრულებლად. ეროვნული ბანკის მითითებები შეიძლება მოიცავდეს შემდეგ ზომებს:
ა) კომერციული ბანკის მაქსიმალური ინდივიდუალური საერთო რისკის პოზიციების შეზღუდვას;
ბ) რეზოლუციის მიზნებიდან გამომდინარე, დამატებითი ინფორმაციის მიწოდების მოთხოვნას;
გ) განსაზღვრული აქტივების გასხვისების მოთხოვნას;
დ) კომერციული ბანკის მიმდინარე ან/და დაგეგმილი საქმიანობის/პროდუქტის შეზღუდვას ან შეწყვეტას;
ე) კომერციული ბანკის/საბანკო ჯგუფის საოპერაციო საქმიანობაში, ორგანიზაციულ სტრუქტურაში ან/და მფლობელობის სტრუქტურაში ცვლილებების განხორციელების მოთხოვნას, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს აგრეთვე მფლობელობის სტრუქტურის გამარტივებას ან/და საქართველოს ტერიტორიაზე მშობელი საწარმოს ან შვილობილი საწარმოს დაფუძნებას, რეზოლუციის პროცესში კომერციული ბანკის/საბანკო ჯგუფის კრიტიკული ფუნქციების უწყვეტობის შენარჩუნების უზრუნველსაყოფად;
ვ) ნებადართული კაპიტალის შესაბამისი ოდენობის მუდმივად დაცვის მოთხოვნას იმ მიზნით, რომ შესაძლებელი იყოს რეზოლუციის პროცესში ახალი აქციების ან საკუთრების სხვა ინსტრუმენტების გამოშვება;
ზ) ამ კანონის 3710 მუხლის მე-16 პუნქტით გათვალისწინებული დაშვებული ვალდებულებებისა და კაპიტალის ინსტრუმენტების მინიმალური მოთხოვნების დაწესებასა და დაცვას.
4. ეროვნულმა ბანკმა ყოველწლიურად უნდა გადახედოს რეზოლუციის გეგმას და საჭიროების შემთხვევაში უნდა განაახლოს იგი. რეზოლუციის გეგმა უნდა განახლდეს, თუ კომერციული ბანკის საქმიანობა ან/და ორგანიზაციული სტრუქტურა ან ფინანსური მდგომარეობა შეიცვალა, რამაც შეიძლება არსებითი გავლენა მოახდინოს რეზოლუციის გეგმის შინაარსზე ან/და განხორციელებაზე.
5. ყველა კომერციული ბანკი და საბანკო ჯგუფი ვალდებულია ითანამშრომლოს ეროვნულ ბანკთან და ხელი შეუწყოს მას რეზოლუციის გეგმის შემუშავების პროცესში, რაც, მათ შორის, მოიცავს ეროვნული ბანკის მიერ მოთხოვნილი ნებისმიერი ინფორმაციის მიწოდებას.
6. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით დაადგინოს დამატებითი ან/და გამარტივებული მოთხოვნები და წესები სარეზოლუციო დაგეგმვასთან დაკავშირებით. ეროვნული ბანკი ასევე უფლებამოსილია განსაზღვროს შესაბამისი კრიტერიუმები იმ კომერციული ბანკებისთვის, რომელთაც, ზომის, სისტემურობისა და რისკის პროფილის გათვალისწინებით, შეიძლება სარეზოლუციო დაგეგმვასთან დაკავშირებით გამარტივებული მოთხოვნები დაუწესდეთ.
7. რეზოლუციის გეგმა არ ზღუდავს ეროვნულ ბანკს, იმოქმედოს ამ გეგმისგან განსხვავებულად.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 . 2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6306 – ვებგვერდი, 12.06.2012წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2021 წლის 2 აგვისტოს კანონი №880 – ვებგვერდი, 04.08.2021წ.
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიიღოს კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ გადაწყვეტილება ამ კანონის მე-7 მუხლით გათვალისწინებული საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების ერთი ან რამდენიმე საფუძვლის არსებობისას (გარდა იმავე მუხლის „გ“, „დ“, „ვ“, „თ“ და „პ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) ან/და ამ კანონის 30-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „რ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, თუ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღება აუცილებელია „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 551 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული რეზოლუციის მიზნებიდან გამომდინარე. რეზოლუციის რეჟიმის შემოღებამდე ეროვნული ბანკი დროისა და სხვა, შესაბამისი გარემოებების გათვალისწინებით აფასებს, რამდენად არსებობს კერძო სექტორის მიერ ან/და ადრეული ინტერვენციის ზომის ან/და საზედამხედველო ზომების გამოყენების საშუალებით ამ პუნქტით გათვალისწინებული რეზოლუციის საფუძვლების გონივრულ ვადაში სრულად აღმოფხვრის შესაძლებლობა.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების მიღებამდე ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მის მიერ განსაზღვრულ ვადაში მოისმინოს კომერციული ბანკის წინადადებები რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების საფუძვლების აღმოფხვრის შესახებ, თუ, ყველა შესაბამისი გარემოების გათვალისწინებით, მათ შორის, საკითხის გადაუდებელი ხასიათიდან გამომდინარე, ეროვნული ბანკის შეფასებით, ეს საფრთხეს არ შეუქმნის „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 551 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული რეზოლუციის მიზნების მიღწევას.
3. ეროვნული ბანკის მიერ ამ კანონის 30-ე და 301 მუხლებით გათვალისწინებული ადრეული ინტერვენციის ზომის ან/და საზედამხედველო ზომების გამოყენება რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების აუცილებელი წინაპირობა არ არის.
4. ეროვნული ბანკის მიერ კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ გადაწყვეტილების ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნების მომენტიდან რეზოლუციის რეჟიმი შემოღებულად ჩაითვლება. კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება უნდა შეიცავდეს ინფორმაციას რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების საფუძვლების შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღების თაობაზე დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს კომერციულ ბანკსა და „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებულ ფინანსური სტაბილურობის უწყებათაშორის კომიტეტს. კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ გადაწყვეტილება უნდა გამოქვეყნდეს „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში“. ამ გადაწყვეტილების შესახებ სხვა ინფორმაცია კონფიდენციალურობის წესების დაცვით ქვეყნდება ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე. კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ გადაწყვეტილების ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნების მომენტიდან შესაბამისი ინფორმაცია დაინტერესებული პირებისთვის მიწოდებულად ჩაითვლება.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 .2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6306 – ვებგვერდი, 12.06.2012წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 35. კომერციული ბანკის რეზოლუციის რეჟიმის ხანგრძლივობა და დასრულება
1. რეზოლუციის რეჟიმი შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 12 თვისა. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ეს ვადა გააგრძელოს არაუმეტეს 12 თვით. რეზოლუციის რეჟიმის ვადის გაგრძელების შესახებ ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებაში მითითებული უნდა იყოს მისი გაგრძელების საფუძველი. ეს გადაწყვეტილება კონფიდენციალურობის წესების დაცვით უნდა გამოქვეყნდეს „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში“ და ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე.
2. კომერციული ბანკის რეზოლუციის რეჟიმი დასრულდება:
ა) ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვადის გასვლის შემთხვევაში;
ბ) ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების საფუძვლების აღმოფხვრის შემთხვევაში;
გ) კომერციული ბანკისთვის საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების შემთხვევაში.
3. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის პროცესის დაწყების შემთხვევაში ამ კანონის 3712 მუხლის მე-7 პუნქტი არ ვრცელდება ამ თავის შესაბამისად მიღებულ გადაწყვეტილებაზე.
4. ეს მუხლი არ ვრცელდება დროებით ბანკზე.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 .2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 .2001 წ ., მუხ .125
მუხლი 37. სპეციალური მმართველი
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ კანონით მისთვის მინიჭებული სარეზოლუციო უფლებამოსილებები უშუალოდ განახორციელოს ან დანიშნოს ერთი ან რამდენიმე სპეციალური მმართველი. სპეციალურ მმართველად შეიძლება დაინიშნოს ეროვნული ბანკის თანამშრომელი. სპეციალური მმართველი უნდა აკმაყოფილებდეს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ შესაფერისობის კრიტერიუმებს.
2. ეროვნული ბანკი განსაზღვრავს სპეციალური მმართველის უფლებამოსილებასა და პასუხისმგებლობას, რომელთა ფარგლებშიც სპეციალურ მმართველს შეუძლია განახორციელოს კომერციული ბანკის სრული კონტროლი და მასზე შეიძლება გადავიდეს კომერციული ბანკის ყველა ორგანოს სრული უფლებამოსილება.
3. კომერციული ბანკის სპეციალური მმართველი უფლებამოსილია, „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე განხორციელებული ქმედების/გარიგების და „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ პროგრამასთან დაკავშირებული ქმედების/გარიგების გარდა, სასამართლოში სარჩელის შეტანით სადავო გახადოს სპეციალური მმართველის დანიშვნის თარიღამდე 1 წლის განმავლობაში კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის მიერ განხორციელებული ქმედება ან დადებული გარიგება და მოითხოვოს მისი ბათილობა, თუ ამ ქმედების/გარიგების შედეგად კომერციულ ბანკთან დაკავშირებულმა პირმა ამ კომერციული ბანკის ხარჯზე ქონებრივი სარგებელი მიიღო ან რაიმე უპირატესობით, პრივილეგიით ან შეღავათით ისარგებლა, რამაც კომერციულ ბანკს ან მის კრედიტორებს ზიანი მიაყენა.
4. სპეციალური მმართველი მოქმედებს საქართველოს კანონმდებლობისა და ეროვნული ბანკის მიერ გაცემული ინსტრუქციებისა და მითითებების ფარგლებში. სპეციალური მმართველი ანგარიშვალდებულია მხოლოდ ეროვნული ბანკის წინაშე. სპეციალური მმართველი ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესითა და ფორმით და დადგენილ ვადაში, რეგულარულად ან/და მოთხოვნის შემთხვევაში წარუდგენს ეროვნულ ბანკს თავისი საქმიანობის შესახებ ანგარიშს.
5. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ნებისმიერ დროს ნებისმიერი საფუძვლით გაათავისუფლოს სპეციალური მმართველი და სპეციალურ მმართველად დანიშნოს სხვა პირი თავის მიერ დადგენილი წესით. სპეციალური მმართველის პასუხისმგებლობა და ინტერესთა კონფლიქტის საკითხები რეგულირდება „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონითა და ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით. სპეციალური მმართველი იღებს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ შრომის ანაზღაურებას. ყველა ხარჯს, მათ შორის, სპეციალური მმართველის შრომის ანაზღაურებას, რომელიც წარმოიშობა სპეციალური მმართველის მიერ თავისი საქმიანობის განხორციელებისას, აანაზღაურებს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკი.
6. თუ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფ კომერციულ ბანკს საბანკო საქმიანობის ლიცენზია გაუუქმდება და დაიწყება მისი ლიკვიდაციის პროცესი, ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, სპეციალური მმართველი შეიძლება კომერციული ბანკის ლიკვიდატორად დაინიშნოს.
საქართველოს 2001 წლის 23 ოქტომბრ ის კანონი № 1115 - სსმ I, № 32 07.11 .2001 წ ., მუხ .125
საქართველოს 2006 წლის 17 მარტის კანონი №2787 - სსმ I, №8 24.03.2006 წ., მუხ.59
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
საქართველოს 2010 წლის 23 მარტის კანონი №2830 - სსმ I, №19 13.04.2010 წ., მუხ.104
საქართველოს 2011 წლის 1 ივლისის კანონი №5002 - ვებგვერდი, 15.07.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6306 – ვებგვერდი, 12.06.2012წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4189 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №439 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 17 მაისის კანონი №853 - ვებგვერდი, 02.06.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1895 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
მუხლი 371. კომერციული ბანკის კონტროლი რეზოლუციის რეჟიმში
1. რეზოლუციის რეჟიმის შემოღებისთანავე კომერციული ბანკის ყველა ორგანოს სრული უფლებამოსილება ეროვნულ ბანკზე გადადის. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციული ბანკის ორგანოებს დააკისროს გარკვეული ქმედებების განხორციელების ვალდებულება ამ კანონის შესაბამისად. ბათილია კომერციული ბანკის მიერ, სპეციალური მმართველის მიერ ან კომერციული ბანკის სახელით რეზოლუციის რეჟიმში მიღებული ყველა გადაწყვეტილება/განხორციელებული ყველა ქმედება, თუ ისინი მიღებული/განხორციელებული არ არის ეროვნული ბანკის მიერ მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში.
2. რეზოლუციის რეჟიმის შემოღებისთანავე ეროვნულ ბანკს შეუზღუდავად უნდა მიუწვდებოდეს ხელი კომერციული ბანკის აქტივებზე, საბუღალტრო ანგარიშებსა და ჩანაწერებზე. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიიღოს მათი ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად საჭირო ყველა ზომა, მათ შორის, ნებისმიერ პირს გაუუქმოს ან შეუზღუდოს კომერციული ბანკის სახელით მოქმედების უფლებამოსილება.
3. რეზოლუციის რეჟიმის შემოღებისთანავე დაუშვებელია კომერციული ბანკის სახელით ნებისმიერი ქმედების განხორციელება სპეციალური მმართველის ან/და ეროვნული ბანკის თანხმობის გარეშე, გარდა „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონით, „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონითა და „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია რეზოლუციის რეჟიმის მიმდინარეობისას შეაჩეროს კომერციული ბანკის აქციონერებისთვის კაპიტალის განაწილება, აგრეთვე ადმინისტრატორების ანაზღაურების (გარდა რეზოლუციის რეჟიმის მიმდინარეობისას ეროვნული ბანკის მიერ მოთხოვნილი მომსახურებების განხორციელებისთვის გადასახდელი ანაზღაურებისა) გაცემა.
2. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია შემოიღოს მორატორიუმი კომერციული ბანკის ვადამოსული გადახდების ან მათი ნაწილის მიმართ, გარდა დაზღვეულ დეპოზიტებთან დაკავშირებული, აგრეთვე საგადახდო და ანგარიშსწორების სისტემების ან ამ სისტემების მონაწილეთა მიმართ გადახდებისა, საგადახდო სისტემაში მონაწილეობიდან გამომდინარე გადახდებისა, „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან და რეფინანსირების ინსტრუმენტიდან გამომდინარე გადახდებისა და ეროვნული ბანკის მიმართ არსებული გადახდებისა. მორატორიუმის ვადა 90 კალენდარულ დღეს არ უნდა აღემატებოდეს.
3. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიმართოს სასამართლოს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის მიმართ მიმდინარე საქმის წარმოების დროებით შეჩერების მოთხოვნით ან/და, ახალი საქმის წარმოებაში მიღების შემთხვევაში, − საქმის განხილვის გადავადების მოთხოვნით. აღნიშნული შეჩერება/გადავადება 90 კალენდარულ დღეს არ უნდა აღემატებოდეს.
4. ეროვნული ბანკის მიმართვის საფუძველზე რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის მიმართ ჩერდება ან/და მის მიმართ არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ნებისმიერი იძულებითი აღსრულების ღონისძიება (მათ შორის, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებები და გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველყოფის ღონისძიებები), აგრეთვე საქართველოს საგადასახადო კოდექსითა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული მოთხოვნების უზრუნველყოფის საშუალებები (მათ შორის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებები, გირავნობა და იპოთეკა) 90 კალენდარული დღის განმავლობაში.
5. რეზოლუციის რეჟიმის შემოღება და რომელიმე სარეზოლუციო უფლებამოსილების გამოყენება არ შეიძლება გახდეს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის კონტრაჰენტის მიერ სახელშეკრულებო უფლების ან ვალდებულების შეწყვეტის, შეცვლის ან/და დაჩქარების საფუძველი. რეზოლუციის რეჟიმის შემოღება და რომელიმე სარეზოლუციო უფლებამოსილების გამოყენება არ უნდა გახდეს „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ფინანსური გირავნობის ამოქმედების საფუძველი, თუ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკი ჯეროვნად ასრულებს ვალდებულებებს.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
მუხლი 373. კომერციული ბანკის აქტივებისა და ვალდებულებების ღირებულების შეფასება
1. კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ ინფორმირებული გადაწყვეტილების მისაღებად, კერძოდ, ამ კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების საფუძვლების არსებობის დასადგენად, ეროვნული ბანკი აღრიცხავს კომერციული ბანკის აქტივებსა და ვალდებულებებს ბუღალტრული აღრიცხვისა და პრუდენციული საზედამხედველო მოთხოვნების შესაბამისად. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავად განახორციელოს ამ პუნქტით გათვალისწინებული აქტივებისა და ვალდებულებების ღირებულების შეფასება. დამოუკიდებელი შეფასების არარსებობა ხელს არ უშლის ეროვნულ ბანკს, მიიღოს ამ კანონის 34-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილება.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ აღრიცხვასთან ერთად კომერციული ბანკის მიმართ გამოსაყენებელი სათანადო სარეზოლუციო უფლებამოსილებებისა და სარეზოლუციო ინსტრუმენტების შესარჩევად, აგრეთვე ამ ინსტრუმენტების გამოყენების პირობების განსასაზღვრავად ხორციელდება კომერციული ბანკის აქტივების, მათ შორის, აქტივებზე დარიცხული ზარალისა და ვალდებულებების, შეფასება (სრულყოფილი შეფასება). შეფასების რამდენიმე მეთოდის არსებობის შემთხვევაში გამოიყენება ის მეთოდი, რომლის შედეგადაც შეფასების ყველაზე ნაკლები ღირებულება მიიღება (კონსერვატიული მიდგომა).
3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შეფასება აგრეთვე უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას იმის თაობაზე, თუ რა ოდენობის ზარალს მიიღებდნენ კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის შემთხვევაში ძირითადი პირველადი კაპიტალის ინსტრუმენტების მფლობელები (აქციონერები) და ამ კანონის 3712 მუხლით განსაზღვრულ კრედიტორთა თითოეული რიგი. აღნიშნული შეფასება არ გამოიყენება იმ კომპენსაციის ოდენობის განსასაზღვრავად, რომელიც შეიძლება გაიცეს აქციონერებზე ან/და კრედიტორებზე, თუ ამ შეფასების შედეგად დადასტურდება, რომ კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის შემთხვევაში აქციონერები ან/და კრედიტორები იმაზე ნაკლებად იზარალებდნენ, ვიდრე მათ იზარალეს ამ კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღებით.
4. ამ მუხლით გათვალისწინებული შეფასების განსახორციელებლად ეროვნული ბანკი ნიშნავს დამოუკიდებელ შემფასებელს. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავად განახორციელოს ამ მუხლით გათვალისწინებული შეფასება, თუ დამოუკიდებელი შემფასებლის მიერ შეფასების განხორციელება შეუძლებელია შესაბამის გარემოებათა გამო, მათ შორის, საკითხის გადაუდებელი ხასიათიდან გამომდინარე, ან „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 551 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული რეზოლუციის მიზნების მიღწევას საფრთხე ემუქრება. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია შემოიღოს რეზოლუციის რეჟიმი, მიიღოს ნებისმიერი სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილება და განახორციელოს სარეზოლუციო უფლებამოსილებები შუალედური შეფასების საფუძველზე. თუ შუალედური შეფასება ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული მიზნით ხორციელდება, ეროვნულმა ბანკმა უნდა გაითვალისწინოს დამატებითი დანაკარგების რეზერვი შესაბამის დასაბუთებასთან ერთად.
5. ამ მუხლით გათვალისწინებული ნებისმიერი შეფასების, მათ შორის, შუალედური შეფასების, განხორციელების შემდეგ ეროვნული ბანკი ვალდებულია შესაძლებლობისთანავე უზრუნველყოს დამოუკიდებელი შემფასებლის მიერ შეფასების განხორციელება. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დამოუკიდებელი შეფასების შედეგების გათვალისწინებით განახორციელოს დამატებითი სარეზოლუციო უფლებამოსილებები, მათ შორის, გაზარდოს კომერციული ბანკის აქციონერთა და კრედიტორთა მიერ მისაღები ზარალის ოდენობა, აღადგინოს ჩამოწერილ მოთხოვნათა ნაწილი, დამატებით განახორციელოს აქტივების ან/და ვალდებულებების გადაცემა ან დაიბრუნოს მანამდე გადაცემული აქტივები ან/და ვალდებულებები, გაზარდოს ან შეამციროს იმ თანხის ოდენობა, რომელიც გადახდილ იქნა აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისების ინსტრუმენტის გამოყენებისას ან დროებითი ბანკის გასხვისებისას.
6. ეროვნული ბანკი ადგენს ამ მუხლით გათვალისწინებული კომერციული ბანკის აქტივებისა და ვალდებულებების ღირებულების შეფასების განხორციელების წესებს, პროცედურებსა და მეთოდოლოგიას, მათ შორის, დამოუკიდებელი შემფასებლის მიერ გასათვალისწინებელ კონსერვატიულ დათქმებს და დამოუკიდებელი შემფასებლის საკვალიფიკაციო მოთხოვნებს.
7. ამ მუხლით გათვალისწინებული შეფასება სარეზოლუციო ინსტრუმენტის ან/და სარეზოლუციო უფლებამოსილების გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილების შემადგენელი ნაწილია და იგი შეიძლება გასაჩივრდეს მხოლოდ ამ გადაწყვეტილებასთან ერთად, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 68-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ჩამოწეროს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციები ან/და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტები ან განახორციელოს აღნიშნული ინსტრუმენტების კომერციული ბანკის აქციებში ან საკუთრების სხვა ინსტრუმენტებში კონვერტაცია. ეს უფლებამოსილება შეიძლება გამოყენებულ იქნეს დამოუკიდებლად ან სხვა სარეზოლუციო ინსტრუმენტებთან ერთად.
2. ამ კანონის 32-ე მუხლის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული რეზოლუციის პრინციპების შესრულების მიზნით აქციების ან/და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების ჩამოწერა ან აღნიშნული ინსტრუმენტების აქციებში კონვერტაცია უნდა განხორციელდეს იმ სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენებამდე, რომლის შედეგადაც სხვა კრედიტორები (გარდა აქციონერებისა და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების მფლობელებისა) მიიღებდნენ პირველად ზარალს. ეროვნულმა ბანკმა შეიძლება აღნიშნული უფლებამოსილება არ გამოიყენოს, თუ განხორციელდება კომერციული ბანკის აქტივების ან/და ვალდებულებების ნაწილობრივ გადაცემა და კომერციული ბანკის ბალანსზე დარჩენილი აქციებისა და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების ღირებულება დაფარავს არსებულ ზარალს.
3. საზედამხედველო კაპიტალის ინსტრუმენტების ჩამოწერა ან მათი აქციებში კონვერტაცია უნდა დაეფუძნოს კომერციული ბანკის აქტივებისა და ვალდებულებების ღირებულების შეფასებას ამ კანონის 373 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად.
4. ამ მუხლით გათვალისწინებული უფლებამოსილების განხორციელების პროცესში ეროვნული ბანკი ხელმძღვანელობს ლიკვიდაციის პროცესში დადგენილი მოთხოვნების რიგითობის საპირისპირო მიმდევრობით, რათა უზრუნველყოს:
ა) ძირითადი პირველადი კაპიტალის ინსტრუმენტების ნომინალური ღირებულების შემცირება ზარალის პროპორციულად ან/და საზედამხედველო კაპიტალის ინსტრუმენტების გაუქმება ან/და გადაცემა;
ბ) ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ინსტრუმენტების გარდა, საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების ნომინალური ღირებულების შემცირება ან/და კომერციული ბანკის ჩვეულებრივ აქციებში ან საკუთრების სხვა ინსტრუმენტებში კონვერტაცია.
5. საზედამხედველო კაპიტალის ინსტრუმენტების ჩამოწერის ან კომერციული ბანკის აქციებში კონვერტაციის შესახებ ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება ძალაში შედის დაუყოვნებლივ.
6. დროებითი სახელმწიფო დაფინანსების განხორციელებამდე ან/და სარეზოლუციო ფონდში აკუმულირებული სხვა ფულადი სახსრების გამოყენებამდე ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი პირობებით კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს ჩვეულებრივი აქციების გამოშვება შესაბამისი კაპიტალის ინსტრუმენტების მფლობელთა მიერ მათ შესაძენად.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2023 წლის 15 დეკემბრის კანონი №3950 – ვებგვერდი, 28.12.2023წ.
მუხლი 375. ეროვნული ბანკის სარეზოლუციო ინსტრუმენტები
1. ეროვნულ ბანკს სარეზოლუციო უფლებამოსილებების განხორციელებისას შეუძლია გამოიყენოს ერთი ან რამდენიმე შემდეგი სარეზოლუციო ინსტრუმენტი:
ა) კომერციული ბანკის შერწყმა;
ბ) კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისება;
გ) კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების დროებითი ბანკისთვის გადაცემა;
დ) კომერციული ბანკის რეკაპიტალიზაცია ახალი აქციების გამოშვებით;
ე) კომერციული ბანკის რეკაპიტალიზაცია მისი ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით.
2. ეროვნული ბანკის სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენება არ საჭიროებს კომერციული ბანკის/დროებითი ბანკის აქციონერების, მოვალეების, კრედიტორების თანხმობას. ამასთანავე, ეროვნული ბანკის მიერ სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენებამდე საჭირო არ არის რაიმე წინასწარი შეტყობინება, გამოქვეყნება ან/და „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ შემთხვევაში ემისიის პროსპექტის დამტკიცება.
3. რეზოლუციის რეჟიმის მიმდინარეობის შეფერხების თავიდან ასაცილებლად შეიძლება კომერციული ბანკის, როგორც სამართალსუბიექტის, საქმიანობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმები გათვალისწინებული არ იქნეს.
4. რეზოლუციის მიზნებიდან გამომდინარე, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით დაადგინოს საზედამხედველო პროცესში ამ კანონით გათვალისწინებული თანხმობის გაცემის გამარტივებული წესები სარეზოლუციო ინსტრუმენტების ეფექტურად გამოსაყენებლად.
5. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სარეზოლუციო ინსტრუმენტთან დაკავშირებით მისაღებ ან მიღებულ გადაწყვეტილებაში ცვლილებები შეიტანოს ან ნებისმიერ დროს მიიღოს გადაწყვეტილება სხვა სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენების შესახებ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 376. კომერციული ბანკის შერწყმა
ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია განახორციელოს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის სხვა ბანკთან შერწყმა. აღნიშნული შერწყმის შესახებ ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება ძალაში შედის, მიუხედავად საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნებისა/პროცედურებისა.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 377. კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისება
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია შემძენზე (გარდა დროებითი ბანკისა) სრულად ან ნაწილობრივ გაასხვისოს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციები, აქტივები ან/და ვალდებულებები.
2. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული სარეზოლუციო ინსტრუმენტი რამდენჯერმე გამოიყენოს, აგრეთვე შემძენის თანხმობით, თავის მიერ წინასწარ დადგენილ ვადაში გამოითხოვოს შემძენზე გასხვისებული რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციები, აქტივები ან/და ვალდებულებები და დაუბრუნოს ისინი რეზოლუციის რეჟიმში მყოფ კომერციულ ბანკს.
3. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისების შედეგად მიღებული თანხა გადაეცემა ამ კომერციული ბანკის აქციონერებს ან რეზოლუციის რეჟიმში მყოფ კომერციულ ბანკს მას შემდეგ, რაც ანაზღაურდება „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებული სარეზოლუციო ფონდის ხარჯები (ასეთი ხარჯების არსებობის შემთხვევაში).
4. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისების შესახებ გადაწყვეტილება ძალაში შედის დაუყოვნებლივ, მიუხედავად საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნებისა/პროცედურებისა. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების შემძენი არის ამ კომერციული ბანკის აქციონერი, ხოლო რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქტივების ან/და ვალდებულებების შემძენი − რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის უფლებამონაცვლე თითოეულ გასხვისებულ აქტივთან და ვალდებულებასთან მიმართებით. თუ შემძენი არ აკმაყოფილებს საგადახდო, საკლირინგო და ანგარიშსწორების სისტემებში მონაწილეობისთვის ან საფონდო ბირჟაზე დაშვებისთვის დადგენილ კრიტერიუმებს, ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, იგი აღნიშნულ სისტემებში/საფონდო ბირჟაზე შეიძლება დაშვებულ იქნეს არაუმეტეს 24 თვისა.
5. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციონერებსა და კრედიტორებს, აგრეთვე სხვა მესამე პირებს, რომელთა აქციები, აქტივები ან/და ვალდებულებები არ გასხვისებულა, არ აქვთ უფლებები გასხვისებული აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების მიმართ.
6. შემძენი ვალდებულია ეროვნული ბანკის მიერ საზედამხედველო პროცესში მისგან მიიღოს ამ კანონით გათვალისწინებული ყველა საჭირო თანხმობა. შემძენისთვის დეპოზიტების გადაცემის შემთხვევაში მას უნდა ჰქონდეს მოქმედი საბანკო საქმიანობის ლიცენზია.
7. თუ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისების შედეგად აღნიშნული კომერციული ბანკის კაპიტალში შემძენის (მათ შორის, ბენეფიციარი მესაკუთრის) პირდაპირი/არაპირდაპირი მონაწილეობა 10, 25 ან 50 პროცენტს გადააჭარბებს, ეროვნული ბანკი ამ კანონის 81 მუხლით დადგენილი წესით აღნიშნული კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ განაცხადს განიხილავს გამარტივებული პროცედურით, ისე, რომ არ შეფერხდეს რეზოლუციის რეჟიმის მიმდინარეობა. თუ რეზოლუციის რეჟიმის სწრაფად წარმართვისათვის აუცილებელია ამ მუხლით გათვალისწინებული სარეზოლუციო ინსტრუმენტის დაუყოვნებლივ გამოყენება, ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მნიშვნელოვანი წილის შეძენის ტრანზაქციის შეფასების გარეშე განახორციელოს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისება და ეროვნული ბანკის მიერ შეფასების განხორციელებამდე შეზღუდოს აქციებთან დაკავშირებული ხმის უფლებები ან/და მიიღოს გადაწყვეტილება იმის თაობაზე, რომ ხმის უფლებებს თავად ეროვნული ბანკი გამოიყენებს. აღნიშნული შეფასების შედეგების საფუძველზე ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია შემძენს მოსთხოვოს აქციების გასხვისება, თუ აღმოჩნდება, რომ შემძენი ვერ აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შესაფერისობის კრიტერიუმებს.
8. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისების პროცესი გამჭვირვალედ, მიუკერძოებლად და არადისკრიმინაციულად უნდა წარიმართოს და ამ პროცესის ფარგლებში უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს მათი გასხვისების ფასის შეძლებისდაგვარად მაქსიმალურად გაზრდა და ნებისმიერი ინტერესთა კონფლიქტის გამორიცხვა. ეს არ გამორიცხავს ეროვნული ბანკის უფლებამოსილებას, ერთი პირისთვის შეთავაზებით გაასხვისოს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციები, აქტივები ან/და ვალდებულებები, თუ სხვაგვარად შეიძლება შეფერხდეს რეზოლუციის რეჟიმის ეფექტიანობა და საფრთხე შეექმნას რეზოლუციის მიზნების მიღწევას.
9. ამ მუხლით გათვალისწინებული სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენებისას შეიძლება გადავადდეს ან დაცული არ იქნეს ფასიანი ქაღალდების ბაზრის მარეგულირებელი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ინფორმაციის გამჟღავნების მოთხოვნები.
10. კომერციული ბანკის აქციები უნდა გასხვისდეს მისი აქციონერების წილობრივი მონაწილეობის პროპორციულად.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
1. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის კრიტიკული ფუნქციების უწყვეტობის შესანარჩუნებლად ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების დროებითი ბანკისთვის სრულად ან ნაწილობრივ გადაცემის შესახებ.
2. ამ მუხლით გათვალისწინებული სარეზოლუციო ინსტრუმენტის უზრუნველსაყოფად საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აფუძნებს დროებით ბანკს გადაცემული აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების შემდგომ გასხვისების მიზნით. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო უფლებამოსილია რეზოლუციის რეჟიმის დაწყებამდე დააფუძნოს სააქციო საზოგადოება, რომელიც რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შემდეგ, ეროვნული ბანკის მიერ საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემისთანავე იმოქმედებს, როგორც დროებითი ბანკი. შესაბამისმა უწყებებმა და მარეგისტრირებელმა ორგანოებმა უნდა მიიღონ დროებითი ბანკის დაფუძნების პროცესის დროულად დასასრულებლად საჭირო ყველა ზომა.
3. დროებითი ბანკისთვის გადაცემული ვალდებულებების ჯამი არ უნდა აღემატებოდეს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის მიერ და სხვა წყაროებიდან გადაცემული აქტივების ჯამს.
4. თუ დროებითი ბანკისთვის გადაცემული რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გარკვეული ნაწილი არ შეესაბამება მათი გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილებით დადგენილ კრიტერიუმებს, ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, აღნიშნული აქციები, აქტივები ან/და ვალდებულებები შეიძლება დაუბრუნდეს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფ კომერციულ ბანკს.
5. ეროვნული ბანკი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართვის საფუძველზე შეძლებისდაგვარად მოკლე ვადაში, მაგრამ არაუგვიანეს 1 თვისა, იღებს გადაწყვეტილებას დროებით ბანკზე საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შესახებ. ამ გადაწყვეტილებაში მიეთითება დროებითი ბანკისთვის ნებადართული საქმიანობები. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს დროებითი ბანკის ლიცენზირების წესი, მათ შორის, ლიცენზირების გამარტივებული პროცედურები, და იმ დოკუმენტების ნუსხა, რომლებიც შეიძლება წარდგენილ იქნეს დროებით ბანკზე საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემის შემდეგ.
6. დროებითი ბანკი უნდა აკმაყოფილებდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებსა და კრიტერიუმებს. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, ფინანსური სექტორის სტაბილურობის ინტერესებიდან გამომდინარე, დროებითი ბანკი გაათავისუფლოს საზედამხედველო კაპიტალის მინიმალური ოდენობის მოთხოვნის დაცვისგან მასზე საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემიდან არაუმეტეს 6 თვის განმავლობაში. დროებითი ბანკის სადამფუძნებლო დოკუმენტები, სტრატეგია და რისკის პროფილი, აგრეთვე დროებითი ბანკის ადმინისტრატორების ანაზღაურება და მოვალეობები თანხმდება ეროვნულ ბანკთან.
7. დროებითი ბანკის ადმინისტრატორი უნდა აკმაყოფილებდეს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ შესაფერისობის კრიტერიუმებს. ეროვნული ბანკის თანამშრომელი არ შეიძლება დაინიშნოს დროებითი ბანკის ადმინისტრატორად. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დროებითი ბანკის ადმინისტრატორს მისცეს მითითებები რეზოლუციის მიზნების მიღწევის უზრუნველსაყოფად.
8. დროებითი ბანკი პროფესიული და კომერციული საფუძვლებით უნდა იმართებოდეს. დროებითი ბანკი მუდმივი ინსტრუმენტი არ არის და მისი აქციები, აქტივები ან/და ვალდებულებები შეძლებისდაგვარად მოკლე ვადაში უნდა გასხვისდეს. ამ მიზნით დროებითმა ბანკმა ეროვნული ბანკის ინსტრუქციებისა და მითითებების საფუძველზე უნდა შეიმუშაოს და შეასრულოს დროებითი ბანკის ბაზრიდან გასვლის გეგმა, რომლის ფარგლებშიც შესაძლებელია დროებითი ბანკის სხვა კომერციულ ბანკთან შერწყმა, დროებითი ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების სრულად ან ნაწილობრივ გასხვისება, აგრეთვე დროებითი ბანკის რეკაპიტალიზაცია, მათ შორის, მისი ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით.
9. ამ კანონის მე-7 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით დროებით ბანკს გაუუქმდება საბანკო საქმიანობის ლიცენზია დროებითი ბანკის ბაზრიდან გასვლის გეგმის შესრულების ან ნარჩენი აქტივების ან/და ვალდებულებების სრულად ჩამოწერის შემთხვევაში.
10. დროებითი ბანკის ბაზრიდან გასვლის გეგმის შესრულების შედეგად მიღებულ თანხებს დროებითი ბანკის აქციონერები მიიღებენ.
11. დროებითი ბანკისთვის რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქტივების ან/და ვალდებულებების გადაცემისას გამოიყენება ამ კანონის 377 მუხლით დადგენილი წესი, გარდა იმავე მუხლის მე-7 და მე-8 პუნქტებით განსაზღვრული მოთხოვნებისა.
12. დროებით ბანკზე ვრცელდება კომერციული ბანკების საქმიანობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმები, თუ „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით, ამ კანონით ან ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
13. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს დროებითი ბანკის მართვასა და საქმიანობასთან დაკავშირებული დამატებითი მოთხოვნები, აგრეთვე დაადგინოს დროებითი ბანკის ბაზრიდან გასვლის გეგმის შემუშავებასა და შესრულებასთან დაკავშირებული წესები და პირობები.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 379. კომერციული ბანკის რეკაპიტალიზაცია ახალი აქციების გამოშვებით
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის საზედამხედველო კაპიტალის გასაზრდელად და მისი ჯანსაღი ფუნქციონირების უზრუნველსაყოფად მიიღოს გადაწყვეტილება ამ კომერციული ბანკის მიერ ახალი აქციების გამოშვებისა და მათი რეალიზაციის შესახებ.
2. რეზოლუციის რეჟიმის სწრაფად დასასრულებლად ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის მიერ გამოშვებული ახალი აქციები შესთავაზოს ამ კომერციული ბანკის აქციონერებს, თუ ისინი აკმაყოფილებენ აქციონერებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შესაფერისობის კრიტერიუმებს და მათ არ დაურღვევიათ ეროვნული ბანკის მოთხოვნები და მითითებები. თუ ეროვნული ბანკი რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციონერებს არ შესთავაზებს ამ კომერციული ბანკის მიერ გამოშვებულ ახალ აქციებს, მათ არ ექნებათ აღნიშნული აქციების უპირატესი შესყიდვის ან სხვაგვარად შესყიდვის უფლება.
3. რეზოლუციის იმ პრინციპიდან გამომდინარე, რომ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციონერები და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების მფლობელები იღებენ პირველად ზარალს, ამ კომერციული ბანკის მიერ ახალი აქციების გამოშვებამდე ეროვნულმა ბანკმა უნდა განახორციელოს აღნიშნული კომერციული ბანკის საზედამხედველო კაპიტალის ინსტრუმენტების ჩამოწერა ან აქციებში კონვერტაცია ამ კანონის 374 მუხლის შესაბამისად.
4. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით დაადგინოს კომერციული ბანკის ახალი აქციების გამოშვებით რეკაპიტალიზაციის პირობები, აგრეთვე კაპიტალში მათი შენატანების განხორციელების ვადა, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს 10 სამუშაო დღეს. აღნიშნული შენატანები სრულად უნდა განაღდდეს. ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, ამ ვალდებულების შესრულების ვადა შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 10 დღით.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 3710. კომერციული ბანკის რეკაპიტალიზაცია მისი ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით
1. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტი გამოიყენოს:
ა) რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის რეკაპიტალიზაციისთვის;
ბ) დროებითი ბანკის სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენებისას მისი რეკაპიტალიზაციისთვის.
2. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტი გამოიყენება ამ კანონის 373 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული შეფასების საფუძველზე.
3. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენებისას ამ ვალდებულებების ჩამოწერა ან კონვერტაცია ხორციელდება ლიკვიდაციისას დადგენილი მოთხოვნების რიგითობის საპირისპირო მიმდევრობით, ამ მუხლის მე-5 და მე-6 პუნქტების მოთხოვნათა გათვალისწინებით. თუ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის კრედიტორთა შესაბამისი რიგი ვალდებულებების სრულად ჩამოწერას ან კონვერტაციას არ ექვემდებარება, მათი ჩამოწერა ან კონვერტაცია უნდა განხორციელდეს ამ რიგის თითოეული კრედიტორის მოთხოვნის მოცულობის პროპორციულად.
4. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენებამდე უნდა განხორციელდეს იმ ვალდებულებების ჩამოწერა ან კონვერტაცია, რომელთა სახელშეკრულებო პირობებით პირდაპირ არის გათვალისწინებული ვალდებულების ჩამოწერა ან კომერციული ბანკის ჩვეულებრივ აქციებში კონვერტაცია.
5. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტი არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შემდეგი ვალდებულებების მიმართ:
ა) „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული დაზღვეული დეპოზიტების მიმართ;
ბ) „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შენატანების მიმართ;
გ) საგადასახადო და სოციალური უზრუნველყოფის ორგანოებისადმი არსებული ვალდებულებების მიმართ;
დ) ნებისმიერი ვალდებულების მიმართ, რომელიც კლიენტის აქტივების ფლობის შედეგად წარმოიშობა;
ე) სანივთო უფლებით უზრუნველყოფილი ვალდებულებების (მათ შორის, „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე უზრუნველყოფილი, პროგრამის კრედიტორების წინაშე არსებული ვალდებულებების) მიმართ, მათ უზრუნველსაყოფად გამოყენებული შესაბამისი აქტივების ღირებულების ფარგლებში;
ვ) კომერციული ბანკის თანამშრომლებისადმი არსებული ვალდებულებების მიმართ, გარდა კომერციული ბანკის ადმინისტრატორების არასახელფასო ანაზღაურებისა;
ზ) საგადახდო, საკლირინგო და ანგარიშსწორების სისტემებისადმი არსებული ვალდებულებების მიმართ − 7 დღეზე ნაკლები მოქმედების ვადით;
თ) სხვა კომერციული ბანკებისადმი (გარდა იმავე საბანკო ჯგუფში შემავალი კომერციული ბანკებისა) არსებული ვალდებულებების მიმართ − 7 დღეზე ნაკლები მოქმედების ვადით;
ი) კომერციული ბანკის კრედიტორებისადმი არსებული იმ ვალდებულებების მიმართ, რომლებიც წარმოიშობა კომერციული ბანკისთვის ისეთი პროდუქტის ან მომსახურების (მათ შორის, ინფორმაციული ტექნოლოგიების, კომუნალური, საიჯარო და სხვა ტექნიკური მომსახურებების) მიწოდებით, რომელსაც კომერციული ბანკის ყოველდღიური საქმიანობისთვის კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს.
6. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულებების გარდა, რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის მოქმედების ფარგლებიდან ნაწილობრივ ან სრულად გამორიცხოს სხვა ვალდებულებები, თუ, მისი შეფასებით, არსებობს ამ კანონის 3711 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ერთი ან რამდენიმე პირობა.
7. დერივატივიდან წარმოშობილი ვალდებულებების ჩამოწერა ან კონვერტაცია შეიძლება განხორციელდეს მხოლოდ მათი ურთიერთგაქვითვის შემდეგ.
8. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენებისას ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ კომერციული ბანკის აქციონერების ან/და საკუთრების სხვა ინსტრუმენტების მფლობელების მიმართ განახორციელოს შემდეგი ქმედებები:
ა) გააუქმოს არსებული აქციები ან/და საკუთრების სხვა ინსტრუმენტები ან გადასცეს ისინი იმ კრედიტორებს, რომელთა მიმართაც გამოყენებულ იქნა ამ მუხლით გათვალისწინებული ინსტრუმენტი;
ბ) ამ კომერციული ბანკის აქციონერების წილის მაქსიმალურად შესამცირებლად კომერციული ბანკის დადებითი სააქციო კაპიტალის შემთხვევაში განახორციელოს საზედამხედველო კაპიტალის ინსტრუმენტების ან/და ვალდებულებების კომერციული ბანკის ჩვეულებრივ აქციებში ან საკუთრების სხვა ინსტრუმენტებში კონვერტაცია.
9. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული აქციების მიმართ, თუ ვალდებულებების აქციებში კონვერტაცია განხორციელდა რეზოლუციის რეჟიმის შემოღებამდე ან ამ კანონის 374 მუხლის საფუძველზე რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციების ან/და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების ჩამოწერის ან აღნიშნული ინსტრუმენტების აქციებში კონვერტაციის შემდეგ.
10. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოსაყენებლად ეროვნული ბანკი განსაზღვრავს იმ საზედამხედველო კაპიტალის ოდენობას, რომელიც საჭიროა ამ კომერციული ბანკის პირველადი ძირითადი კაპიტალის დადგენილი კოეფიციენტის დასაცავად, ხოლო დროებითი ბანკის შემთხვევაში − კაპიტალის დადგენილი კოეფიციენტის დასაცავად. ამ პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში საზედამხედველო კაპიტალის ოდენობის განსაზღვრისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს სარეზოლუციო ფონდში აკუმულირებული ფულადი სახსრების ოდენობა, საჭიროების შემთხვევაში − დროებითი სახელმწიფო დაფინანსების ოდენობა და კომერციული ბანკის/დროებითი ბანკის მიმართ ნდობის აღდგენისა და კომერციული ბანკის/დროებითი ბანკის სალიცენზიო მოთხოვნებთან სულ მცირე მომდევნო 1 წლის განმავლობაში შესაბამისობისთვის აუცილებელი რესურსები.
11. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის ფარგლებში ეროვნული ბანკი:
ა) ლიკვიდაციისას დადგენილი მოთხოვნების დაკმაყოფილების რიგითობის საპირისპირო მიმდევრობით ნულამდე შეამცირებს აქციების ან/და საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტების ან/და ვალდებულებების ნომინალურ ღირებულებას, იმ ზღვრამდე, როდესაც ბანკის სააქციო კაპიტალი ნულს მიაღწევს. ვალდებულებები მაქსიმალური ოდენობით უნდა შემცირდეს;
ბ) განახორციელებს ამ კომერციული ბანკის ვალდებულებების კომერციული ბანკის ჩვეულებრივ აქციებში ან საკუთრების სხვა ინსტრუმენტებში კონვერტაციას ამ მუხლის მე-10 პუნქტით გათვალისწინებული შესაბამისობის მისაღწევად.
12. თუ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენების შედეგად ამ მუხლის მე-10 პუნქტით გათვალისწინებული შესაბამისობა მიღწეული ვერ იქნა, რეზოლუცია შეიძლება დაფინანსდეს „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული, სარეზოლუციო ფონდში აკუმულირებული სხვა ფულადი სახსრებით ან/და დროებითი სახელმწიფო დაფინანსებით. რეზოლუციის დაფინანსება შეიძლება განხორციელდეს ერთ-ერთი ან ორივე შემდეგი ფორმით:
ა) რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის სააქციო კაპიტალის ნულამდე დაყვანის მიზნით სარეზოლუციო ფონდში აკუმულირებული სხვა ფულადი სახსრებით ანაზღაურდება ის ზარალი, რომელიც ამ მუხლით გათვალისწინებული ინსტრუმენტის გამოყენებით ვერ ანაზღაურდა. თუ სარეზოლუციო ფონდში აღნიშნული ფულადი სახსრების საკმარისი ოდენობა არ არის/არ იქნება, ზარალს აანაზღაურებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო დროებითი სახელმწიფო დაფინანსების ფარგლებში, სარეზოლუციო ფონდის საშუალებით;
ბ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო შეიძენს რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციებს ან საზედამხედველო კაპიტალის სხვა ინსტრუმენტებს.
13. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილება ძალაში შედის დაუყოვნებლივ და მისი შესრულება სავალდებულოა კომერციული ბანკისთვის, დროებითი ბანკისთვის და კომერციული ბანკისა და დროებითი ბანკის აქციონერებისა და კრედიტორებისთვის. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ჩამოწერილი ვალდებულება ან ამ ვალდებულებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი მოთხოვნა, რომელიც ჯერ არ დარიცხულა, უნდა გაუქმდეს და აღარ უნდა აღდგეს. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ვალდებულების ნაწილობრივ ჩამოწერის შემთხვევაში ის ხელშეკრულება, რომელიც საფუძვლად უდევს ამ ვალდებულებას, აგრძელებს მოქმედებას დარჩენილ ნაწილში. აღნიშნული ხელშეკრულების ნაწილი ექვემდებარება ცვლილებას ეროვნული ბანკის მოთხოვნის შესაბამისად.
14. თუ კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერის ან კონვერტაციის გზით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენების შედეგად პირის ან ერთობლივად მოქმედ პარტნიორთა (აქციონერთა) ჯგუფის ან ბენეფიციარი მესაკუთრის პირდაპირი/არაპირდაპირი მონაწილეობა კომერციული ბანკის კაპიტალში 10, 25 ან 50 პროცენტს გადააჭარბებს, ეროვნული ბანკი ამ კანონის 81 მუხლით დადგენილი წესით მნიშვნელოვანი წილის შეძენის შესახებ განაცხადს განიხილავს დაჩქარებულად.
15. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კომერციულ ბანკს მოსთხოვოს სამოქმედო გეგმის შედგენა და განხორციელება, რომელიც მოიცავს კომერციული ბანკის ფინანსური მდგომარეობის გრძელვადიან პერიოდში გაუმჯობესების ღონისძიებებს. აღნიშნული გეგმა უნდა შეთანხმდეს ეროვნულ ბანკთან. კომერციული ბანკი ვალდებულია რეგულარულად აწარმოოს შესაბამისი ანგარიშგება ეროვნულ ბანკთან სამოქმედო გეგმის განხორციელების შესახებ.
16. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით დაადგინოს კომერციული ბანკის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენებასთან დაკავშირებული წესები და პირობები, მათ შორის, დაშვებული ვალდებულებებისა და კაპიტალის ინსტრუმენტების, ამ მუხლის მე-10 პუნქტით გათვალისწინებული შესაბამისობის მისაღწევად აუცილებელი ფულადი სახსრების გამოთვლის, შეფასების, კონვერტაციის განაკვეთების განსაზღვრის, სამოქმედო გეგმის შემუშავების, შეთანხმებისა და განხორციელების საკითხები.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 15 დეკემბრის კანონი №3950 – ვებგვერდი, 28.12.2023წ.
მუხლი 3711. რეზოლუციის სამართლებრივი გარანტიები
1. სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენებისას ეროვნული ბანკი იყენებს ლიკვიდაციისას დადგენილი მოთხოვნების დაკმაყოფილების რიგითობას, ამ კანონის 3710 მუხლის მე-5 პუნქტით დადგენილი გამონაკლისის გათვალისწინებით. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია არ დაიცვას ეს პრინციპი ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
2. სარეზოლუციო უფლებამოსილებების განხორციელებისას ეროვნულმა ბანკმა უნდა უზრუნველყოს ერთი და იმავე რიგის კრედიტორთა მიმართ თანაბარი მოპყრობის პრინციპის დაცვა, ამ კანონის 3710 მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულებებისთვის დადგენილი გამონაკლისების გათვალისწინებით. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია არ დაიცვას ეს პრინციპი ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
3. ამ კანონის 377 ან 378 მუხლით გათვალისწინებული სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენებისას და ამავე კანონის 3710 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია არ დაიცვას ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით განსაზღვრული პრინციპები, თუ არსებობს ერთი ან რამდენიმე შემდეგი პირობა:
ა) ეროვნული ბანკის მცდელობის მიუხედავად, სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გონივრულ ვადაში გამოყენება შეუძლებელია;
ბ) ეს აუცილებელი და პროპორციულია რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის კრიტიკული ფუნქციებისა და ძირითადი საქმიანობის შესანარჩუნებლად, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს ამ კომერციული ბანკის ძირითადი ოპერაციების, მომსახურებებისა და ტრანზაქციების უწყვეტობა;
გ) ეს აუცილებელი და პროპორციულია ფინანსური სირთულეებისა და საფრთხეების ფინანსური სექტორის სხვა მონაწილეებზე გავრცელების რისკების შესამცირებლად;
დ) სხვა კრედიტორები იმაზე მეტად იზარალებენ, ვიდრე ისინი იზარალებდნენ ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებული პრინციპების დაცვის შემთხვევაში.
4. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის აქციონერებმა და კრედიტორებმა არ უნდა იზარალონ იმაზე მეტად, ვიდრე ისინი იზარალებდნენ კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის შემთხვევაში. ეს პრინციპი დაცული უნდა იქნეს რეზოლუციის საბოლოო შედეგით. თუ რეზოლუციის შემდეგ განხორციელებული შეფასების შედეგად დადასტურდება, რომ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის შემთხვევაში მისი აქციონერები ან/და კრედიტორები იმაზე ნაკლებად იზარალებდნენ, ვიდრე მათ იზარალეს ამ კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღებით, ისინი უფლებამოსილი არიან ფულადი კომპენსაციის მიღება მოითხოვონ. ფულადი კომპენსაცია გადახდილი უნდა იქნეს სარეზოლუციო ფონდიდან.
5. აქციონერების ან/და კრედიტორების კომპენსაციის მიღების უფლებისა და მისი ოდენობის შეფასების მიზნით, სარეზოლუციო უფლებამოსილებების გამოყენების შემდგომ რეზოლუციის რეჟიმის დასრულებამდე შეფასება ხორციელდება დამოუკიდებელი შემფასებლის მიერ. აღნიშნული შეფასება განსხვავდება ამ კანონის 373 მუხლით გათვალისწინებული შეფასებისგან. ეროვნული ბანკი ადგენს ამ პუნქტით გათვალისწინებული შეფასების წესს, პროცედურებსა და მეთოდოლოგიას, მათ შორის, დამოუკიდებელი შემფასებლის საკვალიფიკაციო მოთხოვნებს. ამ შეფასების ფარგლებში გამორიცხული უნდა იქნეს როგორც სახელმწიფოს, ისე ეროვნული ბანკის მიერ ყველა სახის არსებული და პოტენციური ფინანსური დახმარება (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კომერციულ ბანკს შეეძლო მიეღო სესხი „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 31-ე მუხლისა და 33-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად).
6. ვალდებულების გადაცემის შემთხვევაში დაუშვებელია ვალდებულებისა და მისი უზრუნველყოფის (მათ შორის, „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე უზრუნველყოფილი, პროგრამის კრედიტორების წინაშე არსებული ვალდებულებებისა და შესაბამისი უზრუნველყოფის აქტივების) განცალკევება. განსაკუთრებულ შემთხვევაში რეზოლუციის ეფექტურად განსახორციელებლად ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია გააცალკევოს ვალდებულება და მისი უზრუნველყოფა იმ პირობით, რომ უზრუნველყოფა მსგავსი სახისა და ღირებულების უზრუნველყოფით ჩანაცვლდება ან/და გადახდილი იქნება ფინანსური კომპენსაცია. ფინანსური გირავნობის ხელშეკრულება და ურთიერთგაქვითვის შეთანხმება, რომლებსაც ერთი და იგივე კონტრაჰენტი ჰყავს და ურთიერთგაქვითვის ერთი და იმავე ვალდებულების საგანია, არ შეიძლება განცალკევდეს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს აუცილებელია რეზოლუციის მიზნების მისაღწევად.
7. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია შეზღუდოს ფინანსური გირავნობის ხელშეკრულების ან ურთიერთგაქვითვის შეთანხმების ადრეული შეწყვეტის უფლებამოსილება, ისე, რომ უზრუნველყოფილ იქნეს შემდეგი პირობების დაცვა:
ა) უნდა შეიზღუდოს მხოლოდ ის უფლებები, რომლებიც წარმოიშვა ამ ხელშეკრულების/შეთანხმების პირობების თანახმად, მხოლოდ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების ან/და სარეზოლუციო უფლებამოსილებების განხორციელების შედეგად;
ბ) შეზღუდვა შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 2 სამუშაო დღით;
გ) ამ ხელშეკრულების/შეთანხმების შემძენი მხარისთვის გადაცემისას აღნიშნული ხელშეკრულებიდან/შეთანხმებიდან გამომდინარე, მისი ადრეული შეწყვეტის უფლებამოსილება აგრძელებს მოქმედებას შემძენი მხარის მიმართ, მის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულებების ჯეროვნად შეუსრულებლობის შემთხვევაში;
დ) კონტრაჰენტს უფლება აქვს, განახორციელოს ადრეული შეწყვეტის უფლებამოსილება ამ მუხლით განსაზღვრული შეზღუდვის ამოწურვისთანავე ან იმ შემთხვევაში, თუ ეროვნული ბანკი შეატყობინებს მას, რომ აღნიშნული ხელშეკრულების/შეთანხმების მესამე მხარისთვის გადაცემა არ განხორციელდება.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
მუხლი 3712. კომერციული ბანკის ლიკვიდაცია
1. კომერციული ბანკისთვის საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების შემთხვევაში ხდება მისი ლიკვიდაცია, რომლის მიზანია ფინანსური სექტორის სტაბილური ფუნქციონირების ხელშეწყობა, „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად დაზღვეული დეპოზიტების დაცვა და კრედიტორთა მოთხოვნების მაქსიმალურად დაკმაყოფილება. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორის ფუნქციებს ასრულებს ეროვნული ბანკის მიერ დანიშნული პირი ეროვნული ბანკის მიერვე დადგენილი წესით. დაუშვებელია ლიკვიდატორად ამ კომერციულ ბანკთან დაკავშირებული პირის დანიშვნა. კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის პროცესის დაწყებისთანავე წყდება მის მიმართ მიმდინარე იძულებითი აღსრულება.
2. თუ ლიკვიდაციის პროცესში მყოფი კომერციული ბანკი საგადახდო სისტემის ოპერატორი ან/და ანგარიშსწორების აგენტი იყო, კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი ვალდებულია დანიშვნისთანავე უზრუნველყოს მის მიერ ფუნქციების შესრულების დაწყებამდე საგადახდო სისტემის მიერ მიღებული ტრანსფერორდერების შესრულება, საგადახდო სისტემის მონაწილეთა ანგარიშსწორების პოზიციების დადგენა ან/და ანგარიშსწორების განხორციელება „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.
21. თუ ლიკვიდაციის პროცესში მყოფი კომერციული ბანკი „დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდების ფლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ანგარიშის მწარმოებელი იყო, ლიკვიდატორი ვალდებულია იმოქმედოს იმავე კანონის მე-7 მუხლით დადგენილი მოთხოვნების გათვალისწინებით.
3. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი ვალდებულია დანიშვნიდან 3 თვის ვადაში შეადგინოს კომერციული ბანკის აქტივებისა და პასივების ნუსხა და მისი ასლი გადასცეს ეროვნულ ბანკს. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი ანგარიშვალდებულია ეროვნული ბანკის წინაშე ეროვნული ბანკის მიერვე დადგენილი წესით.
4. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია კომერციული ბანკის აქტივები საჯარო აუქციონზე გაყიდოს ან ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით შეარჩიოს მათი რეალიზაციის სხვა ფორმა, აგრეთვე ამ აქტივების მოთხოვნის უფლება გადასცეს კომერციული ბანკის კრედიტორებს რიგითობის მიხედვით, ხოლო სესხების ან სხვა საფინანსო აქტივების მოთხოვნის უფლება გადასცეს სხვა კომერციულ ბანკს და ორგანიზება გაუწიოს ამ კომერციული ბანკისთვის ვალდებულებების გადაცემას.
5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული აქტივებისა და ვალდებულებების გადაცემისას კომერციული ბანკის კრედიტორთა თანხმობა საჭირო არ არის.
6. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია შეწყვიტოს:
ა) კომერციული ბანკის თანამშრომლის დაქირავების შესახებ გარიგება;
ბ) იმ მომსახურების შესახებ კონტრაქტი, რომლის განხორციელებაშიც კომერციული ბანკი მონაწილეობდა;
გ) კომერციული ბანკის, როგორც უძრავი ქონების მოიჯარის, ნებისმიერი ვალდებულება, თუ მეიჯარეს (მეიჯარე 60 დღით ადრე უნდა იქნეს გაფრთხილებული იმის შესახებ, რომ კომერციული ბანკი აპირებს, გამოიყენოს საიჯარო შეთანხმების გაუქმების უფლება) არა აქვს მოთხოვნა საიჯარო გადასახდელზე, გარდა იმ თანხისა, რომელიც შეთანხმების გაუქმების თარიღისთვის დაირიცხა, და არ მოითხოვს მისი გაუქმების შედეგად წარმოშობილი ზარალის ანაზღაურებას;
დ) კომერციული ბანკის მიერ გაცემული საბანკო გარანტია და ის იმავე პირობებით გადაიტანოს სხვა კომერციულ ბანკში ან მიკრობანკში. მისი გადატანისთვის საბანკო გარანტიის ბენეფიციარისა და პრინციპალის თანხმობა საჭირო არ არის. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი ვალდებულია საბანკო გარანტიის ბენეფიციარსა და პრინციპალს შეატყობინოს აღნიშნული საბანკო გარანტიის სხვა კომერციულ ბანკში ან მიკრობანკში გადატანის შესახებ.
7. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია, „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე განხორციელებული ქმედების/დადებული გარიგებისა და „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ პროგრამასთან დაკავშირებული ქმედების/გარიგების გარდა, სასამართლოში სარჩელის შეტანით სადავო გახადოს კომერციული ბანკის ლიკვიდატორის დანიშვნის თარიღამდე 1 წლის განმავლობაში, ხოლო თუ შეცილების მოწინააღმდეგე მხარე ბანკთან დაკავშირებული პირია − 2 წლის განმავლობაში კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის მიერ განხორციელებული ქმედება/დადებული გარიგება და მოითხოვოს მისი ბათილობა, თუკი ამ ქმედებამ/გარიგებამ კრედიტორებს ზიანი მიაყენა. კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის მიერ კრედიტორებისთვის ზიანის მისაყენებლად განხორციელებული ქმედება/დადებული გარიგება შეიძლება საცილო გახდეს, თუ იგი კომერციული ბანკის ლიკვიდატორის დანიშვნის თარიღამდე 3 წლის განმავლობაში განხორციელდა/დაიდო.
8. კომერციული ბანკის ლიკვიდატორმა:
ა) უნდა მიიღოს ყველა აუცილებელი ზომა რწმუნებული პირის ყველა ფუნქციის შესაწყვეტად, რომლებსაც დაწესებულება ასრულებდა, დაწესებულების, როგორც რწმუნებული პირის, კუთვნილი ყველა აქტივი და საკუთრება დაუბრუნოს მათ მესაკუთრეს და განახორციელოს ყველა ანგარიშსწორება რწმუნებული პირის ანგარიშების მიხედვით;
ბ) მოთხოვნათა ხასიათისა და თანხის შესახებ შეტყობინება უნდა გაუგზავნოს კომერციული ბანკის სააღრიცხვო დოკუმენტების შესაბამისად ყველა მეანაბრეს, დანარჩენ კრედიტორებს, კლიენტებს, რომლებიც კომერციული ბანკის სეიფებში ინახავენ ფასეულობას, აგრეთვე იმ ქონების დეპონენტებს, რომელსაც დაწესებულება განაგებს. ამ შეტყობინებაში აღინიშნება, რომ კლიენტებს შეუძლიათ თავიანთი ფასეულობის მიღება და რომ კომერციული ბანკის ლიკვიდატორისთვის პრეტენზიის წარდგენა შესაძლებელია წერილის მიღებიდან 1 თვის განმავლობაში;
გ) კომერციული ბანკის მსესხებლებსა და სხვა დებიტორებს უნდა მოსთხოვოს, კომერციული ბანკის მიმართ არსებული ვალდებულებები კომერციული ბანკის ლიკვიდატორის მიერ დადგენილ ვადაში დაფარონ. კომერციული ბანკის აქტივების მაქსიმალურად ამოსაღებად კომერციული ბანკის ლიკვიდატორმა ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით უნდა მიაღწიოს იმ მსესხებლებისა და სხვა დებიტორების დავალიანებების რესტრუქტურიზაციას (მათ შორის, პირგასამტეხლოებისა და ჯარიმების პატიებას), რომელთაც არა აქვთ დავალიანებების კომერციული ბანკის ლიკვიდატორის მიერ დადგენილ ვადაში სრულად დასაფარავად საკმარისი ფულადი სახსრები და მატერიალური საშუალებები.
9. კომერციული ბანკის ტერიტორიაზე შენახული ქონება, რომელიც გამოთხოვილი არ არის ამონაწერში მითითებულ ვადაში, მოუკითხავი ფულადი სახსრები და ქონება, რომლებიც ხელშეკრულების საფუძველზე კომერციულ ბანკს ერიცხება, მოუკითხავ რესურსად ითვლება და მესაკუთრის გამოსავლენად ეროვნული ბანკის მფლობელობაში გადადის. მოუკითხავი ფულადი სახსრები ეროვნულ ბანკში გახსნილ მოუკითხავი თანხების ანგარიშზე ირიცხება.
10. კომერციული ბანკის ლიკვიდაციისას ფინანსური გირავნობის მოგირავნეს აქვს ფინანსური გირავნობით უზრუნველყოფილი მოთხოვნის უპირატესი დაკმაყოფილების უფლება (ფინანსური გირავნობის ღირებულების ფარგლებში), აგრეთვე „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ პროგრამის კრედიტორებს აქვთ უზრუნველყოფის აქტივებიდან იმავე კანონით განსაზღვრული მოთხოვნების უპირატესი დაკმაყოფილების უფლება.
101. კომერციული ბანკის უზრუნველყოფილი კრედიტორის (მათ შორის, საგადასახადო ორგანოს), გარდა ამ მუხლის მე-10 პუნქტით გათვალისწინებული პირისა, უზრუნველყოფილი მოთხოვნა დაკმაყოფილდება უზრუნველყოფის საგნის რეალიზაციით, უზრუნველყოფის ღონისძიების (მათ შორის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უზრუნველყოფის ღონისძიების) რეგისტრაციის რიგითობის შესაბამისად. კომერციული ბანკის იმ უზრუნველყოფილი კრედიტორის მოთხოვნის საფუძველზე, რომლის მოთხოვნაც უზრუნველყოფის საგნის რეალიზაციიდან ამონაგები თანხის არასაკმარისი ოდენობის გამო ვერ დაკმაყოფილდა, მოთხოვნის დაუკმაყოფილებელი ნაწილი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 276-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 301-ე მუხლის 11 ნაწილის შესაბამისად აისახება ამ მუხლის 102 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნების რიგში.
102. კომერციული ბანკის მიმართ მოთხოვნები, რომლებიც ამ მუხლის მე-10 და 101 პუნქტებით გათვალისწინებული არ არის, შემდეგი თანამიმდევრობით უნდა დაკმაყოფილდეს:
ა) კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის პროცესის მიმდინარეობასთან დაკავშირებული ხარჯები;
ბ) კრედიტორი, რომლის მიმართ სასესხო ვალდებულება კომერციულ ბანკს მისთვის საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების შემდეგ წარმოეშვა, აგრეთვე ეროვნული ბანკი. ამასთანავე, საგადასახადო ვალდებულებები, რომლებიც კომერციული ბანკისთვის საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმების შემდეგ წარმოიშვა, ამ პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტის შესაბამისად დაკმაყოფილდება;
გ) სარეზოლუციო ფონდი, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, გარდა ამ პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული სხვა დაფინანსების ფარგლებში (გარდა სარეზოლუციო ფონდის საშუალებით განხორციელებული დროებითი სახელმწიფო დაფინანსებისა);
დ) დაზღვეული დეპოზიტები „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად დაწესებული ანაზღაურებადი ოდენობის ზღვრის ფარგლებში ან საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს მოთხოვნები, მათ შორის, „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნა;
ე) ფიზიკური პირის, იურიდიული პირის, იურიდიული პირის სტატუსის არმქონე ორგანიზაციული წარმონაქმნის ანგარიშზე არსებული თანხა, რომელიც აღემატება „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრული ანაზღაურებადი ოდენობის ზღვრის ფარგლებს, მაგრამ არაუმეტეს 100 000 (ასი ათასი) ლარისა ან უცხოური ვალუტით მისი ეკვივალენტისა;
ვ) მოთხოვნები „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული დაგროვებითი საპენსიო სქემის სასარგებლოდ;
ზ) ფიზიკური პირის, იურიდიული პირის, იურიდიული პირის სტატუსის არმქონე ორგანიზაციული წარმონაქმნის ანგარიშზე არსებული თანხა, რომელიც გადახდილი არ არის ამ პუნქტის „დ“−„ვ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, გარდა ამ პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა;
თ) კომერციული ბანკის ადმინისტრატორების სახელზე არსებული დეპოზიტები, კომერციული ბანკის კაპიტალის 5 პროცენტის ან 5 პროცენტზე მეტის მფლობელი აქციონერების დეპოზიტები, ამ პირების „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ოჯახის წევრების ან მათი სახელით მოქმედ მესამე პირთა დეპოზიტები, აგრეთვე ფინანსური ინსტიტუტის დეპოზიტები;
ი) საბიუჯეტო ვალდებულებები და დავალიანებები;
კ) კომერციული ბანკის მიმართ დარჩენილი სხვა მოთხოვნები (მათ შორის, „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული პროგრამის კრედიტორების არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნები), გარდა ამ პუნქტის „ლ“−„ჟ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა;
ლ) კომერციული ბანკის პირდაპირი და არაპირდაპირი მფლობელების მიმართ კომერციული ბანკის სასესხო ვალდებულება, გარდა ამ პუნქტის „მ“−„ჟ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა;
მ) კომერციული ბანკის სუბორდინირებული ვალი, რომელიც საზედამხედველო კაპიტალის ინსტრუმენტი არ არის;
ნ) კომერციული ბანკის ვალდებულებები, რომელთა ჩამოწერა ან საზედამხედველო კაპიტალში კონვერტაცია განსაზღვრულია ხელშეკრულებით, გარდა ამ პუნქტის „ო“−„ჟ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა;
ო) კომერციული ბანკის მეორადი კაპიტალის ინსტრუმენტები;
პ) კომერციული ბანკის დამატებითი პირველადი კაპიტალის ინსტრუმენტები;
ჟ) კომერციული ბანკის პირდაპირი და არაპირდაპირი მფლობელების მიმართ კომერციული ბანკის სხვა ვალდებულებები.
11. თუ არსებული თანხა ამ მუხლის 102 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნების სრულად დასაკმაყოფილებლად საკმარისი არ არის, ყველა სათანადო მოთხოვნა შესაბამისი რიგის თითოეული კრედიტორის მოთხოვნის მოცულობის პროპორციულად უნდა დაკმაყოფილდეს.
12. კრედიტორთა ყოველი მომდევნო რიგის მოთხოვნა დაკმაყოფილდება კრედიტორთა წინა რიგის მოთხოვნების დაკმაყოფილების შემდეგ.
13. კომერციული ბანკის მეანაბრის მიერ კუთვნილ ფულად სახსრებზე მოთხოვნის კომერციული ბანკის ლიკვიდატორის მიერ დადგენილ ვადაში წარუდგენლობისას ეს ფულადი სახსრები მესაკუთრის გამოსავლენად ეროვნულ ბანკში გახსნილ მოუკითხავი თანხების ანგარიშზე გადაირიცხება.
14. კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის პროცესის დროულად დასასრულებლად კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით კომერციულ ბანკში არსებული ის ანგარიშები, რომელთა მიმართაც გამოყენებულია საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სამართლებრივი შეზღუდვები ან/და უზრუნველყოფის ღონისძიებები, ლიკვიდაციის პროცესში მყოფ კომერციულ ბანკში აღნიშნული სამართლებრივი შეზღუდვების ან/და უზრუნველყოფის ღონისძიებების არსებული რიგითობის დაცვით, ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით, უცვლელად გადაიტანოს სხვა კომერციულ ბანკში, მიკრობანკში ან/და ეროვნულ ბანკში.
15. იმ აქტივის ამოღების შემთხვევაში, რომელიც კომერციული ბანკის ლიკვიდაციის პროცესის დასრულების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე ამ კომერციული ბანკის აქტივი იყო, იგი ავტომატურად ჩაითვლება ლიკვიდირებული კომერციული ბანკის აქტივად და მისი განკარგვის უფლებას ეროვნული ბანკი იძენს. თუ ლიკვიდირებული კომერციული ბანკის ამოღებული აქტივი ფულადი სახსრებია, ისინი უნდა გადაირიცხოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ ლიკვიდირებული ბანკების მოუკითხავი თანხების ანგარიშზე და განაწილდეს ლიკვიდატორის მიერ საბოლოოდ წარმოდგენილი ვალდებულებების დაზუსტებული რიგითობის დაცვით, ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით. კომერციული ბანკის არაფულადი მატერიალური აქტივის ამოღების შემთხვევაში მის განსაკარგავად ეროვნული ბანკი გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლითაც განისაზღვრება ამოღებული არაფულადი მატერიალური აქტივის ლიკვიდირებული კომერციული ბანკის ვალდებულებათა დასაკმაყოფილებლად განკარგვის წესი.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5655 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 29 ნოემბრის კანონი №2115 – ვებგვერდი, 16.12.2022წ.
საქართველოს 2023 წლის 22 თებერვლის კანონი №2603 − ვებგვერდი, 10.03.2023წ.
საქართველოს 2023 წლის 16 ნოემბრის კანონი №3729 – ვებგვერდი, 07.12.2023წ.
საქართველოს 2023 წლის 15 დეკემბრის კანონი №3950 – ვებგვერდი, 28.12.2023წ.
მუხლი 3713. ურთიერთგაქვითვა და საბოლოო ურთიერთგაქვითვა
„ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და მხარეთა შორის დადებული ურთიერთგაქვითვის შეთანხმების საფუძველზე განხორციელებულ ურთიერთგაქვითვას ან საბოლოო ურთიერთგაქვითვას და მის შედეგად განხორციელებულ ოპერაციებს სადავოდ ვერ გახდიან მესამე პირები, ადმინისტრაციული და მარეგულირებელი/საზედამხედველო ორგანოები, კომერციული ბანკის ლიკვიდატორი, მეურვე, გაკოტრების მმართველი/რეაბილიტაციის მმართველი, დროებითი ადმინისტრატორი, კომერციული ბანკის სპეციალური მმართველი, მსგავსი ფუნქციების შემსრულებელი ნებისმიერი სხვა პირი.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5682 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
მუხლი 3714. რეზოლუციის/ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფი, იპოთეკური ობლიგაციების ემიტენტი კომერციული ბანკი
თუ რეზოლუციის/ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკი იმავდროულად არის „იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული იპოთეკური ობლიგაციების ემიტენტი ან რეფინანსირების ბანკის მოვალე, ამ კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის/ლიკვიდაციის პროცესი წარიმართება იმავე კანონით დადგენილი სპეციალური დებულებების გათვალისწინებით.
მუხლი 3715. რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის კლიენტების ფასიანი ქაღალდები
1. თუ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკი „დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდების ფლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ანგარიშის მწარმოებელი იყო, სპეციალური მმართველი ვალდებულია იმოქმედოს იმავე კანონის მე-7 მუხლით დადგენილი მოთხოვნების გათვალისწინებით და დაუყოვნებლივ უზრუნველყოს ერთ-ერთი შემდეგი ქმედების განხორციელება:
ა) დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდების რესტიტუცია მათი სხვა ანგარიშის მწარმოებელთან გახსნილ ფასიანი ქაღალდების ანგარიშზე გადატანით;
ბ) ანგარიშის მფლობელთა დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდების სხვა ანგარიშის მწარმოებელთან გადატანა ამ კანონის 377 მუხლით გათვალისწინებული კომერციული ბანკის აქციების, აქტივების ან/და ვალდებულებების გასხვისების ან 378 მუხლით გათვალისწინებული დროებითი ბანკის სარეზოლუციო ინსტრუმენტების გამოყენების ფარგლებში;
გ) ანგარიშის მფლობელთათვის დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდების შეუფერხებელი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილებების გამოყენებისას ანგარიშის მფლობელთა თანხმობა არ მოითხოვება.
თუ რეზოლუციის ან ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკი იმავდროულად „ფასიან ქაღალდებად გარდაქმნის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ინიციატორია, კომერციული ბანკის მიმართ რეზოლუციის ან ლიკვიდაციის პროცესი წარიმართება იმავე კანონის მე-18, მე-20 და 22-ე მუხლებით დადგენილი სპეციალური დებულებების გათვალისწინებით.
გარდამავალი ხასიათის დებულებები
საქართველოს 2008 წლის 14 მარტის კანონი №5909 - სსმ I, №7, 26.03.2008წ., მუხ.29
საქართველოს 2009 წლის 24 სექტემბრის კანონი №1677 - სსმ I, №29 12.10.2009 წ., მუხ.160
პირი შეიძლება იყოს კომერციული ბანკის ადმინისტრატორი, თუ:
ა) იგი არ არის 2015 წლის 1 აპრილამდე სასამართლოს მიერ ქმედუუნაროდ ცნობილი პირი;
ბ) იგი ნასამართლევი არ არის მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისათვის, ტერორიზმის დაფინანსებისათვის ან/და უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისათვის ან სხვა ეკონომიკური დანაშაულისათვის;
გ) მას აქვს სათანადო განათლება ან/და გამოცდილება;
დ) იგი ამავე დროს არ არის სხვა კომერციული ბანკის ადმინისტრატორი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მას უკავია ადმინისტრატორის თანამდებობა ამ კომერციული ბანკის კონტროლისადმი დაქვემდებარებულ ბანკში ან ბანკში, რომლის კონტროლსაც ექვემდებარება ეს კომერციული ბანკი.
საქართველოს 2015 წლის 20 მარტის კანონი №3392 – ვებგვერდი , 31.03.2015წ.
მუხლი 39. მოთხოვნები კომერციული ბანკის შექმნილი ან შეძენილი შვილობილი საწარმოს მიმართ
იმ კომერციულმა ბანკმა, რომელმაც ამ კანონის 101 მუხლის ამოქმედებამდე შექმნა ან შეიძინა შვილობილი საწარმო, რომელიც საქართველოს ფარგლებს გარეთ ახორციელებს „უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მონიტორინგის განმახორციელებელი პირებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ საქმიანობას, ამ კანონის ამოქმედებიდან 6 თვის ვადაში ეროვნულ ბანკს უნდა წარუდგინოს ამ კანონის 101 მუხლით გათვალისწინებული დოკუმენტები.
საქართველოს 2010 წლის 23 მარტის კანონი №2830 - სსმ I, №19 13.04.2010 წ., მუხ.104
საქართველოს პრეზიდენტი
ედუარდ შევარდნაძე
თბილისი,
1996 წლის 23 თებერვალი.
№121-IIს
LAW OF GEORGIA
ON COMMERCIAL BANK ACTIVITIES
Chapter I – General Provisions
Article 1 – Definition of terms
For the purposes of this Law, the terms have the following meanings:
a) administrator – a member of the Supervisory Board, or the Directorate of a commercial bank, and/or other persons who either directly or indirectly have the authority and responsibility to plan, manage and/or control banking activities. The list of relevant positions shall be approved by the Supervisory Board of the bank;
b) bank branch – a bank subdivision where all or part of banking activities are carried out;
c) persons connected to a bank – bank administrators, shareholders, and their relatives who represent first and second legal heirs under the Civil Code of Georgia, or persons related to them by business interests;
d) beneficial owner – a person receiving financial or other benefits under the law or an agreement, and who has no obligation to transfer these benefits to another person; and if a beneficial owner is a legal person established to achieve non-entrepreneurial (non-commercial) objectives, or if an owner is a legal person that has no person who owns a significant share, a beneficial owner is a member of its management body;
e) developed countries – countries on the list of developed countries compiled by the National Bank of Georgia;
f) group of jointly acting partners (shareholders) – a group of closely related partners (shareholders), or partners (shareholders) connected to each other by commercial interests in addition to the bank interests, as well as partners (shareholders) among whom there is an explicit or implicit agreement, in any form, regarding the acquisition of the significant share of the bank;
g) commercial bank – a legal person licensed by the National Bank of Georgia (‘the National Bank’) that accepts deposits and uses them to conduct banking activities on its behalf under the legislation of Georgia;
h) credit – any commitment to disburse monetary funds in consideration of their repayment, value, security and definite terms;
i) (deleted – 20.12.2019, No 5682);
j) banking licence – a permit issued by the National Bank to carry out banking activities;
j 1 ) (deleted);
j 2 ) (deleted – 10.03.2017, No 439);
k) banking activities – types of activities determined by Article 20 of this Law;
k 1 ) (deleted – 9.9.2022, No 1802);
k 2 ) banking day – a banking day determined by the Law of Georgia on Payment Systems and Payment Services;
l) blank credit – a credit granted without collateral;
m) debt instrument – a negotiable instrument of any debt and any other instrument equivalent to it; also any negotiable document enabling one to acquire another debt instrument by subscription or exchange; a negotiable debt instrument may be in certificate or book entry form;
n) trust – a fiduciary function;
o) foreign trust bank – a bank of a developed country that is assigned a rating at a certain level or higher by a competent international rating organisation; the National Bank compiles a list of competent international rating organisations and defines the rating levels for each rating organisation;
p) factoring – a trade commission transaction which is adjusted to crediting of a customer's working capital, that includes collection of a customer's accounts receivables, crediting and guarantees for credit and foreign exchange risks;
q) fiduciary transaction – trust transactions performed by a bank or a trust company on its behalf but by order and for the account of a customer (usually to manage investments); the customer shall be liable for all risks, while the bank shall receive commission charges;
r) financial institutions – entities determined under the Law of Georgia on Securities Market;
s) forfeiting – crediting exports in foreign trade agreements by acquiring non-negotiable commercial bills of exchange or other debt liabilities by the supplier; a bank of an importing country shall be the guarantor bank during such transactions;
t) (deleted – 20.12.2019, No 5682);
u) subsidiary (subsidiary organisation) – a legal person or an organisational establishment without a legal status controlled by a parent company (head organisation);
u 1 ) parent company (head organisation) – a legal person with one or more subsidiaries (subsidiary organisations);
v) regulatory capital – a type of capital created for conducting banking activities, for reserving against expected or unexpected financial loss/damages and protecting from different risks;
w) share capital – a commercial bank’s shareholder capital determined as the difference between total assets and total liabilities of the bank;
x) authorised capital – a capital agreed upon by the company shareholders and provided for by the charter;
x1) subscribed capital – the amount of money determined by a company. The subscribed capital of a company shall be equal to the sum of the nominal values of the subscribed shares of the company, or if the company has also subscribed shares with no nominal value, the subscribed capital shall be more than the sum of the nominal values of the subscribed shares. If a company (except for a joint-stock company) has subscribed only shares without nominal value, the subscribed capital may be determined in any amount;
y) paid-in capital – the actually paid-up portion of the subscribed capital;
z) insolvent bank – a bank with total liabilities (regardless their terms) and the sum of conditional liabilities exceeding total assets, regardless their maturity;
z1) control – direct or indirect ownership of 50 per cent or more of the voting shares of a company, and/or the authority to manage the activities of the company on the basis of an agreement concluded with it, its charter, and/or agreement with other shareholders or partners, allowing a controlling person to receive economic benefits and to affect their amount, including the authority to appoint or dismiss the majority of the administrators;
z2) controlling person – a person who exercises control;
z3) affiliate – a company that is under the control of a legal person, as well as its controlling persons, and the companies under their control;
z4) person – a natural or a legal person, as well as an organisational establishment under the legislation of Georgia which is not a legal person;
z41) close relative – a close relative determined by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia;
z5) significant share – more than 10 per cent of the authorised or paid-in capital and/or the voting shares of a commercial bank owned either directly or indirectly by a person or jointly acting partners (shareholders), and/or the possibility to make a significant influence on and/or control over the commercial bank by a person or jointly acting partners (shareholders), irrespective of the amount of share in the capital and/or voting rights;
z5 1 ) significant influence – the right to participate in the decisions relating to the financial and operational policy of the enterprise, which is not a control of this policy or a joint control;
z6) indirect participation (ownership) – shares in the capital of a legal person held through a third person.
z 7 ) financial recovery plan – a plan developed by a commercial bank which among other elements includes the measures that have to be taken for the recovery of the financial situation when significant financial difficulties arise;
z 8 ) resolution plan – a plan developed by the National Bank for a commercial bank which among other elements includes the issues related to the use of the resolution instruments and implementation of the resolution powers against the commercial bank in the framework of the mode of resolution;
z 9 ) recapitalisation – the increase of the supervisory capital of the commercial bank;
z 10 ) writing off the shares and/or other instruments of the supervisory capital and/or liabilities of the commercial bank – the revocation or the decrease of the value of the shares and/or other instruments of the supervisory capital and/or liabilities of the commercial bank.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 1617 of 4 July 2002 – LHG I, No 23, 24.7.2002, Art. 108
Law of Georgia No 1938 of 28 December 2002 – LHG I, No 3, 17.1.2003, Art. 19
Law of Georgia No 4519 of 27 March 2007- LHG I, No 9, 31.3.2007, Art. 84
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 1924 of 3 November 2009 – LHG I, No 35, 19.11.2009, Art. 234
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 880 of 2 August 2021 – website, 4.8.2021
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 1802 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Article 2 – Scope of the Law
1. A commercial bank may be established as a joint stock company. Commercial banking activities shall be regulated by this Law, the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia, the Law of Georgia on Entrepreneurs, and other normative acts.
11. The requirements of this Law on convening a general meeting of shareholders, reorganising a company, the rights and obligations of shareholders, redemption of shares by a company, and the squeeze-out of shares by a company, including the requirements set out in Article 34(2), Chapter VIII, Article 152(10)-(12), Article 163(1), (2), (4) and (6), Article 164(4), Article 166(1), Article 169(3) and (8), Articles 170 and 189, Article 191(1) and (2), Article 192(1), (2), (5) and (6), Article 193(1), (2), and (5)-(10), Articles 194 and 201, Article 202(1)-(3), and Article 225 of the Law of Georgia on Entrepreneurs, shall not apply to commercial banks in the resolution mode.
2. No one shall have the right to solicit deposits and use them for granting credit on its behalf without a licence issued by the National Bank.
3. No one shall have the right to use the terms ‘bank’, ‘micro-bank’ or other word-combination with those terms without a banking licence issued under this Law, or a micro-banking licence issued under the Law of Georgia on the Activities of Micro-Banks, in accordance with the procedure established by the same Law, unless their use is provided for or recognised by law or an international agreement, or when the context in which the term ‘bank’ or ‘micro-bank’ is used shows that no banking activity is carried out under this Law, the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia, or the Law of Georgia on the Activities of Micro-Banks.
4. (Deleted – 1.7.2011, No 5002).
4 1 . (Deleted – 1.7.2011, No 5002).
4 2 . (Deleted – 1.7.2011, No 5002).
4 3 . (Deleted – 1.7.2011, No 5002).
5. Provisions of this Law shall apply in case of conflict between this Law and other laws with respect to relations with commercial banks.
Law of Georgia No 1636 of 13 October 1998 – LHG I, No 2, 26.10.1998, Art. 27
Law of Georgia No 1742 of 24 December 1998 – LHG I, No 7, 31.12.1998, Art. 60
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 4519 of 27 March 2007- LHG I, No 9, 31.3.2007, Art. 84
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 880 of 2 August 2021 – website, 4.8.2021
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Chapter II – Licensing
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Article 3 – Licensing requirements
1. The National Bank shall issue a banking licence to a legal person registered as provided for by the legislation of Georgia, which meets the following requirements:
a) the amount of its paid-in capital complies with the requirements established by the National Bank;
b) the administrator meets the requirements set forth in this Law and a legal act of the National Bank on fit and proper criteria for the commercial bank administrators;
c) the shareholder holding a significant share meets the requirements set forth in this Law and the legal act of the National Bank on the acquisition of significant shares in commercial banks;
d) the group structure, ownership structure, management structure, and operating activities/environment are transparent, comply with appropriate corporate governance standards, allow for the effective individual or consolidated supervision and do not pose a threat to the stability and sound functioning of the bank and/or the financial sector. If one or more natural and/or legal persons referred to in sub-paragraphs (b) and (c) of this paragraph are subject to the jurisdiction of another country, when evaluating the criterion provided for in this sub-paragraph, the National Bank shall also take into consideration the impact of the legislation and administrative procedures of that country on effective supervision;
e) it will have the ability to operate sustainably, considering the adequacy and feasibility of its business plan and its potential position in the banking sector;
f) its head office (the place where most of the decisions related to the management of the bank are made) is located in the territory of Georgia, and the area occupied for carrying out banking activities complies with the requirements set by the National Bank.
2. In order to support the stability and development of the financial sector, as well as based on the interests of the banking sector, including in order to increase the use of substantially new and innovative financial technologies in the local market and the customers’ access to financial services, the National Bank shall be authorised to grant to a legal person a conditional licence, by temporarily simplifying the requirements established by the legislation of Georgia regarding the minimum capital for the licensing of commercial banks. In the case of granting a conditional licence, in order to reduce risks, the National Bank shall be authorised to establish relevant restrictions and/or individual/additional requirements, and the stages and time frames for fully complying with them.
3. The National Bank shall determine, by its legal act, the rules and conditions for licensing commercial banks, including the additional information to be submitted and the rules and conditions for granting a conditional licence.
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 880 of 2 August 2021 – website, 4.8.2021
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 31 – Written applications for obtaining a banking licence
1. In order to obtain a banking licence, an application for obtaining a banking licence shall be submitted to the National Bank in writing by a person authorised by the Supervisory Board or shareholders of a banking licence seeker.
2. The following documents and information shall be attached to the written applications for obtaining a banking licence:
a) the articles of association of the banking licence seeker;
b) a statement of a commercial bank on the authorised capital and its paid-in portion of the banking licence seeker, also information about the ownership and origin of the authorised and regulatory capital of the banking licence seeker. A branch or a subsidiary bank of a foreign bank shall submit information regarding the amount of resources allocated to it by its parent bank;
c) a bank statement on the replenishment of capital as provided for by an order of the president of the National Bank on determining the minimum amount of capital for commercial banks;
d) information on the compliance of the administrators and management bodies (the Directorate and the Supervisory Board) of the banking licence seeker with the individual and joint fit and proper requirements as provided for by this Law and subordinate normative acts;
e) a document certifying the payment of the licence fee determined by the Law of Georgia on Licence and Permit Fees;
f) information on the holder of the significant share as provided for by a legal act of the National Bank on the acquisition of significant shares, and in the case of its absence, the identification information on the 20 largest shareholders;
g) information on the ownership structure/group structure of the banking licence seeker in accordance with paragraph 3 of this article;
h) information on the Supervisory Board, including the Audit Committee and the Directorate, of the banking licence seeker in accordance with paragraph 4 of this article;
i) documentation approved by the Supervisory Board of the banking licence seeker in accordance with paragraph 5 of this article;
j) the business plan of the banking licence seeker in accordance with paragraph 6 of this article;
k) information on the past activities of the banking licence seeker in accordance with a legal act of the National Bank on licensing commercial banks;
l) in the case of licensing foreign banks or subsidiary banks, additional information in accordance with paragraph 7 of this article;
m) documents certifying the right of use or ownership of the real property where the banking licence seeker or its branch shall be located in the future;
n) any other information reasonably required by the National Bank in each individual case.
3. The information about the ownership structure/group structure of the banking licence seeker/commercial bank shall include the data on the ownership on every level, including the direct shareholders, intermediate owners, and beneficial owners of the significant share. In particular, such information shall include:
a) in the case of a natural person:
a.a) an identity document;
a.b) information about the citizenship or residence;
a.c) a detailed CV;
a.d) information about the shares and other business interests in the commercial banks operating now or those which have operated in the past in the territory of Georgia;
a.e) a criminal record certificate from the administrative bodies of all countries, the resident of which he/she has been during the past 10 years;
a.f) data on the financial status, and the source and origin of income;
a.g) an income tax return;
b) in the case of a legal person:
b.a) registration documents;
b.b) financial statements of the latest period (quarter) audited by an auditor;
b.c) criminal record certificates/certificates of criminal liability of the legal person and its administrators from the administrative bodies of all the countries, the resident of which he/she has been during the past 10 years.
4. Information on the Supervisory Board, including the Audit Committee and the Directorate, of a banking licence seeker shall include the information determined by a legal act of the National Bank on the fit and proper criteria for administrators.
5. Documents approved by the Supervisory Board of a banking licence seeker shall include the following:
a) the principles of corporate governance;
b) the organisational structure and job descriptions of the members of the management;
c) the credit, market, operational, money laundering and terrorism financing, and other relevant risk management frameworks;
d) the internal model of assessment of capital adequacy;
e) the calculation of capital adequacy in accordance with the requirements established by the National Bank, based on the budget provided for in the business plan;
f) the accounting policy.
6. The business plan of a banking licence seeker shall correspond with the planned activities of such legal person and contain at least the following information:
a) a business strategy;
b) information about the potential impact of the macroeconomic situation of the country on the business strategy;
c) the description of the target market and an assessment of its own competitiveness;
d) a budget plan and a financial forecast, including stress scenarios, for the next 3 years;
e) risk factors related to business and regulatory norms;
f) the minimum of information technologies to be implemented at the initial stage and the plan for their implementation in the following operational period.
7. In the case of the licensing of a branch or a subsidiary bank of a foreign bank, additional information shall include the following:
a) a financial statement and a profit and loss statement of the parent bank for the past 3 years;
b) a decision of the Supervisory Board of the parent bank on the application to the National Bank to obtain a banking licence;
c) the approval of the supervisory body of the parent bank to open a branch/subsidiary bank in Georgia.
8. The documents referred to in this article shall be submitted in the form of the originals or notarised copies thereof. Documents issued in a foreign country shall also be certified by an apostille and/or legalised. In addition, properly certified translations into Georgian of the said documents shall be submitted.
9. In the case of a non-resident legal person, if the legislation of the relevant country does not provide for the issuance of a certificate of criminal liability, an official document confirming the above, issued by an authorised agency, shall be submitted to the National Bank.
10. A licensed commercial bank, its shareholders, intermediate owners, and the beneficial owners of the significant share shall, upon the request of the National Bank, submit to the latter the respective updated information determined by this article.
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Article 4 – Decision on licensing
1. A decision on issuing a banking licence shall be made only by the National Bank.
2. A banking licence shall be valid for an indefinite period. It shall not be transferred to another person.
3. In order to make a decision on issuing a banking licence, the National Bank shall examine the compliance of the submitted documents and information with the licensing requirements established by the legislation of Georgia. The National Bank shall be authorised to hold relevant consultations with the banking licence seeker before receiving a written application for obtaining a banking licence.
4. Within 5 working days after the submission of a written application for obtaining a banking licence, the National Bank shall verify the formal compliance of the submitted information/documents with the requirements of Articles 3 and 31 of this Law and those established by the National Bank. If the banking licence seeker fails to submit in full the information/documents determined by the legislation of Georgia, the National Bank shall establish a gap in the application of the banking licence seeker and set a time limit of not more than 15 working days to remedy it. If the time limit set to remedy the gap is missed, the National Bank shall refuse to issue a licence to the licence seeker. If the licence seeker submits a complete written application, the National Bank shall issue a written confirmation of receipt thereof and set a deadline for making a decision on issuing the licence.
5. The National Bank shall review the information and documents submitted for obtaining a banking licence within 6 months after the issuance of the confirmation of the receipt of a complete written application. During the review period, the National Bank shall have the right to request, within the scope of its authority, the submission of any additional information/documents required in a specific case to make a reasoned decision. In the case of a request to submit additional information/documents, the time limit as provided for by this paragraph shall cease to run, and a time limit for submitting additional information/documents (including several times) shall be set. The submission by the licence seeker of the information/documents requested by the National Bank shall constitute the basis for the renewal of the time limit, and the failure to submit the information/documents within the set time limit shall constitute the basis for a refusal to issue the licence. As a result of the review, the National Bank shall inform the interested person in writing of the consent to issue the licence, and if the licence seeker fails to meet the licensing requirements established by the legislation of Georgia, a reasoned refusal.
6. The total period for making a decision by the National Bank on the issuance of a licence shall not exceed 12 months.
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 5 – Fit and proper criteria for the administrators of commercial banks
1. An administrator of a commercial bank shall meet the following fit and proper criteria:
a) a good reputation, reliability and a conscientious attitude to work, which, inter alia, implies that the administrator must not have previous convictions for serious or particularly serious crimes, the financing of terrorism and/or illicit income legalisation, or other economic crimes;
b) the appropriate knowledge, skills and experience necessary to carry out banking activities;
c) independent judgment, which means that the administrator shall have the ability to make decisions based on independent and objective judgment, assess decisions made by other members of the management bodies and avoid conflicts of interest;
d) enough time to perform his/her duties properly;
e) the number of simultaneously held positions – the administrator of a commercial bank shall not be the administrator of another commercial bank, micro-bank, microfinance organisation and/or non-bank depository institution – a credit union registered in Georgia, except where the said entity/entities is/are subject to the control of the commercial bank, or is/are the controlling entity/entities of the commercial bank, in which he/she holds the position of an administrator. The administrator of a commercial bank shall not be a member of the Supervisory Board and/or Directorate of more than 5 undertakings. In addition, 1 executive position shall be compatible with 2 non-executive positions, or 5 non-executive positions may be held. For the purposes of this sub-paragraph, positions held in non-entrepreneurial (non-commercial) organisations shall not be taken into account. For the purposes of this sub-paragraph, the following shall be regarded as one position:
e.a) positions held in one group. For the purposes of this sub-paragraph, a group means a commercial bank, its parent undertaking and its subsidiary undertaking/undertakings;
e.b) positions held in the undertaking/undertakings in which the commercial bank holds the significant share.
2. Decisions on the compliance of administrators with fit and proper criteria shall be made by the National Bank, which shall, in the process of assessment, be guided by the principle of proportionality that implies the assessment of the said criteria according to the size, organisational structure, risk profile and complexity of the bank. The principle of proportionality shall not apply when assessing the criteria of good reputation, reliability and conscientious attitude. The degree of intensity of the assessment, the assessment procedure, and the content of information/documents to be submitted shall be determined in accordance with the principle of proportionality.
3. The assessment of the compliance of administrators with fit and proper criteria shall involve the assessment of both their individual suitability and the joint suitability of the Directorate and the Supervisory Board of the bank.
4. When assessing the compliance of administrators with fit and proper criteria, a diversity policy shall be taken into consideration, which shall be based on at least the following factors: education, professional experience, age, and sex.
5. Before appointing an administrator, the bank shall submit to the National Bank the information/documents determined by a legal act of the National Bank on the fit and proper criteria for administrators, and shall not appoint a person as an administrator until the National Bank makes a decision on the compliance of the administrator with the fit and proper criteria, and where the appointed person does not meet the said criteria, shall dismiss him/her.
6. In exceptional cases, the National Bank may grant conditional consent to the appointment of an administrator without the information/documents determined by a legal act of the National Bank on the fit and proper criteria for administrators being fully submitted, and determine the time limit of not more than 6 (six) months for the complete submission of information/documents. If the information/documents are not submitted completely within the said time limit, the conditional consent granted for the appointment of an administrator shall be automatically annulled from the moment of the expiry of the time limit determined by the National Bank.
7. The National Bank may determine by a legal act the rules and procedure for assessing the compliance with the fit and proper criteria by the commercial bank administrators, including issues related to the joint suitability of the Directorate and the Supervisory Board, and the information to be submitted, and clarify the content of the assessment criteria.
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Article 6 – Special conditions for simplification of licensing procedures
1. Granting a banking licence to a foreign bank branch or subsidiary company may be carried out in a simplified manner if a banking licence seeker is an exclusively reliable bank, in particular, if it has a high level of popularity, good reputation, high credit rating, long-term experience in financial sector, sustainable financial indicators and high level of transparency.
2. In order to facilitate the credibility of entering of the foreign trust bank into the Georgian market, the National Bank shall individually define the list of documents and information that the branch or subsidiary of the foreign bank provided for in paragraph 1 of this article shall submit to obtain a banking licence.
3. The National Bank shall be authorised to determine the simplified procedures for the licencing of the interim bank.
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 7 – Revocation of banking licences
A banking licence may be revoked only by the decision of the National Bank:
a) upon the request of a commercial bank on revocation of a banking licence;
b) due to violation of Article 21 of this Law;
c) if a licence is issued on the basis of false statements or other inaccuracies in the application for a banking licence;
d) if a commercial bank has not carried out activities within 12 months after obtaining a banking licence, or if an operating commercial bank terminates activities for more than 6 months;
e) if there was a significant deviation from the business plan and business strategy submitted by the commercial bank to obtain banking licenses without prior agreement with the National Bank;
f) if a commercial bank has been merged with, acquired by, or separated from other bank;
g) if a commercial bank no longer has a minimum cash amount of equity capital or regulatory capital determined by the National Bank; or a bank is no longer reliable for creditors due to failure to fulfil its obligations towards them; or a bank is no longer able to ensure security of assets entrusted to it;
h) if shareholders of a commercial bank decide to liquidate the bank or the bank ceases to exist as a legal person;
i) if a commercial banks has a weak risk management model, a commercial bank follows or has followed a harmful or unsound banking practice for its financial condition, which may significantly damage its depositors or pose a threat on a stable and effective functioning of a bank system;
j) if a commercial bank has or expects significant financial difficulties which may be expressed by a weak profitability indicator and disruption of the supervisory coefficient or otherwise;
k) if a commercial bank is insolvent or faces insolvency;
k 1 ) if, for the purpose of the further functioning of a commercial bank, there is a need for a temporary state financing determined by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia, or the use of other cash amount accumulated in the resolution fund, or the need for the loans of last resort provided for by Article 33(3) of the same Law;
k 2 ) if the supervisory measures provided for by Article 30 of this Law and/or the early interventional measures determined by Article 30 1 of the same Law have been used ineffectively;
l) the complexity and/or non-transparency of a commercial bank group structure, which interrupts the effective supervision;
m) a change of the structure of the owner of the commercial bank which poses a threat on financial stability and healthy operation of the commercial bank and/or a financial sector;
n) court decision on the revocation of the banking right of a commercial bank;
o) the failure by an administrator or the holder of significant shares of a commercial bank to comply with the fit and proper criteria provided for by the legislation of Georgia;
o 1 ) if the resolution mode of a commercial bank has finished ineffectively;
p) revocation of a banking licence of the parent institution of a foreign bank branch in the country of its residence, or the situation where the National Bank believes that the foreign bank does not meet the requirements for the foreign bank branch, and the resolution mode is not established or shall not be established within the reasonable time, or the insolvency or bankruptcy proceedings shall not be commenced in the country of its residence, or the establishment of the resolution mode, or the commencement of the insolvency or bankruptcy proceedings in the country of its residence will not be enough to facilitate its financial stability in Georgia, or the equal protection of the interests of the creditors of the foreign bank branch located in Georgia shall not be ensured in the resolution mode established or during the insolvency or bankruptcy proceedings carried out in its country of residence;
q) in the case of issuing a conditional licence, failure to comply with the requirements/restrictions related to the issuance of the conditional licence.
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 3950 of 15 December 2023 – website, 28.12.2023
Article 8 – Publication and effect of the decision on revocation of banking licences
1. The decision on revocation of a banking licence shall be published by the Legislative Herald of Georgia and on the official website of the National Bank. The decision shall be effective from the date of its publication on the official website of the National Bank, or from any other date determined by the decision.
2. After revocation of the banking licence, a commercial bank may not conduct any activities granted under this licence and the bank must be liquidated in accordance with the procedure established by Article 37 12 of this Law.
3. After the banking licence is revoked, the commercial bank must, within the shortest period of time, discharge all liabilities related to its activities. During termination of its activities until all liabilities are discharged, a commercial bank shall follow the provisions of this Law as a licensed bank.
4. Only the National Bank shall make decisions on insolvency and bankruptcy of a commercial bank.
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Chapter II 1 – Acquisition of Significant Shares of Commercial Banks
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Article 81 - Obligation to submit information and give notifications
1. A person or a group of jointly acting partners (shareholders) (‘an applicant’), who intend to directly or indirectly acquire a holding in a commercial bank in such amount that their direct/indirect participation in the capital of the commercial bank, as a result of the acquisition, exceeds 10%, 20%, 30% or 50%, and/or they will acquire significant influence or control over the commercial bank, regardless of the amount of holding in the capital and/or voting shares, shall submit to the National Bank, either personally or through a representative or the bank, the information/documents determined by a legal act of the National Bank on the acquisition of significant shares. In the case of a group of jointly operating partners (shareholders), the total amount of shares held by such group shall be taken into account in order to establish the acquisition/change of the significant share.
2. Where an applicant acquires a significant share without prior intention, the relevant information/documents shall be submitted to the National Bank immediately as the applicant becomes aware of the said fact. Until the National Bank makes a decision on the suitability of the owner of significant shares, a person shall not exercise voting rights and other powers related to the holding of significant shares. Where an applicant acquires significant shares without prior intention, he/she shall be obliged to submit information/documents regardless of whether the acquirer plans to sell the amount of the shares, as a result of which the shares held by him/her will return to the threshold number.
3. In order to make a decision on the acquisition of significant shares, the National Bank shall examine the compliance of the submitted information/documents with the requirements of the legislation of Georgia and shall take into account the following fit and proper criteria:
a) the reputation of the applicant, which includes his/her reliability and appropriate competence;
b) the compliance of the person selected by the applicant as a bank administrator (if the applicant has such powers) with the requirements set out in this Law and a legal act of the National Bank on the fit and proper criteria for administrators;
c) the financial stability of the applicant;
d) the compliance of the bank with the prudential supervisory requirements after the acquisition of shares by the applicant;
e) the absence of money laundering and terrorist financing risks related to the applicant/ transaction.
4. A person shall be prohibited from being the holder of the significant shares of a commercial bank, if he/she has previous convictions for serious or particularly serious crimes, the financing of terrorism and/or illicit income legalisation, or other economic crimes.
5. When assessing the suitability of an applicant, the National Bank shall be guided by the principle of proportionality, which implies the assessment of the fit and proper criteria based on the size, organisational structure, risk profile and complexity of the bank, as well as the amount of shares, the type of acquirer of shares (a natural person, a legal person, a direct/indirect holder/acquirer), the purpose of the acquisition of shares, and its possible impact on the bank. The degree of assessment intensity, the assessment procedure, and the content of the information/documents to be submitted shall be determined in accordance with the principle of proportionality. The principle of proportionality shall not apply to the assessment of the reliability of an applicant within the framework of the assessment of the applicant’s reputation.
6. Both direct and indirect acquirers of significant shares shall be obliged to submit information/documents to the National Bank. Upon the consent of the National Bank, a beneficial owner may submit information/documents on behalf of an intermediate owner.
7. If the National Bank considers that additional information/documents needs/need to be submitted in order to make a decision, it shall be authorised, within its competence, to request the submission of any other information/documents (including confidential) in addition to the information/documents provided for by this Law and a legal act of the National Bank on the acquisition of significant shares.
8. A direct/indirect owner of a commercial bank, who intends to directly or indirectly sell the holding in the commercial bank in such amount that, as a result of the sale, his/her holding in the capital of the commercial bank falls below 10%, 20%, 30% or 50%, shall notify the National Bank to this effect in advance. Such notification shall contain as detailed information as possible about the said transaction.
9. A commercial bank shall immediately notify the National Bank of any changes in the compliance of the owner of the significant shares of the commercial bank with the fit and proper criteria (including any changes related to the ownership of shares that are known to it).
10. The National Bank may determine, by a legal act, the content of the fit and proper criteria for owners of the significant shares of commercial banks, the issues related to the determination of the amount of significant shares, the information/documents to be submitted, and the rule and procedure of assessment.
11. The National Bank shall be authorised to establish simplified procedures for the acquisition of the significant shares of a commercial bank in the resolution mode.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 5528 of 20 December 2011 – website, 28.12.2011
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5228 of 30 October 2019 – website, 30.10.2019
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Article 82 – A ssessment of the suitability of an applicant
1. Within 5 working days after the submission of information/documents by an applicant, the National Bank shall examine the formal compliance of the submitted information/documents with the requirements set out in this Law and a legal act of the National Bank. If the applicant fails to submit in full the information/documents determined by the legislation of Georgia, the National Bank shall establish a gap for the applicant and set a time limit of not more than 15 working days to remedy it. If the time limit set for remedying the gap is missed, the National Bank shall refuse the applicant the acquisition of the significant share. If the applicant submits complete information/documents, the National Bank shall acknowledge the receipt thereof and specify the deadline for making a decision regarding compliance.
2. The National Bank shall review the submitted information/documents within 60 working days after providing a written acknowledgement of the receipt of complete information/documents. During the review period, the National Bank shall have the right to request in writing, within the scope of its authority, the submission of any additional information/documents required in a specific case to make a reasoned decision, and it shall also have the right to verify the said information or check it directly with the applicant. Additional information/documents may be requested not later than on the 50 th working day after the issuance of a written acknowledgement of receipt of complete information/documents. In this case, the time limit for review shall cease to run until the submission of additional information/documents, for not more than 20 working days, or if the applicant is a non-resident, for not more than 30 working days, of which the applicant shall be notified. The submission by the applicant of the requested information/documents shall constitute the basis for the renewal of the time limit, and the failure to submit the information/documents within the set time limit shall constitute the basis for the refusal of the acquisition of significant shares. The National Bank shall have the right to repeatedly request the submission of additional information/documents or the clarification of information. In this case, the time limit for review shall not be repeatedly suspended.
3. Following the review of the submitted information/documents, the National Bank shall give its consent to the applicant to carry out a respective operation, or give a reasoned refusal, if the applicant fails to comply with the suitability requirements determined by this Law and a legal act of the National Bank on the acquisition of significant shares of commercial banks, or fails to submit the information/documents requested by the National Bank. The National Bank may refuse the applicant to carry out the said operation in the cases provided for by Article 48(4) of the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia.
4. A consent or a reasoned refusal to carry out the operation of acquisition of significant shares shall be notified to the applicant within 2 working days after the completion of the assessment, without violating the total time limit of assessment.
5. Failure by the National Bank to respond within 60 working days after the acknowledgement of the receipt of documents/information shall automatically mean consent to the carrying out of the respective operation. If necessary, the National Bank shall be authorised to extend the period for making a decision on the acquisition of significant shares to 90 working days, of which the applicant shall be notified before the expiry of the time limit specified in this paragraph.
6. In the case of acquisition of shares despite the failure to submit the respective information/documents to the National Bank or a reasoned refusal from the National Bank, the National Bank shall be authorised to suspend the voting right of the person concerned and/or require that he/she reduce the shares held by him/her to 10%/ withhold significant influence/control, as well as require the commercial bank to annul the results of the exercise by the person concerned of the voting right and/or other powers obtained as a result of the acquisition of shares.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29.
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 8 3 – Information to be submitted to the National Bank periodically
1. Based on available information, a commercial bank shall submit to the National Bank, together with an annual report, information about the owner of its significant shares and shall specify whether it confirms the accuracy of this information or not.
2. The owner of significant shares shall submit to the National Bank, in April of each year, updated information about changed circumstances, or confirm that the circumstances have not changed.
3. The failure of the owner of significant shares of a commercial bank to submit the requested information to the National Bank shall result in the imposition of liability as provided for by the legislation of Georgia.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 8 4 – Request for the submission of information/documents by the owner of significant shares and supervisory measures
1. In the case of reasonable doubt, the National Bank may require that a commercial bank submit updated or clarifying information/documents about the owner of its significant shares.
2. If, in the case provided for in paragraph 1 of this article, the owner of the significant shares fails to submit appropriate information/documents or, based on the assessment by the National Bank, the owner of the significant shares no longer complies with the fit and proper criteria, the National Bank shall have the right:
a) to suspend his/her voting right and require that he/she reduce the shares owned by him/her to 10% within 60 days;
b) to suspend his/her voting right for an indefinite period.
3. The person shall have the right to appeal the decision of the National Bank on refusal to acquire shares in a commercial bank, suspension of the voting right and/or requirement to reduce his/her shares to 10 per cent to a court.
4. If there is a court decision suspending voting rights, the person shall have the right to exercise his/her voting rights proportionate to only 10 per cent of the shares.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Chapter III – Ownership and Administration
Article 9 – Requirements towards commercial bank capital and reserves
1. The National Bank shall periodically determine the minimum amount of reserves, paid-in capital and regulatory capital of a commercial bank, and regulations for their formation. A commercial bank may not pay up/form the subscribed capital in a nonmonetary form.
2. A commercial bank may not reduce its subscribed capital by redeeming shares, or reduce its regulatory capital by using reserves without the prior written consent of the National Bank, and without an appropriate amendment regarding a change in the subscribed capital in the charter of the commercial bank.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 880 of 2 August 2021 – website, 4.8.2021
Article 10 – Restriction of ownership rights, assets, ownership structure and group structure of commercial banks
1. A commercial bank may:
a) in accordance with paragraph 1 1 of this article, without the permission of the National Bank, directly or indirectly own a maximum of 20 per cent shares in the subscribed capital of a legal person, unless the commercial bank's total share exceeds 15 per cent of its equity capital;
b) (deleted – 23.12.2018, No 1895);
c) in accordance with paragraph 1 1 , establish and/or acquire subsidiaries that are engaged in other businesses in which its share exceeds 20 per cent under written permit of the National Bank; the permit shall specify the type of business each subsidiary may conduct; in this case, activities of subsidiaries shall be restricted to the businesses specified in the permit; without a written permit of the National Bank this share shall not exceed 15 per cent of the equity capital;
d) receive a share from a subsidiary to repay the amount of credit granted. A commercial bank shall notify the National Bank about it and shall inform about the activities of the subsidiary. If the activity of the subsidiary is not the one provided for by paragraph 1 1 of this article, the commercial bank shall take measures to sell the share within 6 months. After receiving a consent form the National Bank, a commercial bank has the right to sell the share in no later than 1 year. In a special case, the National Bank may extend this time, which shall not exceed 2 years, despite the number of extensions. If its shares provide the commercial bank with the control and management right over the subsidiary, in the period from acquiring to alienation no new additional activity shall be allowed without the prior consent of the National Bank;
e) establish or acquire a subsidiary – a brokerage company which is engaged only in brokerage activity as determined by the Law of Georgia on Securities Market; the commercial bank may hold an unlimited amount of shares in the brokerage company unless the shares exceed 15 per cent of the bank's equity capital without permission of the National Bank.
1 1 . A commercial bank is prohibited to hold share directly or indirectly in the capital of a legal entity which is not a financial institution or whose activity is not related with banking activities or social projects of a commercial bank. This restriction does not apply to securities intended to carry out dealing operations in accordance with the procedure established by the National Bank.
1 2 . In the case of investing in a foreign country outside Georgia, a commercial bank shall justify that the legislation of the relevant country does not restrict the possibility of an effective supervision by the National Bank, including the exchange of information between the supervisory bodies.
2. The total cost of shares referred to in paragraph 1(a) and (c-e) of this article may not exceed 50 per cent of the equity capital of a commercial bank. The National Bank shall be entitled to release the commercial bank form complying with the requirements of this paragraph for a period not exceeding one year.
2 1 . For a guidance while making investment decisions by a commercial bank, the National Bank is entitled to define criteria by a normative act.
3. A commercial bank shall be obliged to have complete information about the identity of each beneficial owner of the bank who directly or indirectly owns more than 10 per cent of shares (indicating the amount of shares); to provide the National Bank with that information, as well as with information of any significant changes regarding a beneficial owner, and to publish this information in the bank's annual reports. The National Bank shall define the method of providing and publishing this information on the basis of International Financial Reporting Standards and best international practices.
4. The obligation under paragraph 3 of this article shall not apply to beneficial owners of a commercial bank who cannot be identified by the bank because the nominal ownership in their favour is held by a clearing organisations located and exercising their authority in developed countries, or by international depositaries.
5. For the purposes of this Law, the requirements that apply to the partners (shareholders) of a commercial bank shall also apply to beneficial owners who directly or indirectly hold shares in the commercial bank.
6. The National Bank is entitled to request changing, simplifying or separating ownership structure and/or group structure from a commercial bank if the difficulty of the ownership structure/group structure interrupts carrying out the effective supervision and/or poses a threat or may pose a threat on the stability of a commercial bank and/or financial sector and its healthy operation.
7. A commercial bank shall agree in advance with the National Bank such changes in the founding structure which may have an impact on the compliance of the bank with the licensing conditions/criteria, in accordance with the procedure established by the National Bank.
Law of Georgia No 1751 of 24 December 1998 – LHG I, No 1(8), 14.1.1999, Art. 4
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 1617 of 4 July 2002 – LHG I, No 23, 24.7.2002, Art. 108
Law of Georgia No 1938 of 28 December 2002 – LHG I, No 3, 17.1.2003, Art. 19
Law of Georgia No 2787 of 17 March 2006 – LHG I, No 8, 24.3.2006, Art. 59
Law of Georgia No 4519 of 27 March 2007 – LHG I, No 9, 31.3.2007, Art. 84
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 2830 of 23 March 2010 – LHG I, No 19, 13.4.2010, Art. 104
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.03.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.01.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 880 of 2 August 2021 – website, 4.8.2021
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 10 1 – Requirements for commercial bank subsidiaries that conduct activities outside Georgia under the legislation of Georgia for accountable persons provided for by the Law of Georgia on Facilitating the Prevention of Money Laundering and the Financing of Terrorism
1. To conduct activities outside Georgia under the legislation of Georgia for accountable persons provided for by the Law of Georgia on Facilitating the Prevention of Money Laundering and the Financing of Terrorism, a commercial bank shall submit to the National Bank within 14 days after establishing or acquiring a subsidiary the commercial bank's decision that, upon commencing operations, the subsidiary has developed a program to combat money laundering and the financing of terrorism for fulfilling the recommendations on combating money laundering and the financing of terrorism, and of the Financial Action Task Force (‘the FATF’).
2. If fulfilment of the FATF recommendations by a subsidiary is not provided for in the laws and subordinate normative acts of a foreign country of the subsidiary’s residence, or if this country fails to combat money laundering and the financing of terrorism and the FATF recommendations are not followed, or followed insufficiently, then:
a) a commercial bank shall undertake a written obligation that it shall ensure the implementation of measures for combating money laundering and the financing of terrorism by its subsidiary under the requirements established in Georgia towards commercial banks and the FATF recommendations;
b) a commercial bank shall ensure that the National Bank is informed if its subsidiary cannot carry out measures under the legislation of Georgia for combating money laundering and the financing of terrorism because these measures are prohibited or restricted by the legislation of a foreign country of a subsidiary’s residence.
Law of Georgia No 2830 of 23 March 2010 – LHG I, No 19, 13.4.2010, Art. 104
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 5228 of 30 October 2019 – website, 30.10.2019
Article 102 – Transformation of a commercial bank into a micro-bank
1. A commercial bank shall be authorised to change the scope of its activities and apply to the National Bank with a request to obtain a micro-banking licence in accordance with the procedure established by the legislation of Georgia.
2. Until the National Bank makes a decision on granting a micro-banking licence to a commercial bank, the commercial bank shall carry out its activities without interruption and the requirements established by this Law shall apply to it.
3. The National Bank shall, together with a decision on granting a micro-banking licence, make a decision on revoking the commercial bank licence. Upon the revocation of the commercial bank licence, the relevant micro-bank shall become its legal successor.
4. In the case of refusal to grant a micro-banking licence, the commercial bank shall continue its activities as provided for by this Law.
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Article 11 – Division and merger of commercial banks
1. The division (division or separation) or merger (a merger by acquisition or a merger by the formation of a new company) of commercial banks shall be carried out only upon a written consent of the National Bank. No division or merger of commercial banks that fails to comply with provisions of Article 10 of this Law shall be implemented.
2. The National Bank shall examine the compatibility of the merger of commercial banks with the competitive environment in accordance with the procedure established by the Law of Georgia on Competition and by the National Bank.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 7130 of 16 September 2020 – website, 21.9.2020
Article 12 – Charter of commercial banks
1. A commercial bank has its charter which complies with the legislation of Georgia. The National Bank shall be immediately informed in writing if any amendments are made to the charter.
2. A commercial bank shall be managed on the basis of its charter and other internal organisational procedures which shall determine its organisational structure, risk management framework and responsibilities, and shall be formalised and constantly available to the National Bank.
3. A commercial bank shall submit to the National Bank its charter and other internal organisational procedures, as well as the lists of officials who have the authority to represent the commercial bank, their specimen signatures and the reference about the scope of their authority.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Article 13 – Management bodies of commercial banks
Commercial bank management bodies shall be formed and operate under the Law of Georgia on Entrepreneurs. The highest management body of a commercial bank is a General Meeting of Shareholders which acts in compliance with the legislation of Georgia and the company Charter. The Meeting shall appoint the Supervisory Board. The National Bank shall be informed of the date and agenda of the General Meeting for its possible participation in the Meeting, within the time frame determined for shareholders under the legislation of Georgia.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Article 14 – Supervisory Board
1. The Supervisory Board of a commercial bank shall supervise commercial bank activities. The Board shall consist of at least 3 and a maximum of 21 members. The procedure for establishing a Supervisory Board and determining its composition shall be regulated by the Corporate Governance Code of Commercial Banks approved by an order of the President of the National Bank.
2. Members of the Supervisory Board of a commercial bank shall not perform executive functions.
3. Each member of the Supervisory Board shall be elected by the General Meeting of Shareholders for a term of not more than 4 years. Their re-election shall be unlimited.
4. The General Meeting of Shareholders shall determine remuneration for the members of the Supervisory Board in accordance with the Corporate Governance Code of Commercial Banks approved by an order of the President of the National Bank. Members of the Supervisory Board shall be permitted to receive only fixed remuneration.
5. A person, who fails to comply with the suitability requirements for administrators as provided for in Article 5 of this Law and a legal act of the National Bank on the fit and proper criteria for administrators, shall not be elected as a member of the Supervisory Board, and shall be dismissed from the membership of the Supervisory Board by a decision of the General Meeting of Shareholders.
6. Members of the Supervisory Board shall manage the activities of the commercial bank in good faith, take care of the bank as a diligent and prudent person would take care in similar circumstances, and act in the interests of the stability of the bank. The members of the Supervisory Board shall be jointly and severally liable to the bank for any damage caused by their culpable failure to fulfil the said duties. A member of the Supervisory Board shall be exempted from liability if, by his/her action, he/she executes a decision of the General Meeting of Shareholders, unless he/she contributed to the decision of the General Meeting by providing incorrect information, or knew that making such decision would result in damage, but had not informed the General Meeting thereof before the decision was made or enforced.
7. The decisions of each member of the Supervisory Board shall be in line with the interests of the commercial bank. The members of the Supervisory Board shall approach matters reasonably and independently. They shall select and retain competent directors and determine the strategy of the activities of the commercial bank.
8. The Supervisory Board of a commercial bank, or its members, may not delegate their rights to others without the consent of the General Meeting of Shareholders.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 15 – Directorate
1. The management and representation of a commercial bank shall be entrusted to the directors of the commercial bank. They shall be responsible for managing the activities and performing the functions of the bank. The Directorate shall consist of at least 3 directors appointed by the Supervisory Board for a term of not more than 4 years. Their re-appointment shall be unlimited.
2. The structure of the Directorate of all banks shall include the General Director, who shall be appointed by the Supervisory Board.
3. A person, who fails to comply with the suitability requirements for administrators as provided for in Article 5 of this Law and a legal act of the National Bank on the fit and proper criteria for administrators, shall not be appointed as a member of the Directorate of a commercial bank, or shall be dismissed from the membership of the Directorate by a decision of the Supervisory Board.
4. Members of the Directorate shall manage the activities of the commercial bank in good faith, take care of the bank as a diligent and prudent person would take care in similar circumstances, and act in the interests of the stability of the bank. They shall be jointly and severally liable to the bank for any damage caused by their culpable failure to fulfil these duties. A director shall be exempted from liability if, by his/her action, he/she executes a decision of the General Meeting of Shareholders, unless he/she contributed to the decision of the General Meeting of Shareholders by providing incorrect information, or knew that such decision would result in damage, but had not informed the General Meeting thereof before the decision was made or enforced.
5. The Directorate of a commercial bank shall have the right, in each specific case, based on the prior written consent of the Supervisory Board of the bank, to fully or partially delegate its powers to others.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 16 – Audit committee
1. By a decision of the Supervisory Board of a commercial bank, the Audit Committee shall be set up from among the members of the Supervisory Board. The majority of the members of the Audit Committee shall be independent members of the Supervisory Board.
2. A member of the Supervisory Board of a commercial bank shall be considered independent if he/she is not influenced by the bank or any other party, which may prevent him/her from making objective and independent decisions in the course of his/her activities. Additional criteria for determining an independent member of the Supervisory Board of a commercial bank shall be established by the Corporate Governance Code of Commercial Banks approved by an order of the President of the National Bank.
3. At least 2 members of the Audit Committee, including the chairperson of the Audit Committee, shall have skills or experience in analysing financial statements, or financial education.
4. The Audit Committee shall periodically submit a report on its activities to the Supervisory Board of a commercial bank.
5. The main functions of the Audit Committee shall be as follows: determining the approaches and financial reporting policies of the bank in relation to the matters of internal control, monitoring the financial reporting process, and facilitating the functioning of internal audit, and the auditors of the commercial bank. The functions and responsibilities of the Audit Committee shall be additionally determined by a legal act of the National Bank.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Article 17 – Bank secrecy
1. No one shall have the right to give anyone access to confidential information, to disclose or disseminate such information, or to use it for personal benefit. Confidential information may be provided only to the National Bank and the Commission for Review of Disputes within the National Bank provided for by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia, within their competence.
2. Information about any transaction (including attempted transaction), payment operation, account, transaction from the account, and the balance on the account, may be released to the party participating in such transactions, and in the case of carrying out a payment operation − to the paying person and/or the receiving person, the holder of the relevant account and their representatives, in the cases provided for by the legislation of Georgia − to the Financial Monitoring Service of Georgia and the persons who are authorised to enforce the subordinate acts on enforcement as determined by the Law of Georgia on Enforcement Proceedings, in the process of the enforcement thereof, when carrying out inspections provided for by the Law of Georgia on Personal Data Protection − to the Personal Data Protection Service, on the basis of a court decision provided for by the Administrative Procedure Code of Georgia − to the Legal Entity under Public Law called the Georgian National Communications Commission, on the basis of a court decision provided for by the Administrative Procedure Code of Georgia, the Agreement between the Government of the United States of America and the Government of Georgia to Improve International Tax Compliance and to Implement the Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA), the Multilateral Competent Authority Agreement on Automatic Exchange of Financial Account Information (CRS MCAA) within the scope of the Convention of 25 January 1988 on Mutual Administrative Assistance in Tax Matters, or the agreements on automatic exchange of financial account information between Georgia and the appropriate jurisdiction − to the tax authority, and in the case provided for by the Law of Georgia on Deposits Insurance System − to the Legal Entity under Public Law called the Deposit Insurance Agency. Such information may also be released based on a relevant court ruling.
3. The tax authority may forward the information referred to in paragraph 2 of this article to the competent authority of the United States of America as provided for in the Agreement between the Government of the United States of America and the Government of Georgia to Improve International Tax Compliance and to Implement the Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA).
31. The tax authority may forward the information referred to in paragraph 2 of this article to the competent authorities of the jurisdictions, in which the Multilateral Competent Authority Agreement on Automatic Exchange of Financial Account Information (CRS MCAA) within the scope of the Convention of 25 January 1988 on Mutual Administrative Assistance in Tax Matters, or the agreement on automatic exchange of financial account information between Georgia and the appropriate jurisdiction, are effective.
4. The restriction provided for by paragraph 2 of this article does not apply to the exchange of information inside the commercial bank group and between commercial banks for the purposes set out in the legislation of Georgia on the prevention of money laundering and the financing of terrorism.
Law of Georgia No 163 of 21 March 1996 – newspaper 'The Republic of Georgia', 3.4.1996
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 2474 of 20 June 2003 – LHG I, No 20, 11.7.2003, Art. 140
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 213 of 15 July 2008 – LHG I, No 17, 28.7.2008, Art. 129
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 5528 of 20 December 2011 – website, 28.12.2011
Law of Georgia No 2948 of 12 December 2014 – website, 24.12.2014
Law of Georgia No 4459 of 28 October 2015 – website, 11.11.2015
Law of Georgia No 853 of 17 May 2017 – website, 2.6.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 3294 of 21 July 2018 – website, 9.8.2018
Law of Georgia No 4246 of 27 December 2018 – website, 29.12.2018
Law of Georgia No 4593 of 8 May 2019 – website, 8.5.2019
Law of Georgia No 5228 of 30 October 2019 – website, 30.10.2019
Law of Georgia No 1332 of 30 December 2021 – website, 13.1.2022
Law of Georgia No 1802 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 2144 of 30 November 2022 – website, 15.12.2022
Law of Georgia No 668 of 12 June 2025 – website, 13.6.2025
Article 17 1 – Right to verify information
1. The bank shall be entitled to obtain personal information of a person from the Legal Entity under Public Law called Public Service Development Agency based on a written consent of the person in accordance with the Law of Georgian on Personal Data Protection.
2. The bank is obliged to prevent disclosure of information obtained from the Public Service Development Agency to a third person, except as provided for by law.
Law of Georgia No 5978 of 21 March 2008 – LHG I, No 9, 4.4.2008, Art. 65
Law of Georgia No 6317 of 25 May 2012 – website, 19.6.2012
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Article 18 – Branches of commercial banks
Branches, representative offices and other similar subdivisions of a commercial bank shall be established by decision of the Supervisory Board under the terms and conditions determined by the National Bank.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Chapter IV – Operational Requirements
Article 19 – General principles of banking activities
1. A commercial bank shall be managed and its operational activities shall be performed according to administrative and accounting procedures, conditions and restrictions attached to the banking licence that are substantiated by the legislation of Georgia, as well as under the resolutions, procedures and guidelines of the National Bank. The National Bank procedures, standards and guidelines applying to more than one commercial bank shall be subject to mandatory publication and shall become effective from the date of publication or the date indicated in the procedures, standards and guidelines. If the National Bank has not determined procedures for a certain banking activity, a commercial bank shall act according to international banking standards and practices.
2. A commercial bank shall maintain an appropriate level of capital and liquid resources, and shall diversify its assets considering the risk of loss, as required by the National Bank.
3. The relationship for banking services between a bank and its customers shall be regulated by agreement. If the time frames under a money transfer agreement are violated, the bank shall be obliged to pay the customer not less than 0.5 per cent of the delayed amount for each overdue banking day.
4. A commercial bank shall be entitled to develop a security policy for using electronic signatures in providing certain banking services and shall submit the policy to the National Bank for approval. On the basis of the security policy approved by the National Bank for using electronic signatures in providing certain banking services, an electronic signature used when providing certain banking services by a commercial bank shall have equal legal affect as personal signatures on a hardcopy document. An electronic document certified by this electronic signature may be used in all cases where the legislation of Georgia requests the material document.
5. It is not mandatory to submit the electronic signature security policy provided for in paragraph 4 of this article to the National Bank only in the case if a commercial bank while carrying out banking services uses a signature carried out via an electronic ID issued by the administrative body authorised by the legislation of Georgia or a signature a certificate of which is issued in accordance with the requirements of the Law of Georgia on Electronic Document and Electronic Trust Service.
6. Paragraphs 4 and 5 of this article do not restrict the right of commercial bank to use electronic signature in accordance with paragraph 8 of Article 3 of the Law of Georgia on Electronic Document and Electronic Trust Services while performing banking service. In this case, the National Bank shall be entitled to require a commercial bank in accordance with this paragraph to agree the electronic signature security policy with the National Bank. If the National Bank after assessing electronic signature security policy submitted by a commercial bank refuses to agree with the electronic signature security policy in accordance with this paragraph, a commercial bank is obliged to stop using such electronic signature.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 6019 of 10 April 2012 – website, 30.4.2012
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Article 19 1 – Financial recovery plan
1. The commercial bank shall develop and submit to the National Bank the financial recovery plan approved by the Supervisory Board of this commercial bank. Among other elements, the financial recovery plan shall include idiosyncratic, systematic and combined stress scenarios to reduce the risks related to the liquidity and/or insolvency of the commercial bank and the measures that have to be taken and implemented for the recovery of the financial health.
2. The National Bank shall discuss and evaluate the financial recovery plan. The National Bank is entitled to request the commercial bank to make amendment to the financial recovery plan to remedy significant defects which may pose a threat on the implementation of the plan.
3. The commercial bank shall review the financial recovery plan annually and if appropriate, update it. The financial recovery plan shall be updated if the activity, structure, risk positions of the commercial bank or admissions which have been used during the development of the financial recovery plan have changed significantly. The National Bank is entitled to require the commercial bank any time to review the financial recovery plan and update it.
4. Every commercial bank and enterprise included in the in the banking group shall be obliged to cooperate with the National Bank in the process of the development of the financial recovery plan. This cooperation shall also include the submission of any information required by the National Bank.
5. The National Bank shall be authorised to establish additional requirements and rules related to the financial recovery plan provided for by this article by a legislative act. Taking into account their size, system and risk profile, the National Bank shall also be authorised to determine relevant criteria for those commercial banks which may be offered simplified/different requirements.
6. The financial recovery plan does not prevent the National Bank from acting differently from this plan.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 20 – Banking activities
1. Commercial banks may only be engaged in:
a) soliciting interest-bearing and interest-free deposits (call deposits, term deposits and others) and other refundable means of payment;
b) grant loans including consumer loans, mortgage loans, unsecured and other credits; factoring operations with or without right of recourse; financing commercial deals, issuing guarantees, letters of credit and acceptances, including forfeitures;
c) enter into a derivative contract, sales, with its own and customers means, of monetary instruments (including cheques, bills of exchange and depositary certificates), securities, currency and interest rate instruments, debt documents, foreign currency, precious metals and gems;
d) performing monetary and non-monetary payment transactions and cash-collection services;
e) issuing means of payment and organising their circulation (including payment cards, cheques and bank bills);
e 1 ) providing interest-free banking services;
f) rendering intermediary services in financial markets;
g) performing fiduciary (trust) transactions, soliciting and placing funds by order of customers;
h) storing and registering valuables (including securities), including performing the function of an intermediary;
i) providing credit reference services;
i 1 ) carrying out the activities of a specialised depositary in accordance with the legislation of Georgia;
i 2 ) leasing property;
i 3 ) providing payment services, operating payment system, performing the functions of a paying agent;
i 4 ) leasing property;
j) providing services related to all of the above activities;
k) providing virtual asset services in favour of another person in accordance with the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia, namely, the exchange (including via self-service kiosks) of convertible virtual assets in the national or foreign currencies, for another virtual asset or financial instrument, their transfer, and/or the storage of convertible virtual assets or instruments that are necessary for their use, allowing control over the virtual assets, and the ancillary activities necessary for providing such services.
2. Exercising the rights referred to in paragraph 1 of this article with respect to securities transactions shall be regulated by the Law of Georgia on Securities Markets, the Law of Georgia on the Ownership of Dematerialised Securities, and other legislative and subordinate normative acts of Georgia.
3. Before providing a banking service under paragraph 1(e 1 ) of this article, a commercial bank is obliged to submit the description of the respective bank product to the National Bank for approval.
4. In accordance with paragraph 1(i 2 ) of this article leasing property by a commercial bank is allowed only for the purpose of the management of property to fulfil an existing liability against a commercial bank and/or provided that the property will be used only for banking activities, related activities or the social projects of a commercial bank during the entire lease period.
5. In addition to the cases provided for by paragraph 4 of this article, a commercial bank shall be prohibited to buy or possess property for the purpose of letting it on lease.
6. The National Bank of Georgia shall be authorised to define additional/different criteria for the activity provided for in paragraph 1(i 2 ) and (i 4 ) and by paragraph 4 of this article.
Law of Georgia No 1751 of 24 December 1998 – LHG I, No 1(8), 14.1.1999, Art. 4
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 6019 of 10 April 2012 – website, 30.4.2012
Law of Georgia No 6306 of 25 May 2012 – website, 12.6.2012
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 1792 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 3729 of 16 November 2023 – website, 7.12.2023
Article 21 – Economic limits, standards and individual requirements
1. Commercial banks are obliged to observe the following economic limits determined by the National Bank:
a) the minimum amounts of subscribed capital and regulatory capital;
b) a ratio between various capital accounts of a bank and its classified assets under the procedures of the National Bank;
c) a marginal ratio between solicited deposits of the bank and its regulatory capital;
d) a ratio between the total sum of credits and other liabilities issued by a bank to one borrower (an insider or outsider) and the regulatory capital of the bank;
e) a ratio between the total sum of credits and other liabilities issued by a bank to all insiders (persons connected to the bank and to each other) and the regulatory capital of the bank;
f) (deleted – 23.12.2018, No 1895).
2. Commercial banks are obliged to observe the following economic standards determined by the National Bank:
a) a ratio of the minimum total sum of liquid funds or certain types of such funds to the value of assets (including acquired guarantees and pledges) or a change in their values. The ratio may be set generally for assets or liabilities (including off-balance sheet liabilities) or for specific types. Banks have the right to place appropriate funds with the National Bank of Georgia to comply with liquidity requirements;
b) a standard for a maximum total sum of credits and investments or of special types;
c) classification of assets and off-balance sheet liabilities, and formation and use of reserves against probable losses; also terms and conditions under which accounts receivable based on assets will not be entered into revenue except when received in cash;
d) standards for prohibitions, restrictions and conditions in relation to:
d.a) types and forms of credits granted and funds invested;
d.b) conformity of maturity periods and interests based on assets and liabilities (off-balance sheet and other liabilities);
d.c) open positions in foreign currencies, precious metals and gems formed as a result of exceeding set limits.
3. Based on the risk-based supervision principles, the National Bank is authorised to set for each commercial bank individual indices and requirements for economic limits and standards.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 880 of 2 August 2021 – website, 4.8.2021
Article 21 1 – Business relations with the customers
1. A commercial bank shall carry out an account opening procedure in accordance with the Law of Georgia on Facilitating the Prevention of Money Laundering and the Financing of Terrorism, the Agreement between the Government of the United States of America and the Government of Georgia to Improve International Tax Compliance and to Implement the Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) and the Multilateral Competent Authority Agreement on Automatic Exchange of Financial Account Information (CRS MCAA) within the scope of the Convention of 25 January 1988 on Mutual Administrative Assistance in Tax Matters, or the agreement on automatic exchange of financial account information between Georgia and the appropriate jurisdiction.
2. In business relations with its service consumer and when verifying a transaction carried out by the consumer, a commercial bank must be aware of the identity and activity of its service consumer, and the level of risk of the activity with regard to money laundering and the financing of terrorism. A commercial bank shall, based on the requirements established under the Agreement between the Government of the United States of America and the Government of Georgia to Improve International Tax Compliance and to Implement the Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA), also define tax residency of the client and obtain the information on the appropriate status of the person.
21. If a commercial bank is a reporting financial institution as determined by the Multilateral Competent Authority Agreement on Automatic Exchange of Financial Account Information (CRS MCAA) within the scope of the Convention of 25 January 1988 on Mutual Administrative Assistance in Tax Matters, or the agreement on automatic exchange of financial account information between Georgia and the appropriate jurisdiction, it shall implement the appropriate procedures determined by the said agreement in accordance with the Common Reporting Standard provided for in that agreement.
3. Commercial banks operating in Georgia shall have the right to decide and require other additional information.
4. A commercial bank operating in Georgia shall have the right to refuse to open an account or provide services, without giving any reasons. A commercial bank is obliged to open an account determined by Article 20 2 (1) of the Law of Georgia on Payment Systems and Payment Services for its client, if the fulfilment of this obligation does not lead to the violation of the legislation on the prevention of money laundering and the financing of terrorism.
5. A commercial bank shall have the right to refuse to open an account for a person or close an existing account of a person if this person refuses to provide the commercial bank with information based on the requirements established by the Agreement between the Government of the United States of America and the Government of Georgia to Improve International Tax Compliance and to Implement the Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA), the Multilateral Competent Authority Agreement on Automatic Exchange of Financial Account Information (CRS MCAA) within the scope of the Convention of 25 January 1988 on Mutual Administrative Assistance in Tax Matters, or the agreement on automatic exchange of financial account information between Georgia and the appropriate jurisdiction.
Law of Georgia No 4519 of 27 March 2007 – LHG I, No 9, 31.3.2007, Art. 84
Law of Georgia No 4459 of 28 October 2015 – website, 11.11.2015
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5228 of 30 October 2019 – website, 30.10.2019
Law of Georgia No 1802 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 2144 of 30 November 2022 – website, 15.12.2022
Article 22 – Prohibited agreements and methods of working
1. (Deleted – 19.9.2020, No 7130).
2. Commercial banks may not conclude any agreement with their customers that will require acquisition or use of a non-banking service of this bank or any of its affiliates in exchange for granting a loan or providing any banking service, unless the customer is given an opportunity to receive this non-banking service from other providers.
3. A controlling person/administrator of a commercial bank is prohibited to carry out an action as a result of which the information received from a commercial bank will put him independently or together with other persons in a dominant position, and/or will result the competition restriction in the non-banking sector.
4. A controlling person and an administrator of a commercial bank are obliged to avoid conflict of interests, and to prevent putting their own interests over those of a commercial bank or abusing of official powers. A controlling person/administrator of a commercial bank who has access to a non-public information which may have a significant influence on the value of certain investment, is prohibited to use this information independently or with other persons.
5. In order to meet the requirements of this article, a commercial bank is obliged to ensure the implementation and monitoring of adequate policies, procedures and technical systems related with the management of non-public information. This should ensure the limitation of the improper outflow of information to the parties related to the commercial banks, its controlling persons and administrators.
6. In the case of non-fulfilment or improper fulfilment of the requirements of this article, the National Bank shall be entitled to apply supervisory measures and/or sanctions (monetary fine) provided for by Article 30 of this Law.
7. In order to meet the requirements of this article, the National Bank shall with a relevant legal act determine procedures regarding prohibited transactions and working methods with them, as well as the relevant supervisory measures and/or sanctions (monetary fine) for shareholders of a commercial bank, controlling persons and administrators.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 6150 of 8 May 2012 – website, 25.5.2012
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 7130 of 16 September 2020 – website, 21.9.2020
Article 23 – Registration of transactions and liabilities
1. Commercial banks are obliged to keep all documents related to each of their transactions for the time frames determined by the National Bank, in particular:
a) requests and all contractual documents related to transactions (including agreements on credits, guarantees and pledges);
b) those financial records and other documented certificates of the bank partners (including borrowers and guarantors) that form the basis for the bank to approve a transaction;
c) a signed record of the bank's decision to approve a transaction;
d) other documents as provided for by the National Bank standards.
2. Commercial banks shall be obliged to store information on their customers and any transactions on their accounts in an electronic form for not less than 15 years.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 2830 of 23 March 2010 – LHG I, No 19, 13.4.2010, Art. 104
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Article 24 – (Deleted)
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Article 25 – Transactions with interested persons
Commercial banks may not grant any banking product or render any banking service within their banking activities under preferential conditions to any administrator, controlling person, affiliate or connected persons despite the type of loan, interest rate, maturity period, collateral, value or any other conditions.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Chapter IV 1 – (Deleted)
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 4519 of 27 March 2007 – LHG I, No 9, 31.3.2007, Art. 84
Article 25 1 – (Deleted)
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 4220 of 29 December 2006 – LHG I, No 2, 4.1.2007, Art. 27
Law of Georgia No 4519 of 27 March 2007 – LHG I, No 9, 31.3.2007, Art. 84
Chapter V – Reports, Audit, Accounting and Inspection
Article 26 – Reports and financial statements
1. Banks and their subsidiaries shall regularly prepare reports, records and annual financial statements that precisely include their operations and financial conditions under International Accounting Standards. In addition, banks and their subsidiaries shall follow an appropriate form of regulations, level of details and accounting standards determined by the National Bank.
2. Bank reports, records and financial statements shall reflect operations and the financial condition of its subsidiaries on a consolidated basis.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Article 27 – Audit
1. A commercial bank and its subsidiary shall invite an auditor and audit their financial statements annually, as determined by the National Bank.
2. Upon the completion of the audit of its financial statements, a commercial bank shall submit to the National Bank the audit report and publish the financial statements together with the audit report as determined under the procedures of the National Bank.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Article 28 – Branches of foreign banks
Articles 26, 27 and 29 of this Law shall apply to branches of foreign banks and their subsidiaries that operate in Georgia under licences issued by the National Bank. Under the law, financial and accounting documentation of a bank branch may be submitted as simplified financial statements, which implies that an Audit Committee of the foreign bank or other respective body may be considered to be the Audit Committee for the bank branch.
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Article 29 – Reporting and inspections
1. Commercial banks shall prepare reports and submit them to the National Bank. The reports shall include organisational-administrative and operational activities (of commercial banks and their subsidiaries), their liquidity, solvency and profitability in order to evaluate the financial condition of commercial banks and their subsidiaries jointly and individually. For the purposes of legislation on the prevention of money laundering and the financing of terrorism, a commercial bank shall submit relevant reports to the National Bank. The form, degree and terms for submitting reports shall be determined by the legal acts of the National Bank.
2. A commercial bank and its subsidiary shall be subject to inspection to be performed by inspectors of the National Bank, or auditors appointed by the National Bank. If a branch or a subsidiary of a foreign bank is inspected, the employees of financial or regulatory bodies of respective foreign countries may be the auditors.
3. When inspecting commercial banks and their subsidiaries, the National Bank and its auditors shall have the right to:
a) check accounts, funds, account books, documents and other necessary records of a commercial bank and its subsidiary;
b) require administrators and employees of a commercial bank and its affiliates to provide information regarding the bank’s shareholders, controlling persons and administrators, and any information on banking operations and transactions. If these requirements are not complied with or fully complied with, or if a commercial bank/administrator fails to submit the information within the time limit determined by the legislation of Georgia or the National Bank supervisory measures and/or sanctions (monetary fine) under Article 30 of this Law shall apply.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5228 of 30 October 2019 – website, 30.10.2019
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Chapter VI – Supervisory Measures of the National Banks and Sanctions (Monetary Fine), Early Intervention
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 30 – Supervisory measures of the National Bank and sanctions (monetary fine)
1. The National Bank shall be authorised to impose one or more supervisory measures and/or sanctions (monetary fine) provided for by this article on the commercial bank, administrator of the commercial bank or a controlling person if one or more of the following reasons exist:
a) the commercial bank, the administrator of the commercial bank or the controlling person violates:
a.a) one of the provisions of this Law or any standard, instruction, provision, rule, regulation, requirement, direction of the National Bank;
a.b) any of the conditions or limitations which is attached to the licence of the banking activity or to the corresponding provision of the National Bank;
a.c) reporting time limits (submission of wrong reports and other incorrect information);
a.d) the requirements of the Law of Georgia on Facilitating the Prevention of Money Laundering and Terrorism Financing;
a.e) the requirements of the Law of Georgia on Payment Systems and Payment Services;
a.f) the requirements of the Law of Georgia on Competition;
a.f1) the requirements of the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds;
a.f2) the requirements of the Law of Georgia on Securitisation;
a.g) the requirements established by the legislation of Georgia and/or the National Bank that has interrupted the implementation of the supervisory process of the National bank;
a.h) the requirements of the Law of Georgia on Supplementary Supervision of Regulated Undertakings in a Financial Conglomerate;
b) the commercial bank has been or is involved in the unhealthy or hazardous banking practices;
c) the risks have been revealed during the process of supervisory revision and evaluation (including the framework of the general programme of the risk evaluation).
2. If one of the reasons provided for by paragraph 1 of this article have been revealed, the National Bank shall have right to, consistently or inconsistently, following the principle of proportionality, use one or more of the following supervisory measures:
a) send a written warning notice to the commercial bank, the administrator of the commercial bank and/or the controlling person;
b) require from the commercial bank to raise additional capital;
c) require from the commercial bank to review and improve domestic policy and procedures, financial recovery plan, control system and strategies;
d) determine special measures, suspend or restrict the certain types of the operations of a commercial bank, or issue an instruction (direction) requiring that a commercial bank ensures the compatibility with the requirements of the legislation of Georgia and the healthy banking practices and take necessary measures to eliminate the reasons determined in the paragraph 1 of this article. The National Bank shall have right to require the respective plan from the commercial bank;
e) require from the commercial bank to use specific approach related to the reservation of assets or for the purpose of the adequacy of capital;
f) suspend the right of signature of one or more administrators of the commercial bank and of the Supervisory Board of the commercial bank and in the case of the member of the Supervisory Board – require form the General Meeting of Shareholders to temporarily remove from office or dismiss the administrator(s);
g) suspend or restrict a commercial bank from increasing assets, distributing profits, paying dividends and bonuses, increasing salaries and soliciting deposits;
h) suspend the voting right of the controlling person and/or the owner of the significant share of the commercial bank in the case of failure to submit the financial or other information to the National bank, or other violation of the legislation of Georgia, including the failure to comply with the fit and proper criterion/criteria referred to in Article 81 of this Law, by the controlling person and/or the owner of the significant share, or if based on the assessment by the National Bank, the controlling person or the owner of the significant share uses his/her powers deriving from the holding of shares to the detriment of the bank's interests. The time limits and terms for cancellation or limitation provided for by this sub-paragraph shall be established by the National Bank, depending on the circumstances;
i) demand the controlling person of the commercial bank to remove or limit control in the case of non-submission of the financial or other information to the National Bank or in the case of other type of violation. This removal or limitation shall be accompanied by the terms and time limits which shall be considered to be appropriate by the National Bank based on the circumstances;
j) suspend or limit some types of the activities and operations of the commercial bank, including the demand of the alienation of separate activities or business areas if those expose excessive risks and/or pose a threat on healthy functioning of the commercial bank;
k) demand the commercial bank to respectively react on the risks related to its activities, products and/or systems;
l) demand the commercial bank to decrease variable payment to the extent that is necessary to meet the established coefficient of the adequacy of capital and to fulfil other standards;
m) suspend and/or prevent the commercial bank from distributing capital and/or interest to its shareholders and/or owners of the additional initial capital;
n) establish additional requirements for the commercial bank related to the supervisory reporting;
o) establish individual liquidity requirements for the commercial bank, including limitations on the different maturity of the assets and liabilities;
p) establish additional disclosure requirements for the commercial bank;
q) revoke the banking licence of a commercial bank.
3. In the case of the existence of one or more of the grounds of paragraph 1 of this article and/or the weakening of the financial situation of the commercial bank which may also be represented by the deterioration of the capital and liquidity situation, the growth of the leverage, inactive loans or the concentration of risk position, the National Bank shall, with or without applying supervisory measures provided for by paragraph 2 of this article, be authorised, with the observance of the principle of proportionality, to use one or more of the following measures:
a) demand the commercial bank to apply one or more measures provided for by the financial recovery plan;
b) demand the commercial bank to evaluate the assets and liabilities by an independent appraiser agreed with the National Bank;
c) demand the commercial bank to make changes to its business strategy or organisational structure;
d) demand the commercial bank to develop and implement an action plan which by the decision of the commercial bank may include the issue of negotiating loan obligations and/or undertaking obligations related to the elimination of the problems of the commercial bank by the owner of the significant share;
e) request any information from the commercial bank and/or receive any information onsite form the commercial bank which is necessary to update the resolution plan;
f) demand the Supervisory Board and the Directorate of the commercial bank to invite an extraordinary general meeting to discuss the reasons determined in paragraph 1 of this article and take necessary measures for their elimination. In the case of non-fulfilment of the request of the invitation of the extraordinary general meeting of the shareholders the National Bank shall be authorised to invite the extraordinary general meeting with the agenda set by itself and demand the discussion of the reasons determined in paragraph 1 of this article and take measures for their elimination.
4. With the observance of the principle of proportionality the National Bank shall, with or without application of the supervisory measures for the cases provided for by sub-paragraphs (a) and/or (b) of this article, have right to impose sanctions (monetary fine) in accordance with the procedure and the amount established by the National Bank that shall not exceed the supervisory capital of the commercial bank.
5. The amount of a financial penalty imposed under this article shall be paid into the State Budget.
6. The party, on which the supervisory measures and/or sanctions (monetary fine) are imposed, shall have right to appeal in the court within one month after the official review of the respective individual administrative act.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 1796 of 9 September 2022 – website, 23.9.2022
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Law of Georgia No 3769 of 29 November 2023 – website, 19.12.2023
Law of Georgia No 3932 of 15 December 2023 – website, 27.12.2023
Article 301 – Early intervention
1. If, in the case of the existence of one or more reasons determined by Article 3(1) and/or (3), the supervisory measures are not effective, or the National Bank believes that such measures are not sufficient to achieve satisfactory result, the National Bank shall, with or without application of the supervisory measures provided for by Article 30(2) and/or (3), be authorised to appoint a temporary administrator in order to ensure the stable and effective functioning of commercial bank and financial sector and protect the interests of the depositaries or other creditors of the commercial bank. The temporary administrator shall meet the fit and proper criteria established by the legislation of Georgia, as well as no conflict of interests shall exist. The National Bank shall issue an individual administrative act on the appointment of the temporary administrator. This act along with other issues shall determine the duties and powers of the temporary administrator. The above individual administrative act shall enter into force from the date of its publication on the official website of the National Bank. The decision on the appointment of a temporary administrator shall also be published in the official gazette. A temporary administrator shall start performing his/her duties from the date referred to in the above decision.
2. The temporary administrator shall be authorised to work together with other administrators of the commercial bank or substitute them. If the temporary administrator carries out his/her duties together with the administrators of the commercial bank, the National Bank shall be authorised to determine the obligation of the consent of the temporary administrator for making certain decisions. The powers of the general meeting of the commercial bank shall not be transferred to the temporary administrator. By the decision of the National Bank, some of the decisions of the temporary administrator may require the prior consent of the National Bank. The obligation of the prior consent of the National Bank may be determined at the time of the appointment of the temporary administrator, as well as at some stage of exercising his/her powers. The consent shall not be required in the cases provided for by the Law of Georgia on Payment Systems and Payment Services and the Law of Georgia on Financial Collateral Arrangements, Netting and Derivatives. The National Bank shall be authorised to dismiss the temporary administrator at any time with any ground.
3. The temporary administrator shall be appointed for not more than 1 year. In the exceptional case, if, according to the assessment of the National Bank, the reason of the appointment of the temporary administrator is not eliminated, this term may be extended.
4. The National Bank shall be authorised to determine the powers of the temporary administrator and the procedure for his/her appointment.
5. The party, against which the early intervention measures are used, shall have right to appeal in the court within 1 month after the official review of the respective individual administrative act.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 30 2 – Principle of proportionality
1. The decision of the National Bank made on the basis of Articles 30 and 30 1 of this Law shall be proportional to the grounds of the application of the supervisory measure, sanction (monetary fine) or early intervention measure. When making the decision on the application of the supervisory measure, sanction (monetary fine) or early intervention measure, the National Bank shall consider the following criteria:
a) the seriousness of the grounds determined by Articles 30 and 30 1 . For this purpose, the National Bank shall at least evaluate the financial status of the commercial bank, the level of the adequacy of the capital of the commercial bank against its risks, the scale, amount, interrelation, duration and frequency of the grounds determined by the same articles that affect the financial status of the commercial bank, the legality of the activities of commercial bank and/or the possible risk of the loss of the assets of commercial bank;
b) the readiness and the resources of the commercial bank to eliminate the grounds determined by Articles 30 and 30 1 of this Law. For this purpose, the National Bank shall at least evaluate the capability of the administrators of commercial bank to reveal and assess, monitor and manage the risks of commercial bank. It shall also evaluate, how effectively are eliminated the grounds determined by the same articles and to what extent the commercial bank, its administrators and controlling persons cooperate with the National Bank;
c) to what extent is there a threat to the stability and effective functioning of the financial sector. For this purpose, the National Bank shall evaluate and consider the systemicity and size of a commercial bank, as well as its interrelation with other representatives of the financial sector, the substitutability, field of activity and complexity of the functions of commercial bank.
2. This article shall not apply to the application of the supervisory measure, sanction (monetary fine) and early intervention measure in the cases when the legislation on facilitating the prevention of money laundering is applied.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Chapter VII – Resolution and Liquidation
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 31 – (Deleted)
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Article 32 – Principles of resolution
The National Bank shall implement the resolution mode in accordance with the following principles of the resolution:
a) the shareholders of the commercial bank shall experience first loss. The equal protection of interests shall be ensured;
b) the creditors of commercial bank shall experience loss after shareholders in the reverse order of the observance of requirements for liquidation, except for the cases provided for by Article 37 11 of this Law.
c) the equal protection of the interests of the creditors of the same order shall be ensured, except for the cases provided for by Article 37 11 of this Law.
d) the shareholders and creditors of commercial bank shall not experience more loss by the final result of resolution than in the case of liquidation, taking into account the opportunity of compensation provided for by Article 37 11 (4) of this Law;
e) the members of the Supervisory Board and Directorate of commercial bank shall be dismissed, except for the cases when, taking into account the existing circumstances, the National Bank believes that it is necessary to keep on the position;
f) the deposits determined by the Law of Georgia on Deposits Insurance System shall be protected;
g) decision made while developing the resolution plan, decision on applying resolution mode to commercial bank, decisions made during the resolution mode of commercial bank, including decisions on applying resolution tools, shall be proportional in order to achieve resolution purposes determined by Article 55 1 (1) of the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 33 – Resolution plan
1. The National Bank evaluates the possibility of the application of the effective resolution mode to each commercial bank. The National Bank shall, while determining the possibility of the effective resolution of commercial bank, evaluate the appropriateness of the application of resolution mode to commercial bank or the beginning of the process of the liquidation of commercial bank in the case of the existence of the grounds provided for by the legislation of Georgia.
2. The National Bank shall establish resolution plans for commercial banks in the case of the existence of the grounds established by the legislation of Georgia, when instead of liquidation it is appropriate to apply a resolution mode. The resolution plan shall include respective resolution tools and resolution powers which shall be used by a commercial bank during the resolution mode.
3. If the National Bank identifies substantial circumstances that hinder the implementation of the resolution of a commercial bank, the National Banks is authorised to demand the commercial bank to submit a plan for the elimination of these circumstances. If a plan submitted by a commercial bank shall not ensure the elimination of the above-mentioned circumstances, the National Bank shall give the commercial bank specific directions to achieve this goal and determine relevant time limit for their implementation. A commercial bank shall be obliged to apply all measures to fulfil the above-mentioned directions. The directions of the National Bank may include the following measures:
a) the limitation of the maximum individual general risk positions of a commercial bank;
b) the requirement of the additional information for the purposes of resolution;
c) the requirement of the alienation of specific assets;
d) the limitation or cancellation of the current and/or planned activity/product of a commercial bank;
e) the requirement of making changes in the operational activity, organisational structure and/or possession structure of a commercial bank/banking group which may also include the simplification of the possession structure and/or the establishment of a parent company or subsidiary enterprise on the territory of Georgia for the purpose of ensuring continuity of the critical functions of a commercial bank/banking group in the process of resolution;
f) the requirement of protecting the relevant amount of authorised capital for the purpose of issuing new assets or other property instruments during the resolution process;
g) the establishment and observance of the permitted liabilities and capital instruments provided for by Article 37 10 (16).
4. The National Bank shall review the resolution plan annually and if applicable, update it. The resolution plan shall be updated if the activity and/or organisational structure or financial status of a commercial bank has changed and it may have a significant influence on the content and/or implementation of the resolution plan.
5. Every commercial bank and banking group shall be obliged to cooperate with the National Bank and support it in the process of the development of resolution plan that also includes the submission of any requested information.
6. The National Bank shall be authorised to establish additional and/or simplified requirements and procedures related to resolution planning by a legal act. The National Bank shall also be authorised to determine the relevant criteria for commercial banks which, taking into account their size, system and risk profile, may be offered simplified/different requirements.
7. The resolution plan shall not prevent the National Bank from acting differently from this plan.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 6306 of 25 May 2012 – website, 12.6.2012
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 880 of 2 August 2021 – website, 4.8.2021
Article 34 – Resolution conditions and decision on applying the resolution mode to a commercial bank
1. The National Bank shall be authorised to make a decision on applying resolution mode to a commercial bank in the case of the existence of one or more grounds of the cancellation of banking licence provided for by Article 7 of this Law (except for the cases provided for by sub-paragraphs (c), (d), (f), (h) and (o) of the same Law) and/or in the case provided for by Article 30(2)(q) of this Law if the application of resolution mode is necessary for the resolution purposes determined by Article 55 1 (1) of the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia. Before applying resolution mode, the National Bank shall, taking into account time and other relevant circumstances, evaluate the existence of the possibility of the complete elimination of the resolution grounds provided for by this paragraph by private sector and/or early intervention measure and/or supervisory measures.
2. Before making decision provided for by paragraph 1 of this article the National Bank shall, within the time limit determined by the National Bank, be authorised to hear the proposals of a commercial bank on the elimination of the grounds for the resolution mode if, taking into account all relevant circumstances, including the exigent nature of the issue, by evaluation of the National bank, this does not pose a threat on the achievement of the resolution purpose determined by Article 55 1 (1) of the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia.
3. The use of the early intervention measure and/or supervisory measures provided for by Articles 30 and 30 1 of this Law by the National Bank shall not be a necessary prerequisite for the application of the resolution mode.
4. The resolution mode shall be applied to a commercial bank from the moment of the publication of the decision of the National Bank on the official website of the national Bank. The decision of the National Bank of the application of the resolution mode to a commercial bank shall include the information on the grounds of the application of the resolution mode. A commercial bank and interagency financial stability committee provided for by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia shall be immediately notified on the above-mentioned decision. The decision on the application of the resolution mode to a commercial bank shall be published on the website of the Legislative Herald of Georgia. Other information on this decision shall be published on the official website of the National Bank in accordance with the procedure of confidentiality. From the moment of the publication of the decision on the application of the resolution mode to a commercial bank on the website of the National Bank the relevant information shall be considered as delivered to the interested persons.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 6306 of 25 May 2012 – website, 12.6.2012
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 35 – Duration and termination of the resolution mode of a commercial bank
1. The resolution mode shall be applied for not more than 12 months. The National Bank shall be authorised to extend this time limit for not more than 12 months. The decision of the National Bank on the extension of the time limit of the resolution mode shall include the grounds for its extension. This decision shall be published on the websites of the Legislative Herald of Georgia and the National Bank in accordance with the procedure for confidentiality.
2. The resolution mode of a commercial bank shall be terminated:
a) if the time limit determined by paragraph 1 of this article expires;
b) by the decision of the National bank, in the case of the elimination of the grounds for the application of the resolution mode;
c) in the case of the cancellation of the banking licence of a commercial bank.
3. In the case of the beginning of the liquidation process of a commercial bank being in the resolution mode, Article 37 12 (7) shall not apply to the decision made in accordance with this chapter.
4. This article shall not ally to the interim bank.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 36 – (Deleted)
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Article 37 – Special manager
1. The National Bank shall be authorised to directly carry out the resolution powers granted by this Law or appoint one or more special managers. An employee of the National Bank may be appointed as a special manager. A special manager shall comply with the fit and proper criteria established by the National Bank.
2. The National Bank shall determine the powers and responsibilities of a special manager within which a special manager may exercise full control over a commercial bank and all powers of all bodies of a commercial bank may be transferred to a special manager.
3. Except for the actions/transactions carried out on the basis of the Law of Georgia on Financial Collateral Arrangements, Netting and Derivatives, and the actions/transactions related to the programme provided for in the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds, a special manager of a commercial bank shall be authorised to file a lawsuit and contest an action or transaction carried out by an administrator of the commercial bank within 1 year before the appointment of the special manager, and request the annulment thereof, if as a result of such action/transaction the person associated with the commercial bank had received material benefits from the commercial bank or enjoyed any advantages, privileges or benefits that incurred damage to the commercial bank or its creditors.
4. A special manager shall act within the frames of the legislation of Georgia and the instructions and directions of the National Bank. A special manager shall be accountable only to the National Bank. A special manager shall, in accordance with the procedure and manner, and time limit established by the National Bank, submit a report on his/her activities regularly and/or on demand.
5. The National bank shall be authorised to dismiss a special manager any time with any reason and appoint another person as a special manager in accordance with the procedures established by the National Bank. The responsibility of a special manager and the issues of the conflict of interests shall be regulated by the Organic Law of Georgia on the National Bank and in accordance with the procedures established by the National Bank. A special manager shall receive a remuneration determined by the National Bank. All costs, including the remuneration of a special manager, incurred by a special manager when performing his/her activities shall be borne by a commercial bank in the resolution mode.
6. By the decision of the National Bank, if a commercial bank in the resolution mode is cancelled a banking licence and its liquidation process begins, a special manager may be appointed as a liquidator of a commercial bank.
Law of Georgia No 1115 of 23 October 2001 – LHG I, No 32, 7.11.2001, Art. 125
Law of Georgia No 2787 of 17 March 2006 – LHG I, No 8, 24.3.2006, Art. 59
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Law of Georgia No 2830 of 23 March 2010 – LHG I, No 19, 13.4.2010, Art. 104
Law of Georgia No 5002 of 1 July 2011 – website, 15.7.2011
Law of Georgia No 6306 of 25 May 2012 – website, 12.6.2012
Law of Georgia No 4189 of 3 September 2015 – website, 10.9.2015
Law of Georgia No 439 of 10 March 2017 – website, 22.3.2017
Law of Georgia No 853 of 17 May 2017 – website, 02.6.2017
Law of Georgia No 1895 of 23 December 2017 – website, 11.1.2018
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Article 37 1 – Controlling a commercial bank in the resolution mode
1. After applying a resolution mode all powers of all bodies of a commercial bank shall be transferred to the National Bank. The National Bank shall be authorised to impose an obligation of carrying out certain actions on the bodies of a commercial bank in accordance with this Law. Every decision/action made/carried out by a commercial bank, special manager or in the name of a commercial bank in the resolution mode shall be considered invalid if it is not made/carried out in the frame of the powers granted by the National Bank.
2. Immediately after applying resolution mode to a commercial bank the National Bank shall have an unlimited access to the assets, accounting reposts and records of a commercial bank. The National Bank shall be authorised to apply all measures necessary for ensuring their accessibility, including the cancellation or limitation of the permission of a person to act in the name of a commercial bank.
3. Directly upon the introduction of a resolution mode, any action on behalf of a commercial bank shall be carried out only with the consent of a special manager and/or the National Bank, except for the cases provided for by the Law of Georgia on Payment Systems and Payment Services, the Law of Georgia on Financial Collateral Arrangements, Netting and Derivatives, and the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Article 37 2 – Suspension of payments and restriction of legal procedures in the resolution mode
1. The National Bank shall be authorised to suspend the distribution of the capital to the shareholders of a commercial bank in the process of resolution mode, as well as to suspend the payment of the remuneration to the administrators (except for the remuneration payable for services required by the National Bank during the resolution mode).
2. The National Bank shall be authorised to introduce a moratorium on outstanding payments of a commercial bank or a part of them, except for the payments related to the insured deposits, as well as the payments to the tax and reporting systems or the participants of these systems, the payments derived from the participation in the tax system, the payments derived from the mortgage-backed bonds and refinancing instruments as provided for by the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds, and the payments to the National Bank. The time limit of a moratorium shall not exceed 90 calendar days.
3. The National Bank shall be authorised to apply to the court with the request of the suspension of proceedings against a commercial bank in the resolution mode and/or in the case of the beginning of the proceedings, to apply to the court with the request of the deferral of the hearing of the case. The above mentioned suspension/deferral shall not exceed 90 calendar days.
4. On the basis of the application of the National Bank, any compulsory enforcement measure shall be suspended and/or shall not be used against a commercial bank in the resolution mode (including the measures of the security of a claim and the measures of ensuring the enforcement of a decision), as well as the means of ensuring the requirements provided for by the Tax Code of Georgia and the Civil Code of Georgia (including measures to secure payment of tax debts, pledge and mortgage) during 90 calendar days.
5. The application of the resolution mode or exercising any of the resolution powers shall not be the reason for cancellation, change and/or expedition of the contractual rights or obligations of the contracting party of a commercial bank in the resolution mode. The application of the resolution mode or exercising any of the resolution powers shall not be the reason for financial collateral in accordance with the Law of Georgia on Financial Collateral Arrangements, Netting and Derivatives if a commercial bank in the resolution mode fulfils its obligations properly.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Article 37 3 – Evaluation of assets and liabilities of a commercial bank
1. For the purpose of making decision on the application of a resolution mode to a commercial bank, in particular, to determine the existence of the grounds for cancellation of the banking licence provided for by Article 34(1) of this Law, the National Bank shall keep the record of the assets and liabilities of a commercial bank in accordance with the accounting and prudential supervisory requirements. The National Bank shall be authorised to carry out the evaluation of the value of the assets and liabilities. The non-existence of the independent evaluation shall not prevent the National Bank from making a decision provided for by Article 34 of this Law.
2. For the purpose of the application of the appropriate resolution powers and tools, as well as for the purpose of determining measures for the use of these tools, together with the record provided for by paragraph 1 of this article, the evaluation (complete evaluation) of the assets of a commercial bank, including the accrued loss and liabilities shall be carried out. In the case of some evaluation methods, the method that results in the lowest evaluation value shall be used (conservative approach).
3. The evaluation provided for by paragraph 2 of this article shall also include the information on the amount of loss in the case of the liquidation of a commercial bank borne by the owners of the first capital tools (shareholders) and the list of creditors determined by Article 37 12 of this Law. The above-mentioned evaluation shall not be used to determine the amount of compensation which may be paid to the shareholders and/or creditors if this evaluation proves that the shareholders and/or creditors are less affected by the liquidation of a commercial bank than by the application of a resolution mode.
4. The National Bank shall appoint an independent appraiser to carry out the evaluation provided for by this article. The National Bank shall be authorised to carry out the evaluation provided for by this article if carrying out the evaluation by an independent appraiser is impossible because of the relevant circumstances, including the exigent nature of the issue, or the achievement of the resolution goals determined by Article 55 1 (1) of the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia is at risk. The National Bank shall be authorised to apply a resolution mode, make a decision on the application of any resolution tool and carry out resolution powers on the basis of an interim evaluation. If an interim evaluation is carried out in accordance with the purpose determined in paragraph 2 of this article, the National Bank shall consider a reserve for additional losses together with the relevant substantiation.
5. After carrying out any evaluation determined by this article, including an interim evaluation, the National Bank shall be obliged to ensure the evaluation by an independent appraiser as soon as possible. The National Bank shall be authorised to carry out additional resolution powers with the consideration of the results of the independent evaluation, in particular, enhance the loss of the shareholder and creditors of a commercial bank, restore a part of the requirements written off, carry out an additional transfer of assets and/or liabilities or return previously transferred assets and/or liabilities, increase or decrease the amount which has been paid for shares, assets and/or liabilities or for the alienation of an interim bank.
6. The National Bank shall establish the rules, procedures and methodology for the evaluation of the value of the assets and liabilities of a commercial bank provided for by this article, including the conservative stipulations that have to be considered by an independent appraiser and the qualification requirements of an independent appraiser.
7. The evaluation provided for by this article shall be a part of the decision on appying resolution tools and/or resolution powers and against it may be appealed in accordance with the requirements of Article 68 of the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 37 4 – Recapitalisation of shares and/or supervisory capital of a commercial bank in the resolution mode by writing them off or by converting them into shares or other property instruments
1. The National Bank shall be authorised to write off the assets and/or other instruments of supervisory capital of a commercial bank in a resolution mode or convert the mentioned instruments into shares of a commercial bank or other property instruments. This power may be exercised independently or together with other resolution tools.
2. For the purpose of the fulfilment of principles determined by Article 32(a) and (b), the writing off of the shares and/or other instruments of supervisory capital or the conversion of the mentioned instruments into shares shall be carried out before the application of the resolution tools by using which the creditors (except for the shareholders and owners of other instruments of supervisory capital) shall bare the first loss. The National Bank may not apply this power if the assets and/or liabilities of a commercial bank are partially transferred and the value of the assets and other instruments of supervisory capital left on the balance of a commercial bank covers the existing loss.
3. The writing off of the instruments of supervisory capital or their conversion into shares shall be based on the evaluation of the assets and liabilities of a commercial bank in accordance with Article 37 3 (2) of this Law.
4. In the process of exercising the powers provided for by this article, the National Bank shall follow the reverse procedure of liquidation requirements to ensure:
a) the decrease of the nominal value of the core capital instruments in proportion to the loss and/or cancellation and/or transfer of the supervisory capital instruments
b) in addition to the instruments provided for by sub-paragraph (a) of this paragraph, the decrease of the nominal value of other supervisory capital instruments and/or conversion into ordinary shares or other property instruments of a commercial bank.
5. The decision of the National Bank on wiring off the supervisory capital instruments or their conversion into the shares of a commercial bank shall enter into force immediately.
6. The National Bank shall, on its own terms, before carrying out temporary state financing and/or using other cash amount accumulated in the resolution fund, be authorised to require from a commercial bank to emit ordinary shares so that the owners of the relevant capital instruments acquire them.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 3950 of 15 December 2023 – website, 28.12.2023
Article 37 5 – Resolution tools of the National Bank
1. When exercising its powers, the National Bank may apply one or more of the following resolution tools:
a) commercial bank merger;
b) the alienation of the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank;
c) the transfer of the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank to an interim bank;
d) the recapitalisation of a commercial bank by the emission of new shares;
e) the recapitalisation of a commercial bank by writing off or converting its liabilities.
2. The application of the resolution tools by the National Bank shall not require the consent of the shareholders, debtors, and creditors of a commercial bank. In addition, before applying the resolution tools by the National Bank, prior notification, publication and/or approval of issue prospectus in the cases determined by the Law of Georgia on Securities Market shall not be required.
3. Legal norms regulating the activities of a commercial bank as a legal entity may not be taken into account in order to prevent the interruption of the resolution mode.
4. For the resolution purposes, the National Bank shall be authorised to establish the simplified procedures of giving a consent in the supervisory process provided for by this Law in order to effectively use resolution tools.
5. The National Bank shall be authorised to make changes to the decisions related to the resolution tools or make a decision on the application of other resolution tools anytime.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 37 6 – Commercial bank merger
The National Bank shall be authorised to carry out a merger of a commercial bank in a resolution mode with another commercial bank. The decision of the National Bank on the mentioned merger shall become effective notwithstanding the requirements/procedures established by the legislation of Georgia.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 37 7 – Alienation of the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank
1. The National Bank shall be authorised to alienate the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in resolution mode in full or in part to the purchaser (except for an interim bank).
2. The National Bank shall be authorised to apply the resolution tool provided for by paragraph 1 of this article multiple times, as well as request the alienated shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode form the purchaser by his/her consent and return them to a commercial bank in the resolution mode.
3. The amount received from the alienation of the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode shall be given to the shareholders of this commercial bank or to the commercial bank in the resolution mode after the reimbursement of the expenses (if any) of the resolution fund provided for by the Organic Law of Georgia on the National bank of Georgia.
4. The decision on the alienation of the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank shall become effective immediately notwithstanding the requirements/procedures established by the legislation of Georgia. A purchaser of the shares of a commercial bank in the resolution mode shall be the shareholder of this commercial bank, and the purchaser of the assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode shall be the successor in title of a commercial bank in the resolution mode in respect of each alienated asset and liability. If the purchaser does not meet the criteria for participation in payment, clearing and settlement systems or for access to the stock market, by the decision of the National Bank, the purchaser may be granted an access to the above-mentioned systems/stock exchange for not more than 24 months.
5. The shareholders and creditors of a commercial bank in the resolution mode, as well as the third parties whose shares, assets and/or liabilities have not been alienated, shall have no right on the alienated shares, assets and/or liabilities.
6. In the supervision process the purchaser shall be obliged to obtain every consent provided for by this Law from the National Bank. In the case of the transfer of deposits to the purchaser, he/she shall possess a current banking licence.
7. If the direct/indirect participation of the purchaser (including the beneficial owner) in the capital of a commercial bank exceeds 10, 25 or 50 percent as a consequence of the alienation of the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode, the National Bank shall review the application on the acquisition of the significant share of the mentioned commercial bank in a simplified procedure established by Article 8 1 of this Law in order not to hinder the resolution mode. If the resolution tool provided for in this article needs to be applied immediately in order to speed up the resolution mode, the National Bank shall be authorised to alienate shares, assets and/or liabilities of a commercial bank without the evaluation of the transaction of purchasing the significant share and limit the voting shares before the evaluation by the National Bank and/or make a decision on using the voting rights by the National Bank. On the basis of the results of the above evaluation the National Bank shall be authorised to request the purchaser to alienate shares if the purchaser does not meet the fit and proper criteria established by the legislation of Georgia.
8. The process of the alienation of the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode shall be transparent, impartial and non-discriminatory and this process shall ensure that the alienation value is increased maximally and the conflict of interests is eliminated. This shall not exclude the authority of the National Bank to alienate the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode by making an offer to one person if otherwise the effectiveness of the resolution mode may be hindered and the achievement of the resolution purposes jeopardised.
9. The information disclosure requirements provided for by the legislation of Georgia regulating the securities market may be postponed or observed when using the resolution tool provided for by this Article.
10. The shares of a commercial bank shall be alienated in proportion to the equity participation of its shareholders.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 37 8 – Interim Bank
1. In order to ensure continuity of the critical functions of a commercial bank in the resolution mode, the National Bank shall be authorised to make a decision of transferring the shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode, fully or partially, to an interim bank.
2. The Ministry of Finance of Georgia shall establish an interim bank for the purpose of providing the resolution tools provided for by this Article for the subsequent alienation of the transferred shares, assets and/or liabilities. Before the application of a resolution mode the Ministry of Finance of Georgia shall be authorised to establish a joint stock company which shall operate as an interim bank directly after granting the banking licence by the National Bank. The relevant authorities and registration bodies shall take all measures necessary to complete the process of establishing the interim bank in time.
3. The amount of liabilities transferred to the interim bank shall not exceed the sum of the assets transferred by a commercial bank in the resolution mode or the sum of the assets transferred by other sources.
4. If some shares, assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode transferred to an interim bank do not comply with the criteria established by the decision on their transfer, by the decision of the National Bank the above shares, assets and/or liabilities may be returned to a commercial bank in the resolution mode.
5. Upon the request of the Ministry of Finance of Georgia, the National Bank shall, as soon as possible but not later than one month, make a decision on granting a licence to an interim bank. This decision shall specify the types of activities permitted to an interim bank. The National Bank shall be authorised to establish the procedure for licencing an interim bank, including the simplified procedures and the list of the documents which may be filed after granting a banking licence to an interim bank.
6. An interim bank shall comply with criteria established by the legislation of Georgia. In the interest of financial sector stability, the National Bank shall be authorised to exempt an interim bank from the requirement of the minimal amount of the supervisory capital for a period not exceeding 6 months from the date of issuance of banking licence.
7. Founding documents of an interim bank, strategy and risk profile, as well as the remuneration and duties of the administrators of an interim bank shall be agreed with the National Bank.
8. An interim bank shall be managed on the basis of professional and commercial grounds. An interim bank shall not be a permanent tool and its shares, assets and/or liabilities shall be alienated as soon as possible. For this purpose, an interim bank shall, on the basis of the instructions and directions of the National Bank, develop and implement the banking market exit plan according to which an interim bank may be merged with another commercial bank, the shares, assets and/or liabilities of an interim bank may be alienated in full or in part, an interim bank may be recapitalised, including by writing off or converting the liabilities.
9. Except for the cases provided for by Article 7 of this Law, by the decision of the National Bank, an interim bank shall be cancelled banking licence after executing the banking market exit plan and completely writing off its rest assets and/or liabilities.
10. The shareholders of an interim bank shall receive the proceeds after the execution of the banking market exit plan.
11. When transferring the assets and/or liabilities of a commercial bank in the resolution mode to an interim bank, a procedure established by Article 37 7 shall be applied, except for the requirements determined by paragraphs 7 and 8 of the same article.
12. Legal norms regulating the activity of a commercial bank shall apply to an interim bank unless otherwise provided for by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia, this Law or the legal act of the National Bank.
13. The National Bank shall be authorised to determine additional requirements regulating the activity of an interim bank by a legal act, as well as the procedures and terms of development and implementation of the banking market exit plan.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 37 9 – Recapitalisation of a commercial bank by the emission of new shares
1. The National Bank shall, in order to increase the supervisory capital of a commercial bank in the resolution mode and ensuring its healthy functioning, be authorised to make a decision on the emission of new shares by this bank and their sale.
2. The National Bank shall, in order to quickly finish the resolution mode, be authorised to offer the shareholders of a commercial bank in a resolution mode the new shares emitted by this bank if they meet the fit and proper criteria established by the legislation of Georgia and have not violated the requirements and directions of the National Bank.
3. Following the principle of resolution that the shareholders and owners of other supervisory capital instruments of a commercial bank in resolution mode receive the first loss, the National Bank shall, before emitting the new shares by this bank, write off the supervisory capital instruments of this commercial bank or convert them in accordance with Article 37 4 of this Law.
4. The National Bank shall, by a legal act, be authorised to establish the terms of recapitalisation by the emission of new shares, as well as the time limit for their capital contributions which shall not exceed 10 working days. These contributions shall be paid in full. By the decision of the National Bank this obligation may be extended for no more than 10 days.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 37 10 – Recapitalisation of a commercial bank by writing off or converting its liabilities
1. The National Bank shall be authorised to apply recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank in a resolution mode for:
a) recapitalisation of a commercial bank in the resolution mode;
b) recapitalisation of an interim bank when applying resolution tool.
2. The recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank shall be applied on the basis of the evaluation provided for by Article 37 3 of this Law.
3. When applying a recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank in a resolution mode writing off or conversion of the liabilities shall be carried out in the reverse order to the requirements established for liquidation taking into account the requirements of the paragraphs 5 and 6 of this article. If the respective order of the creditor liabilities of a commercial bank in a resolution mode is not a subject to full write-off or conversion, their wirting off or conversion shall be carried out in proportion to the claim amount of each creditor in the order listed.
4. Before applying a recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank in a resolution mode, writing off or conversion of those liabilities shall be carried out first, the contractual terms of which explicitly provide for an obligation to write off or convert the liabilities into ordinary shares of a commercial bank.
5. Recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank in a resolution mode shall not be applied to:
a) insured deposits provided for by the Law of Georgia on Deposits Insurance System;
b) contributions provided for by the Law of Georgia on Deposits Insurance System;
c) liabilities to tax and social security authorities;
d) any liability arising from the ownership of the assets of client;
e) liability secured by right in rem (including liabilities towards the programme creditors secured in accordance with the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds), within the value of the respective assets used for securing them;
f) liability to the employee of a commercial bank, except for the non-salary remuneration of the administrator of a commercial bank;
g) liabilities to tax, clearing and payment systems with a validity of less than 7 days;
h) liabilities to other commercial banks (except for the commercial banks of the same group) with a validity of less than 7 days;
i) liabilities to the creditors of a commercial bank which arise from the provision of such products and services (including information technology, utility, lease or other technical services) to a commercial bank which are critical to the daily activities of a commercial bank.
6. The National Bank shall be authorised to eliminate other liabilities, in full or in part, from the scope of recapitalisation instruments by writing off or conversion of the liabilities of a commercial bank in the resolution mode, except for the liabilities determined by paragraph 5 of this article if, by the evaluation of the National Bank, one or more conditions provided for by Article 37 11 (3) exist.
7. Writing off or conversion of the liabilities arising from derivatives may be carried out only after their mutual offset.
8. When applying a recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank in a resolution mode, the National Bank shall be authorised to carry out the following activities in relation to the shareholders and/or owners of other property instruments:
a) cancel the existing shares and/or other property instruments or transfer them to the creditors against who the instrument provided for by this article have been applied;
b) convert the supervisory capital and/or liabilities into the ordinary shares or other property instruments of a commercial bank in the case of the positive share capital to maximally reduce the interest of shareholders of this commercial bank.
9. Recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank in a resolution mode may be applied to the shares provided for by paragraph 4 of this article if the conversion of liabilities into shares has been carried out before the application of resolution mode or after writing off or conversion of the shares and/or supervisory capital instruments of a commercial bank in the resolution mode on the basis of Article 37 4 of this Law.
10. To apply a recapitalisation instrument by writing off or converting liabilities of a commercial bank in the resolution mode, the National Bank shall determine the amount of a supervisory capital which is necessary to observe the established coefficient of the primary capital of the commercial bank, and in the case of an interim bank – the established coefficient of capital. In the case provided for by this paragraph, when determining the amount of the supervisory capital, the cash amount accumulated in the resolution fund, and if necessary, the amount of temporary state financing, and the resources necessary to build confidence in the commercial bank/interim bank and to meet the licence requirements of the commercial bank/interim bank for at least the next 1 year, shall be taken into account.
11. By writing off or converting liabilities of a commercial bank in the resolution mode, within the recapitalisation instrument the National Bank shall:
a) reduce the value of the shares and/or other instruments of supervisory capital and/or liabilities to zero in the reverse order of compliance with the order requirements established for liquidation, to the limit when the share capital of a bank reaches zero. The liabilities shall be reduced by maximum amount;
b) convert the liabilities of this commercial bank into ordinary shares or other property instruments of a commercial bank in order to achieve the compliance provided for by paragraph 10 of this article.
12. If, as a result of applying the recapitalisation instrument by writing off or converting liabilities of a commercial bank in the resolution mode, the compliance provided for by paragraph 10 of this article is not reached, the resolution may be financed from other cash amount accumulated in the resolution fund and/or a temporary state financing provided for by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia. The resolution may be financed in one or both of the following ways:
a) in order to reduce to zero the share capital of a commercial bank in a resolution mode, other cash amount accumulated in the resolution fund shall be used to compensate for the damage that could not have been compensated by using the instruments provided for by this article. If the cash amount accumulated in the resolution fund is not enough, the damage shall be compensated by the Ministry of Finance of Georgia within the framework of temporary state financing, through the resolution fund;
b) the Ministry of Finance of Georgia shall acquire the shares or other supervisory capital instruments of the commercial bank in a resolution mode.
13. The decision on the application of the recapitalisation instrument by writing of or converting liabilities of a commercial bank in the resolution mode shall come into force immediately and its execution shall be mandatory for a commercial bank, interim bank and the shareholders and creditors of a commercial bank and an interim bank. A liability of a commercial bank in a resolution mode or any requirement related to this liability which has not been accrued yet shall be cancelled and never restored. In the case of the partial write-off of the liability of a commercial bank in the resolution mode the agreement which is the basis for this liability shall continue to apply to the other half. The other half of the above agreement shall be a subject to changes in accordance with the requirement of the National Bank.
14. If as a result of the application of a recapitalisation instrument by writing off or converting liabilities of a commercial bank the direct/indirect participation of a person or a group of partners (shareholders) acting together or beneficial owner in the bank capital exceeds 10, 25 or 50 percent, the National bank shall review the application on the acquisition of the significant share in an expedited manner in accordance with the procedure established by Article 8 1 of this Law.
15. The National Bank shall be authorised to demand a commercial bank to develop and implement an acting plan which shall include measures for improving the long-term financial status of a commercial bank. The above plan shall be agreed with the National Bank. A commercial bank shall regularly report to the National Bank on the implementation of the action plan.
16. The National Bank shall be authorised to establish procedures and terms related to the application of a recapitalisation instrument by writing off or converting the liabilities of a commercial bank, including the issues of calculation, evaluation, determination of conversion rates of the allowed liabilities and capital instruments, development, approval and implementation of the action plan necessary to achieve compliance provided for by paragraph 10 of this article.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Law of Georgia No 3950 of 15 December 2023 – website, 28.12.2023
Article 37 11 – Legal guarantees of resolution
1. When applying resolution tools, the National Bank shall apply the order of priority to satisfy the requirements established for liquidation taking into account the exceptions provided for by paragraph 37 10 (5) of this Law. The National Bank shall be authorised not to adhere to this principle in the cases provided for by paragraph 3 of this article.
2. When carrying out resolution powers the National Bank shall ensure the observance of the principle of equal treatment of the creditors of the same order taking into account the exceptions of liability requirements determined by Article 37 10 (5) of this Law. The National Bank shall be authorised not to adhere to this principle in the cases provided for by paragraph 3 of this article.
3. When applying resolution tools provided for by Articles 37 7 or 37 8 of this Law and in the cases provided for by Article 37 10 (6) the National Bank shall be authorised not to adhere to the principles determined by paragraphs 1 and 2 of this article if one or more of the following conditions exist:
a) notwithstanding the efforts of the National Bank, application of the resolution tool within a reasonable time is impossible;
b) it is necessary and proportionate for supporting the essential functions and main activities of a commercial bank in resolution mode in order to ensure the continuity of the main operations, services and transactions of this commercial bank;
c) it is necessary and proportionate for reducing the risks of the distribution of financial difficulties and threats on other participants of the financial sector;
d) other creditors are affected more than in the case of the adherence to the principles provided for by paragraphs 1 and 2 of this article.
4. The shareholders and creditors of a commercial bank in the resolution mode shall not be affected more than they would be affected in the case of liquidation of a commercial bank. This principle shall be observed by the final result of resolution. If as the result of the evaluation made after the completion of the resolution mode it is confirmed that the shareholders and/or creditors of a commercial bank in the resolution mode would be affected less in the case of liquidation than they have been affected in the case of the application of the resolution mode to this commercial bank, they shall have right to claim monetary compensation. The monetary compensation shall be paid from the resolution fund.
5. For the evaluation of the right to compensation of the shareholders and/or creditors and determining its amount the evaluation shall be carried out by an independent appraiser after the application of the resolution powers till the completion of the resolution mode. The mentioned evaluation shall differ from the evaluation provided for by Article 37 3 of this Law. The National Bank shall establish the rules, procedures and methodology of the evaluation provided for by this paragraph, including the qualification requirements of an independent appraiser. In the frame of this evaluation any type of the existing and potential financial support of the State as well as of the National Bank shall be excluded (except for the cases when a commercial bank might take a loan in accordance with Articles 31 and 33(1) of the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia).
6. In the case of transferring a liability, the separation of a liability and its security (including secured liabilities towards the programme creditors and the respective cover assets determined by the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds) shall be inadmissible. In particular cases, for the purpose of effective resolution, the National Bank is authorised to separate liability from its security provided that the security is substituted by a security of the same type and value, and/or financial compensation is paid. Financial collateral agreements and netting agreements, which have the same contracting parties and are subject to the mutual offset of the same liability, shall not be separated except for the case when it is necessary for the resolution purposes.
7. The National Bank shall be authorised to limit the early termination right of the financial collateral agreement or mutual offset agreement provided that the observance of the following conditions is ensured:
a) only the rights which arose from the terms of these agreements as a result of the application of the resolution mode and/or implementation of the resolution powers shall be limited;
b) the limitation shall be carried out only for 2 working days;
c) when transferring these agreements to the acquiring part, resulting from the mentioned agreements, their early termination right continue to apply to the acquiring party in the case of failure to properly fulfil its contractual obligations;
d) the contracting party shall have right to carry out an early termination right as soon as the limitation determined by this article is finished or in the case if the National Bank notifies that the above agreements shall not be transferred to the third party.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Article 37 12 – Liquidation of a commercial bank
1. A commercial bank shall be liquidated when a banking licence is revoked. The purpose of liquidation is to support the stable functioning of financial sector, protection of insured deposits in accordance with the Law of Georgia on Deposits Insurance System and maximal satisfaction of the requirements of creditors. A person appointed by the National Bank shall act as a liquidator of a commercial bank as determined by the National Bank. A person connected to the commercial bank may not be appointed as a liquidator. Compulsory enforcement shall be terminated as soon as the liquidation process starts.
2. If a commercial bank, which is in the process of liquidation, was a payment system operator and/or a settlement agent, the liquidator of the commercial bank shall, upon appointment, execute the transfer orders accepted by the payment system before the liquidator began the performance of his/her functions, determine the settlement positions of the payment system participants, and/or perform settlements in accordance with the Law of Georgia on Payment System and Payment Services.
21. If a commercial bank, which is in the process of liquidation, was an intermediary as determined by the Law of Georgia on the Ownership of Dematerialised Securities, the liquidator shall act in compliance with the requirements set out in Article 7 of the same law.
3. The liquidator of a commercial bank shall be obliged, within three months after appointment, to prepare a list of assets and liabilities and submit a copy to the National Bank. The commercial bank liquidator shall be accountable to the National Bank in accordance with the procedure established by the National Bank.
4. A commercial bank liquidator shall be authorised to sell bank assets at a public auction, or choose another form of their realisation with the approval of the National bank, or to transfer the right of demand for assets to creditors according to their priority, or transfer the right of demand of loans or other financial assets to other commercial banks and arrange for the transfer of liabilities to these banks.
5. When transferring assets and liabilities provided for by paragraph 4 of this article, the consent of the creditors of a commercial bank to transfer assets or liabilities to another commercial bank shall not be required.
6. The commercial bank liquidator shall be authorised to terminate:
a) a deal for recruiting a bank employee;
b) contracts for services in the provision of which the bank was taking part;
c) any liability of the bank as a real property lessee, unless a lessor (who must be notified 60 days in advance that the bank intends to cancel the lease agreement) has any claims on the lease payment, except for the amount that has accrued until the lease cancellation date and unless the lessor requires compensation for damages incurred due to cancelling the lease.
d) bank guarantees issued by a commercial bank and transfer them with the same terms to another commercial bank or micro-bank. A consent from the bank guarantee beneficiary or principal is not required for such transfer. The liquidator of the commercial bank shall inform the bank guarantee beneficiary and the principal about transferring the said bank guarantees to another commercial bank or micro-bank.
7. Except for the actions/transactions carried out on the basis of the Law of Georgia on Financial Collateral Arrangements, Netting and Derivatives, and the actions/transactions related to the programme provided for in the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds, a liquidator of a commercial bank shall be authorised to file a lawsuit and contest an action/transaction carried out by an administrator of the commercial bank within 1 year, and if the opposing party to the rescission is a person connected to the bank, within 1 years, before the appointment of the liquidator, and request the annulment thereof, if such action/transaction has damaged the creditors. An action/transaction carried out by the commercial bank administrator for the purpose of inflicting damage on the creditors may become voidable, if it had been carried out within 3 years prior to the date of appointment of the liquidator of the commercial bank.
8. The commercial bank liquidator must:
a) take all necessary measures to terminate all functions of a fiduciary person that were performed by the institution, return all assets and property held by the company as a fiduciary person to their owners and settle all accounts of the fiduciary;
b) send statements of requirement types and amounts according to the bank's accounting documents to all depositors, the rest of its creditors, customers who store valuables in the bank’s safes; also to the depositors of the property administered by the company. The statement shall indicate that claims may be submitted to the liquidator within one month after receiving the letter and that the customers can receive their valuables back.
c) require from the borrowers and other debtors of a commercial bank to cover all existing liabilities against a commercial bank within the time limit set by a liquidator; for the purpose of maximal seizure of assets, with the agreement of the National Bank, achieve the restructuring of the debts of those borrowers and other debtors (including the forgiveness of penalties and fines) who do not have sufficient funds and material means to pay off the debts completely and within the time limit required by liquidator.
9. Any property that is stored on a commercial bank premises and which is not claimed within the time frame indicated in the statement, any unclaimed financial resources and property remaining on the bank’s balance sheet under an agreement, shall be considered as unclaimed resources and shall become the property of the National Bank in order for it to identify the owners. Unclaimed financial resources are kept on the account of unclaimed funds.
10. When liquidating a commercial bank, the taker of a financial collateral shall have a preferential right to the satisfaction of its claim secured by the financial collateral (within the limits of the value of the financial collateral), and the programme creditors determined by the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds shall have a preferential right to the satisfaction from the cover assets of the claims determined by the same Law.
101. The secured claim of a secured creditor of a commercial bank (including a tax authority), except for the person provided for in paragraph 10 of this Article, shall be satisfied by way of sale of the collateral, in the order of registration of the measures for securing the claims (including the measures for securing a tax lien/mortgage). Upon the request of the secured creditor of the commercial bank, whose claim could not be satisfied due to an insufficient amount of the proceeds of the sale of the collateral, the unsatisfied part of the claim shall be included in the queue of claims referred to in paragraph 10 2 of this Article, as provided for by Article 276(2) and Article 301(11) of the Civil Code of Georgia.
102. The claims against a commercial bank, that are not provided for in paragraphs 10 and 101 of this article, shall be satisfied in the following order:
a) expenses related to the process of liquidation of the commercial bank;
b) a creditor to whom a loan obligation of the commercial bank has arisen after the revocation of its banking licence, as well as the National Bank. In addition, tax liabilities arising after the revocation of the banking licence of the commercial bank shall be satisfied in accordance with sub-paragraph (i) of this paragraph;
c) the resolution fund, the Ministry of Finance of Georgia, except for the claims provided for in sub-paragraph (i) of this paragraph, within the framework of financing determined by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia (except for temporary state financing carried out by means of the resolution fund);
d) insured deposits within the limits established by the Law of Georgia on Deposits Insurance System or the claims of the Legal Entity under Public Law called the Deposits Insurance Agency, including the claims determined by Article 20(2) of the Law of Georgia on Deposits Insurance System;
e) the amounts on the accounts of natural persons, legal persons, and entities without a legal status, that exceed the limits of compensable amounts determined by the Law of Georgia on Deposits Insurance System, but not more than GEL 100 000 (one hundred thousand) or its equivalent in the foreign currency;
f) claims in favour of the funded pension scheme determined by the Law of Georgia on Funded Pension;
g) the amounts on the accounts of natural persons, legal persons, and entities without a legal status, that have not been paid in accordance with sub-paragraphs (d)-(f) of this paragraph, except for the claims provided for in sub-paragraph (h) of this paragraph;
h) deposits held in the name of the commercial bank administrators, deposits of the shareholders holding 5 per cent or more of the capital of the commercial bank, deposits held by the family members of such persons, or third parties acting on their behalf, as defined by the Organic Law of Georgia on the National Bank of Georgia, as well as deposits of financial institutions;
i) budgetary liabilities and debts;
j) other claims against the commercial bank (including unsecured claims of programme creditors as provided for by the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds), except for the claims provided for in sub-paragraphs (k)-(o) of this paragraph;
k) loan liability of the commercial bank to its direct and indirect owners, except for the claims provided for in sub-paragraphs (l)-(o) of this paragraph;
l) subordinated debt of the commercial bank which is not a supervisory capital instrument;
m) the liabilities of the commercial bank which shall be written off or converted into the regulatory capital in accordance with an agreement, except for the claims provided for in sub-paragraphs (n)-(p) of this paragraph;
n) secondary capital instruments of the commercial bank;
o) additional initial capital instruments of the commercial bank;
p) other liabilities of the commercial bank to its direct and indirect owners.
11. If the existing amount of money is not sufficient to completely satisfy the claims determined by paragraph 102 of this article, all respective claims shall be satisfied in proportion to the claim amount of each creditor in the order listed.
12. The claim of each following order shall be satisfied after the claims of a preceding order are satisfied.
13. In the case of failing to submit a request for the withdrawal of own funds by a depositor of a commercial bank within the time limit set by the liquidator of a commercial bank, such funds shall be transferred to an account opened at the National Bank for unclaimed funds for the purpose of revealing the owner.
14. For the purpose of the timely completion of the liquidation process of a commercial bank, a liquidator shall, in agreement with the National Bank, be authorised to transfer accounts existing in the commercial bank, to which the legal restrictions and/or provisional measures provided for by the legislation of Georgia apply, unchanged to another commercial bank, micro-bank and/or the National Bank, without breaching the existing order of the legal restrictions and/or provisional measures of the commercial bank under the liquidation process, as provided for by the National Bank.
15. After seizing an asset which was a commercial bank asset before an administrative-legal act on completion of a liquidation process was issued, it shall automatically be considered as the liquidated commercial bank’s asset, the right of the management of which shall be granted to the National Bank. If the seized asset of the liquidated commercial bank is monetary funds, they must be transferred to an account opened at the National Bank for the liquidated bank’s unclaimed funds. The monetary funds must be distributed according to the final and verified order of liabilities submitted by the liquidator in accordance with the procedure established by the National Bank. If a non-monetary material asset is seized, in order to manage it, the National Bank shall issue an individual administrative-legal act to determine the procedure for management of the seized asset to satisfy the liquidated bank’s liabilities.
Law of Georgia No 5655 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Law of Georgia No 2603 of 22 February 2023 – website, 10.3.2023
Law of Georgia No 3729 of 16 November 2023 – website, 7.12.2023
Law of Georgia No 3950 of 15 December 2023 – website, 28.12.2023
Article 37 13 – Mutual Offset and Final Offset
A mutual offset carried out on the basis of the Law of Georgia on Financial Collateral Arrangements, Netting and Derivatives as well as a final offset carried out on the basis of the mutual offset agreement entered between the parties and the operations on its basis shall not be disputed by third parties, administrative and regulatory/supervisory bodies, the liquidator of a commercial bank, guardian, bankruptcy commissioner, temporary administrator, the special manager of a commercial bank, anyone else performing similar functions.
Law of Georgia No 5682 of 20 December 2019 – website, 31.12.2019
Article 3714 – Commercial banks in the resolution/liquidation mode that issue mortgage bonds
If a commercial bank, which is in the resolution/liquidation mode, is at the same time an issuer of mortgage bonds or a debtor of a refinancing bank as provided for by the Law of Georgia on Mortgage-backed Bonds, the process of resolution/liquidation with respect to such commercial bank shall be carried out taking into consideration the special provisions of the same Law.
Law of Georgia No 2115 of 29 November 2022 – website, 16.12.2022
Article 37 1 5 – Securities held by the clients of a commercial bank in the resolution mode
1. If a commercial bank in the resolution mode was an intermediary as determined by the Law of Georgia on the Ownership of Dematerialised Securities, the special manager shall act in compliance with the requirements set out in Article 7 of the same law and immediately take one of the following actions:
a) restitute dematerialised securities by transferring them to a securities account opened with another intermediary;
b) transfer the dematerialised securities of account holders to another intermediary within the framework of alienation of the shares, assets and/or liabilities of the commercial bank as provided for in Article 37 7 of this Law, or of the use of the resolution tools of an interim bank as provided for in Article 37 8 of this Law;
c) ensure unhindered access of account holders to dematerialised securities.
2. The consent of the account holders shall not be required when exercising the powers determined by paragraph 1 of this Article.
Law of Georgia No 3729 of 16 November 2023 – website, 7.12.2023
Article 37 1 6 – Resolution or Liquidation Proceedings against an Originator Determined by the Law of Georgia on Securitisation
If a commercial bank in the resolution or liquidation mode is at the same time an originator as determined by the Law of Georgia on Securitisation, the resolution or liquidation proceedings against the commercial bank shall be carried out taking into consideration the special provisions set out in Articles 18, 20 and 22 of the same law.
Law of Georgia No 3932 of 15 December 2023 – website, 27.12.2023
Chapter VIII – Transitional Provisions
Article 38 – (Deleted)
Law of Georgia No 5909 of 14 March 2008 – LHG I, No 7, 26.3.2008, Art. 29
Law of Georgia No 1677 of 24 September 2009 – LHG I, No 29, 12.10.2009, Art. 160
Article 38 1 – Legal regulation during transition period in relation to persons declared as legally incompetent by court before 1 April 2015
A person may be a commercial bank administrator if he/she:
a) is not a person declared as legally incompetent by the court before 1 April 2015;
b) has no criminal records for a serious or particularly serious crime, or for financing terrorism, and/or legalising illicit income, or other economic crimes;
c) has appropriate education and/or experience;
d) at the same time is not an administrator of another commercial bank, except when holding the position of an administrator in a bank under control of this bank, or in a bank that controls this commercial bank;
Law of Georgia No 3392 of 20 March 2015 – website, 31.3.2015
Article 39 – Requirements towards subsidiaries established or acquired by commercial banks
A commercial bank, which established or acquired, before Article 10 1 of this Law was effected, a subsidiary that conducts activities outside Georgia as provided for by the legislation of Georgia for persons carrying out monitoring under the Law of Georgia on Facilitating the Prevention of Illicit Income Legalisation, shall submit documents under Article 10 1 of this Law to the National Bank within six months after this Law takes effect.
Law of Georgia No 2830 of 23 March 2010 – LHG I, No 19, 13.4.2010, Art. 104
President of Georgia Eduard Shevardnadze
Tbilisi
23 February 1996
No 121-II ს
Вернуться назад
Комментарии к документу