О реабилитации и поддержке несовершеннолетних, находящихся в конфликте с законом

Структура документа

View explanations

Связанный документы

Комментарии к документу

Отметки документа

Вернуться назад

კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთა რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის შესახებ

თავი I

ზოგადი დებულებები

მუხლი 1. კანონის მიზანი

ამ კანონის მიზანია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფა, ინდივიდუალური საჭიროებების დადგენით მისი რეაბილიტაცია და მხარდაჭერა, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენის პრევენცია, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის და ამ პროცესში ჩართული უწყებების/დაწესებულებების უფლება-მოვალეობების განსაზღვრა.

მუხლი 2. კანონის მოქმედების სფერო

1. ეს კანონი განსაზღვრავს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის წარმართვისა და მონიტორინგის წესს, ამ პროცესში ჩართული უწყებების/დაწესებულებების უფლებამოსილებებსა და მათი კოორდინირებული მუშაობისთვის საჭირო პროცედურებს.

2. ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება არასრულწლოვანზე, რომლის მიმართაც არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ მან ჩაიდინა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, და რომელსაც ამ ქმედების ჩადენამდე არ შესრულებია 14 წელი.

3. ეს კანონი არ აუქმებს არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსით, ბავშვის უფლებათა კოდექსითა და ბავშვის უფლებებთან დაკავშირებულ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ რეგულაციებს.

4. ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ არასრულწლოვანზე, თუ მას პროკურორის მიერ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში – კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის ცენტრში გადამისამართებამდე შეუსრულდა 14 წელი.

5. ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანზე, რომელიც კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის ცენტრში გადამისამართებულ იქნა 14 წლის ასაკის მიღწევამდე, აგრეთვე კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანზე ამ კანონის მე-17 მუხლის მე-8 პუნქტით, მე-18 მუხლის მე-7 და მე-9 პუნქტებითა და 22-ე მუხლის მე-7 პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევებში და იმავე მუხლების იმავე პუნქტებით განსაზღვრული ვადით.

მუხლი 3. ტერმინთა განმარტება

ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი – არასრულწლოვანი, რომლის მიმართაც პროკურორის მიერ მიღებული შემაჯამებელი გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ მან ჩაიდინა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, და რომელსაც ამ ქმედების ჩადენამდე არ შესრულებია 14 წელი;

ბ) კანონიერი წარმომადგენელი – კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის 18 წლის ასაკს მიღწეული ახლო ნათესავი, აგრეთვე მეურვე, მზრუნველი, რომელიც კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ინტერესების დასაცავად მონაწილეობს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში და სარგებლობს არასრულწლოვანის უფლებებით, გარდა იმ უფლებებისა, რომლებითაც, თვით ამ უფლებების ბუნებიდან გამომდინარე, მხოლოდ არასრულწლოვანმა შეიძლება ისარგებლოს;

გ) ახლო ნათესავი − კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მშობელი, მშვილებელი, მინდობით აღმზრდელი, პაპა, ბებია, და, ძმა;

დ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის ცენტრი (შემდგომ − ცენტრი) – ამ კანონის საფუძველზე შექმნილი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომლის დებულებას ამტკიცებს და რომლის თავმჯდომარეს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საქართველოს იუსტიციის მინისტრი;

ე) მულტიდისციპლინური ჯგუფი – კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის მიზნის მისაღწევად რელევანტური სახელმწიფო უწყებების შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე თანამშრომლებისგან (ექიმი, ფსიქოლოგი, სოციალური მუშაკი, განათლების სპეციალისტი, იურისტი და სხვა) შემდგარი ჯგუფი, რომელიც იღებს გადაწყვეტილებას კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესახებ, სასამართლოს მიმართავს შუამდგომლობით კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების თაობაზე და ახორციელებს ამ კანონით განსაზღვრულ სხვა უფლებამოსილებებს;

ვ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესი – იმ ღონისძიებების ერთობლიობა, რომლებიც მიმართულია არასრულწლოვანის ფიზიკური, გონებრივი და სოციალური განვითარებისკენ და ეხმარება მას საზოგადოებაში ინტეგრაციაში;

ზ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესები – კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის, უსაფრთხოების, ჯანმრთელობის დაცვის, განათლების, განვითარების, რეაბილიტაციის და სხვა ინტერესები, რომლებიც განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციის, ბავშვის უფლებათა კონვენციისა და მისი დამატებითი ოქმების და საქართველოს სხვა საერთაშორისო ხელშეკრულებების, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობის, მათ შორის, ბავშვის უფლებათა კოდექსის, და არასრულწლოვანის ინდივიდუალური მახასიათებლების შესაბამისად, ასევე მისი მოსაზრების გათვალისწინებით;

თ) არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლი – ცენტრის სტრუქტურული ერთეული, სადაც ამ კანონის IV თავის შესაბამისად ხორციელდება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის ღონისძიებები.

თავი II

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პრინციპები

მუხლი 4. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების პრიორიტეტულობა

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში, უპირველეს ყოვლისა, გაითვალისწინება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესები.

მუხლი 5. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ჰარმონიული განვითარების უფლება

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი, ზნეობრივი და სოციალური განვითარების უფლება აქვს.

მუხლი 6. თანაზომიერება

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიმართ გამოყენებული ღონისძიება უნდა იყოს იმ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების თანაზომიერი, რომლის ჩადენის თაობაზედაც არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი. გამოყენებული ღონისძიება აგრეთვე უნდა შეესაბამებოდეს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის პიროვნებას, ასაკს, საგანმანათლებლო, სოციალურ და სხვა საჭიროებებს.

მუხლი 7. ყველაზე მსუბუქი ღონისძიების პრიორიტეტულობა

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიმართ პირველ რიგში განიხილება შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესაძლებლობა არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების გარეშე. გადამისამართება შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ უკიდურეს ღონისძიებად იმ შემთხვევაში, თუ კანონით განსაზღვრული მიზნის მიღწევა არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის განთავსების გარეშე შეუძლებელია, და მხოლოდ იმ ვადით, რომელიც აუცილებელია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის მიზნის მისაღწევად.

მუხლი 8. დისკრიმინაციის აკრძალვა

აკრძალულია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისა და მისი კანონიერი წარმომადგენლის პირდაპირი და ირიბი დისკრიმინაცია „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლით გათვალისწინებული ნიშნით/ნიშნებით.

მუხლი 9. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობა

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში უშუალოდ ან/და კანონიერი წარმომადგენლის მეშვეობით მონაწილეობის უფლება აქვს. მას აგრეთვე უფლება აქვს, მოუსმინონ და გაითვალისწინონ მისი მოსაზრებები ასაკისა და განვითარების დონის შესაბამისად.

2. თუ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისა და მისი კანონიერი წარმომადგენლის მოთხოვნები ერთმანეთს ეწინააღმდეგება, უპირატესობა ენიჭება იმ მოთხოვნას, რომელიც მეტად შეესაბამება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესებს.

მუხლი 10. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის გაჭიანურების დაუშვებლობა

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესი ყოველგვარი გაუმართლებელი გაჭიანურების გარეშე უნდა მიმდინარეობდეს.

მუხლი 11. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისადმი ინდივიდუალური მიდგომა

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიმართ გადაწყვეტილების მიღებისას გაითვალისწინება მისი ინდივიდუალური მახასიათებლები: ასაკი, განვითარების დონე, ცხოვრების, აღზრდისა და განვითარების პირობები, განათლება, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, ოჯახური ვითარება და სხვა გარემოებები, რომლებიც კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ხასიათისა და ქცევის თავისებურებების შეფასების და მისი საჭიროებების განსაზღვრის შესაძლებლობას იძლევა.

მუხლი 12. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის პირადი ცხოვრების დაცულობა

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის ნებისმიერ ეტაპზე უზრუნველყოფილია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის პირადი ცხოვრების დაცულობა.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობის შესახებ ინფორმაცია საჯარო არ არის. დაუშვებელია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის პერსონალური მონაცემების გამჟღავნება, გარდა „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

თავი III

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის სისტემა

მუხლი 13. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის ეტაპები

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესი მოიცავს შემდეგ ეტაპებს:

ა) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ცენტრში გადამისამართება;

ბ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მდგომარეობისა და მისი ინდივიდუალური საჭიროებების შეფასება;

გ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვა;

დ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ოჯახის სოციალური ფუნქციონირების მხარდამჭერი სერვისების უზრუნველყოფა და განვითარება;

ე) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში მონაწილეობის მონიტორინგი;

ვ) შესაბამისი სერვისის/პროგრამის დასრულების შემდეგ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მდგომარეობის მონიტორინგის განხორციელება;

ზ) ამ კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართება.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიმართ შეწყდება ამ კანონით განსაზღვრული პროცედურების განხორციელება, თუ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ რომელიმე ეტაპზე გამოვლინდება მისი ქრონიკული ან დროებითი ფსიქიკური აშლილობა, გონებრივი განვითარების შეფერხება ან სხვაგვარი ფსიქიკური აშლილობა, რის გამოც მას არ შეუძლია თავისი ქმედების ფაქტობრივი ხასიათის ან მართლწინააღმდეგობის გაცნობიერება ან მისთვის ხელმძღვანელობა. ასეთ შემთხვევაში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისთვის ფსიქიატრიული დახმარების გაწევის საკითხი გადაწყდება „ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

მუხლი 14. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის სისტემაში მონაწილე უწყებები/დაწესებულებები და მათი ფუნქციები

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის სისტემა აერთიანებს:

ა) ცენტრს;

ბ) საქართველოს პროკურატურას;

გ) საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ გამოძიების ორგანოებს;

დ) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სისტემაში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დახმარების სააგენტოს (შემდგომ − სააგენტო);

ე) საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, მისი მმართველობის სფეროში მოქმედ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებს და „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ჟ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებს/სკოლებს.

2. ცენტრი:

ა) წარმართავს და კოორდინაციას უწევს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესს;

ბ) ამუშავებს კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთან დაკავშირებით მიღებულ ინფორმაციას, მათ შორის, განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემებს, აფასებს კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთან დაკავშირებულ ინდივიდუალურ გარემოებებსა და საჭიროებებს;

გ) ახდენს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ჩართვას შესაბამის სერვისში/პროგრამაში;

დ) შეიმუშავებს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის სისტემის ეფექტიანობისთვის საჭირო სერვისების/პროგრამების კონცეფციებს;

ე) უზრუნველყოფს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კანონიერი წარმომადგენლისთვის შესაბამისი მხარდამჭერი კონსულტაციის გაწევას;

ვ) ხელს უწყობს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ოჯახის ჩართვას არსებულ სოციალური ფუნქციონირების მხარდამჭერ სერვისებში;

ზ) ახორციელებს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის მონიტორინგს, რომლის ფარგლებშიც ახორციელებს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ შესაბამისი სერვისის/პროგრამის შესრულების ზედამხედველობასა და მის მიერ მიღწეული შედეგების შეფასებას, აგრეთვე კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანზე დაკვირვებას შესაბამისი სერვისის/პროგრამის დასრულების შემდგომ;

თ) აანალიზებს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში მიღებულ მონაცემებს, ამზადებს შესაბამის ყოველწლიურ ანგარიშებს და აქვეყნებს პერსონალური მონაცემების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის დაცვით;

ი) უზრუნველყოფს ამ კანონით განსაზღვრული სხვა უფლებამოსილებების განხორციელებას.

3. პროკურორი უზრუნველყოფს:

ა) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ცენტრში გადამისამართებას;

ბ) ამ კანონით განსაზღვრული სხვა უფლებამოსილებების განხორციელებას.

4. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული გამოძიების ორგანოები უზრუნველყოფენ ამ კანონით განსაზღვრული უფლებამოსილებების განხორციელებას.

5. სააგენტო:

ა) ცენტრის მიმართვის საფუძველზე უზრუნველყოფს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისთვის წარმომადგენლის დანიშვნას;

ბ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უზრუნველყოფს ალტერნატიული ზრუნვის მიზნით კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის სახელმწიფო ზრუნვაში განთავსებას;

გ) უზრუნველყოფს ამ კანონით განსაზღვრული სხვა უფლებამოსილებების განხორციელებას.

6. საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო, მისი მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირები და „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ჟ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები/სკოლები უზრუნველყოფენ:

ა) არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ ზოგადი განათლების მიღების შესაძლებლობას;

ბ) ამ კანონით განსაზღვრული სხვა უფლებამოსილებების განხორციელებას.

თავი IV

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესი

მუხლი 15. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის დაწყება

1. 14 წლის ასაკს მიუღწეველ არასრულწლოვანს, რომლის მიმართაც პროკურორის მიერ მიღებული შემაჯამებელი გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ მან ჩაიდინა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, პროკურორი სათანადო გადაწყვეტილების მიღებიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში გადაამისამართებს ცენტრში.

2. პროკურორი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ცენტრში გადამისამართების შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობებს ამ არასრულწლოვანსა და მის კანონიერ წარმომადგენელს/წარმომადგენელს.

3. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ცენტრში გადამისამართების შესახებ ინფორმაციის მიღების შემთხვევაში ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი დაუყოვნებლივ, მაგრამ არაუგვიანეს ინფორმაციის მიღებიდან 5 სამუშაო დღისა, უკავშირდება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კანონიერ წარმომადგენელს მასთან შეხვედრის ან/და გასაუბრების მიზნით.

4. თუ ცენტრმა ვერ მოახერხა კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კანონიერი წარმომადგენლის ვინაობის დადგენა ან/და მისი საკონტაქტო ინფორმაციის მოპოვება, ცენტრს უფლება აქვს, კანონიერი წარმომადგენლის ვინაობის დასადგენად ან/და მისი საკონტაქტო ინფორმაციის მოსაპოვებლად მიმართოს სხვა კომპეტენტურ უწყებას.

5. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კანონიერი წარმომადგენლის ვინაობის დადგენის ან/და მისი საკონტაქტო ინფორმაციის მოპოვების შეუძლებლობის შემთხვევაში, აგრეთვე თუ კანონიერი წარმომადგენელი უარს ამბობს ცენტრთან კომუნიკაციაზე/თანამშრომლობაზე ან სხვაგვარად უშლის ხელს ცენტრს საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილების განხორციელებაში, ცენტრი მიმართავს სააგენტოს. ამ მიმართვის საფუძველზე სააგენტო დაუყოვნებლივ უზრუნველყოფს წარმომადგენლის დანიშვნას.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევაში სააგენტოს მიერ დანიშნული წარმომადგენელი ახორციელებს წარმომადგენლობით უფლებამოსილებას კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის სახელით და მისი საუკეთესო ინტერესების დასაცავად. წარმომადგენელი სარგებლობს იმავე უფლებებით, რომლებითაც სარგებლობს კანონიერი წარმომადგენელი.

7. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული საფუძვლის აღმოფხვრის შემთხვევაში ცენტრი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით იღებს გადაწყვეტილებას კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის შემდგომი ეტაპების კანონიერი წარმომადგენლის მონაწილეობით განხორციელების შესაძლებლობის თაობაზე.

8. წარმომადგენელი უფლებამოსილია:

ა) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის განხორციელების ნებისმიერ ეტაპზე გამოთქვას მოსაზრება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საჭიროებების შესახებ;

ბ) ურთიერთობა ჰქონდეს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ახლო ნათესავთან, ადვოკატსა და მეგობართან;

გ) კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს აცნობოს ჯანმრთელობის დაცვის, ფსიქოლოგიური ან სოციალური მომსახურებისა და მისი მიღების ხელმისაწვდომი საშუალებების შესახებ;

დ) კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს მიაწოდოს ინფორმაცია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის ნებისმიერი ეტაპის შესახებ;

ე) კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს მიაწოდოს ინფორმაცია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში მიღებული გადაწყვეტილების გასაჩივრების წესის შესახებ;

ვ) განახორციელოს სხვა მოქმედებები კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის დასახმარებლად.

9. კანონიერი წარმომადგენლის მიერ ცენტრთან თანამშრომლობაზე უარის თქმა ან/და ცენტრისთვის საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების განხორციელებაში სხვაგვარად ხელის შეშლა გამოიწვევს პასუხისმგებლობის დაკისრებას საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით დადგენილი წესით.

10. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის მე-4 ნაწილით განსაზღვრული დადგენილების გასაჩივრება არ აჩერებს ამ კანონით გათვალისწინებული პროცედურების განხორციელებას, გარდა კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართებისა.

11. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის ყველა ეტაპზე საჭიროების შემთხვევაში სარგებლობს თარჯიმნის მომსახურების უფასოდ მიღების უფლებით.

12. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის ყველა ეტაპზე სარგებლობს სახელმწიფოს ხარჯზე იურიდიული დახმარების მიღების უფლებით.

მუხლი 16. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესახებ ინფორმაციის მიღება

1. ცენტრი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესახებ ინფორმაციას იღებს პროკურორისგან, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისა და მისი კანონიერი წარმომადგენლისგან. ცენტრს უფლება აქვს, კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთან/მის კანონიერ წარმომადგენელთან კომუნიკაცია განახორციელოს ელექტრონული კომუნიკაციის საშუალებით, აგრეთვე შეხვედრის მიზნით დაიბაროს ისინი ცენტრში ან/და მივიდეს მათ საცხოვრებელ ადგილას.

2. ცენტრს უფლება აქვს, ამ კანონით მისთვის მინიჭებული უფლების განსახორციელებლად და დაკისრებული მოვალეობების შესასრულებლად საჭირო ინფორმაციის, მათ შორის, განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემების, მისაღებად მიმართოს „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ჟ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებას, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ გამოძიების ორგანოს ან/და სხვა ისეთ პირს ან დაწესებულებას, რომელსაც შეიძლება ჰქონდეს ინფორმაცია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ცხოვრების, მართლსაწინააღმდეგო ქცევის ისტორიის, აღზრდისა და განვითარების პირობების, განათლების, ჯანმრთელობის მდგომარეობის, ოჯახური ვითარების თაობაზე, აგრეთვე სხვა ბიოლოგიური, ფსიქოლოგიური და სოციალური მახასიათებლების შესახებ, რომლებიც მისი ხასიათისა და ქცევის თავისებურებების შეფასების და საჭიროებების განსაზღვრის შესაძლებლობას იძლევა. აღნიშნულ შემთხვევაში შესაბამისი პირი/უწყება/დაწესებულება ვალდებულია ცენტრს მიაწოდოს მოთხოვნილი ინფორმაცია. მონაცემები უნდა დამუშავდეს მხოლოდ იმ მოცულობით, რომელიც აუცილებელია შესაბამისი ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად.

3. ცენტრს უფლება აქვს, ამ კანონით მისთვის მინიჭებული უფლების განსახორციელებლად და დაკისრებული მოვალეობების შესასრულებლად საჭირო ინფორმაციის მისაღებად მივიდეს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში, გაესაუბროს ამ დაწესებულებაში დასაქმებულ პირებს, მათ შორის, დაწესებულების დირექტორს, მასწავლებელსა და მანდატურს.

მუხლი 17. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვა

1. ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ცენტრში გადამისამართების შესახებ ინფორმაციის მიღებიდან არაუგვიანეს 15 სამუშაო დღისა ამზადებს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშს, რომელიც განსაზღვრავს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ინდივიდუალურ მახასიათებლებსა და საჭიროებებს.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშში აისახება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ბიოლოგიური, ფსიქოლოგიური და სოციალური მახასიათებლები, მათ შორის, ინფორმაცია ამ არასრულწლოვანის ფიზიკური, ემოციური, კოგნიტური განვითარებისა და ქცევითი თავისებურებების, ჯანმრთელობის მდგომარეობის, განათლების, სპორტული, შემოქმედებითი, სახელოვნებო ან სხვა კულტურული საქმიანობის, ოჯახის, საცხოვრებელი გარემოს შესახებ და სხვა საჭირო ინფორმაცია. ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშში აგრეთვე აისახება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის განსაკუთრებული საჭიროებების, ქცევის თავისებურებების, მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენის რისკისა და, შესაბამისად, ამ არასრულწლოვანის სათანადო განვითარების, მისი სოციალიზაციისა და საზოგადოებაში ინტეგრაციის ხელშეწყობისთვის საჭირო სერვისის/პროგრამის შესახებ ინფორმაცია.

3. ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშს წარუდგენს მულტიდისციპლინურ ჯგუფს, რომელიც ამ ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშის საფუძველზე, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით განსაზღვრავს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საჭიროებებზე მორგებულ სერვისს/პროგრამას, მისი შესრულების დროში გაწერილ ინდივიდუალურ გეგმას და კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშის წარდგენიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში იღებს გადაწყვეტილებას კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესახებ.

4. მულტიდისციპლინური ჯგუფი ამ მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული გადაწყვეტილების მიღების პროცესში აგრეთვე განიხილავს და წყვეტს, ვინ უნდა უზრუნველყოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობა შესაბამის სერვისში/პროგრამაში.

5. თუ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კანონიერ წარმომადგენელს შეუძლია უზრუნველყოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობა შესაბამის სერვისში/პროგრამაში და ეს არ ეწინააღმდეგება ამ არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესებს, პრიორიტეტულად განიხილება კანონიერი წარმომადგენლის მიერ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში მონაწილეობის უზრუნველყოფა.

6. თუ კანონიერი წარმომადგენელი ვერ უზრუნველყოფს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში მონაწილეობას და კანონიერ წარმომადგენელთან ცხოვრება ეწინააღმდეგება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესებს, მულტიდისციპლინურ ჯგუფს უფლება აქვს, მიმართოს სააგენტოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ალტერნატიული ზრუნვის მიზნით კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის სახელმწიფო ზრუნვაში განსათავსებლად კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ შესაბამისი სერვისის/პროგრამის შესრულებისთვის საჭირო ვადით. ამ შემთხვევაში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ შესაბამისი სერვისის/პროგრამის განხორციელების უზრუნველსაყოფად სააგენტო თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში ახორციელებს ყველა შესაძლო ღონისძიებას.

7. მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ სერვისში/პროგრამაში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობის საერთო ვადა არ უნდა იყოს 1 თვეზე ნაკლები და 12 თვეზე მეტი. ეს ვადა, საჭიროების შემთხვევაში, მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილებით, ყოველ ჯერზე შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 12 თვით.

8. კანონთან კონფლიქტში მყოფი 14 წელს მიუღწეველი არასრულწლოვანი, რომელსაც მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილებით განსაზღვრული სერვისის/პროგრამის შესრულებისას 14 წელი შეუსრულდა, შესაბამის სერვისში/პროგრამაში შეიძლება ჩართული იყოს მულტიდისციპლინური ჯგუფის მიერ ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილებით განსაზღვრული ვადის ამოწურვამდე. ამ ვადის გაგრძელება მისი ამოწურვის შემდეგ დაუშვებელია.

9. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისთვის შესაბამისი სერვისის/პროგრამის განსაზღვრისას ამ არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების, ინდივიდუალური საჭიროებებისა და მახასიათებლების გათვალისწინებით, მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილებით შეიძლება განისაზღვროს შესაბამის სერვისში/პროგრამაში კანონიერი წარმომადგენლის ან კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ოჯახის სხვა წევრის ჩართულობა.

10. ამ მუხლით განსაზღვრულ მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილებათა შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობებათ კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს, მის კანონიერ წარმომადგენელს და პირს/დაწესებულებას/უწყებას, რომლის მიერ ორგანიზებულ სერვისში/პროგრამაში უნდა ჩაერთოს ეს არასრულწლოვანი, აგრეთვე სააგენტოს, თუ იგი ჩართულია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში.

11. მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესახებ სავალდებულოა შესასრულებლად.

12. მულტიდისციპლინური ჯგუფის შემადგენლობას და საქმიანობის წესს ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა. მულტიდისციპლინური ჯგუფის საქმიანობის ორგანიზაციულ-სამართლებრივ უზრუნველყოფას ახორციელებს ცენტრი.

მუხლი 18. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის მონიტორინგი

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ შესაბამისი სერვისის/პროგრამის შესრულებას ზედამხედველობს და მის მიერ მიღწეულ შედეგებს აფასებს ცენტრი.

2. ნებისმიერი პირი/დაწესებულება/უწყება, რომლის მიერ ორგანიზებულ სერვისში/პროგრამაში მონაწილეობს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მიერ დადგენილი პერიოდულობითა და ფორმით უზრუნველყოფს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობისა და მის მიერ მიღწეული შედეგების შესახებ ინფორმაციის ცენტრისთვის მიწოდებას.

3. ცენტრი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის მონიტორინგს ახორციელებს შესაბამისი პირის/დაწესებულების/უწყების მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, საჭიროების შემთხვევაში ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი ესწრება შესაბამისი სერვისის/პროგრამის მიმდინარეობის პროცესს და გაესაუბრება შესაბამისი სერვისის/პროგრამის მიწოდებისთვის პასუხისმგებელ პირს, დაწესებულების/უწყების წარმომადგენელს, კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანსა და მის კანონიერ წარმომადგენელს.

4. ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით შესაბამისი სერვისის/პროგრამის დასრულებამდე, პერიოდულობით, მაგრამ არანაკლებ თვეში ერთხელ, ხვდება კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში − აგრეთვე მის კანონიერ წარმომადგენელს, და განიხილავს შესაბამისი სერვისის/პროგრამის მიმდინარეობას, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ მიღწეულ შედეგებს, შესაბამის სერვისში/პროგრამაში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობისა და სხვა მონაწილე პირების მიერ აღმოჩენილი დახმარების ეფექტიანობას, შესაძლო დამატებით საჭიროებებსა და სხვა შესაბამის საკითხებს.

5. ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი განხორციელებული მონიტორინგის საფუძველზე ამზადებს მონიტორინგის ყოველთვიურ და საბოლოო ანგარიშებს, რომლებშიც შეაქვს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში მონაწილეობის შესახებ ინფორმაცია, მის მიერ მიღწეული შედეგები, შესაბამისი სერვისის/პროგრამის გავლენა კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანზე, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის დამატებითი საჭიროებები და დამატებითი სერვისი/პროგრამა, რომელში ჩართვასაც შეიძლება საჭიროებდეს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი.

6. ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრულ მონიტორინგის ყოველთვიურ და საბოლოო ანგარიშებს წარუდგენს მულტიდისციპლინურ ჯგუფს. მულტიდისციპლინურ ჯგუფს უფლება აქვს, მონიტორინგის შესაბამისი ანგარიშებისა და კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, აგრეთვე საჭიროების შემთხვევაში კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთან გასაუბრების საფუძველზე შეცვალოს სერვისი/პროგრამა და კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი ჩართოს სხვა სერვისში/პროგრამაში. ამ გადაწყვეტილების შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობებათ კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს, მის კანონიერ წარმომადგენელს და პირს/დაწესებულებას/უწყებას, რომლის მიერ ორგანიზებულ სერვისში/პროგრამაში უნდა ჩაერთოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი, აგრეთვე სააგენტოს, თუ იგი ჩართულია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში.

7. ცენტრი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონიტორინგის განხორციელებას აგრძელებს შესაბამისი სერვისის/პროგრამის დასრულების შემდეგ 1 წლის განმავლობაში. ცენტრს უფლება აქვს, მონიტორინგის განხორციელებისთვის საჭირო ინფორმაცია მოიპოვოს ამ კანონის მე-16 მუხლით დადგენილი წესით. ცენტრის უფლებამოსილი თანამშრომელი განხორციელებული მონიტორინგის საფუძველზე ამზადებს მონიტორინგის კვარტალურ და საბოლოო ანგარიშებს, რომლებსაც წარუდგენს მულტიდისციპლინურ ჯგუფს. შესაბამისი სერვისის/პროგრამის დასრულების შემდეგ 1 წლის განმავლობაში მონიტორინგის წესი ვრცელდება აგრეთვე კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანზე არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დატოვების შემდეგ.

8. მულტიდისციპლინურ ჯგუფს უფლება აქვს, ამ მუხლის მე-7 პუნქტით განსაზღვრული მონიტორინგის შედეგებისა და კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, საჭიროების შემთხვევაში, ამ კანონით გათვალისწინებული პროცედურის შესაბამისად კვლავ უზრუნველყოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ჩართვა შესაბამის სერვისში/პროგრამაში.

9. ამ კანონის მე-17 მუხლის მე-8 პუნქტითა და 22-ე მუხლის მე-7 პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევებში ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული მონიტორინგის ვადის დასრულების შემდეგ მონიტორინგის შედეგებისა და კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, საჭიროების შემთხვევაში, მულტიდისციპლინურ ჯგუფს უფლება აქვს, ამ კანონით გათვალისწინებული პროცედურის შესაბამისად კვლავ უზრუნველყოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ჩართვა შესაბამის სერვისში/პროგრამაში არაუმეტეს 6 თვემდე ვადით.

10. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის მონიტორინგის წესს ამტკიცებს საქართველოს იუსტიციის მინისტრი.

მუხლი 19. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესახებ მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კანონიერი წარმომადგენლის მიერ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესახებ მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა გამოიწვევს პასუხისმგებლობის დაკისრებას საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით დადგენილი წესით.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ქმედების ჩადენისთვის ადმინისტრაციულსახდელდადებული კანონიერი წარმომადგენლის მიერ იმავე ქმედების განმეორებით ჩადენა გამოიწვევს პასუხისმგებლობის დაკისრებას საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით დადგენილი წესით. ამასთანავე, ცენტრის მომართვის საფუძველზე სააგენტო გამოყოფს თანამშრომელს, რომელიც შესაბამისი სერვისის/პროგრამის შესრულების უზრუნველსაყოფად ცენტრთან ერთად აქტიურად იწყებს მუშაობას კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანსა და მის კანონიერ წარმომადგენელთან. თუ აღნიშნულის მიუხედავად, კანონიერი წარმომადგენელი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესახებ მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილებას კვლავ არ ასრულებს, სააგენტო ახორციელებს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ღონისძიებებს ალტერნატიული ზრუნვის მიზნით კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის სახელმწიფო ზრუნვაში განსათავსებლად ან მიმართავს ცენტრს ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული პროცედურების დასაწყებად.

3. ცენტრის ამ კანონითა და ცენტრის დებულებით განსაზღვრული საქმიანობის განხორციელების უზრუნველსაყოფად ცენტრის თავმჯდომარე თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში გამოსცემს ინდივიდუალურ სამართლებრივ აქტს – ბრძანებას.

მუხლი 20. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლი

1. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლი არის მცირე საოჯახო ტიპის დაწესებულება, რომელშიც ინტენსიური თერაპიული მუშაობითა და კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანზე მორგებული შესაბამისი ინფრასტრუქტურით შექმნილია ყველა პირობა მისი კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, საგანმანათლებლო, სარეაბილიტაციო და მხარდაჭერის მიზნების მისაღწევად. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ყოფნის პირობები მაქსიმალურად მიახლოებული უნდა იყოს საოჯახო გარემოსა და საგანმანათლებლო დაწესებულებაში მოსწავლისთვის არსებულ გარემოსთან, ამ კანონით გათვალისწინებული სერვისებისა და პროგრამების მიზნების მიღწევის თავისებურებების გათვალისწინებით.

2. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში უზრუნველყოფილი უნდა იყოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საჭიროებებზე მორგებული სამედიცინო და ფსიქოსოციალური დახმარების სერვისები, აგრეთვე საგანმანათლებლო, სპორტულ-გამაჯანსაღებელი, შემოქმედებითი და სხვა კულტურული ღონისძიებების განხორციელებისთვის აუცილებელი პირობები.

3. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში დანერგილი უნდა იყოს სახელობო-პროფესიული უნარ-ჩვევების განვითარების პროგრამები.

4. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანები ერთმანეთისგან განცალკევებით უნდა მოთავსდნენ:

ა) მათი სქესის (მდედრობითი სქესისა და მამრობითი სქესის) გათვალისწინებით;

ბ) განსხვავებული ასაკობრივი განვითარების თავისებურებების გათვალისწინებით;

გ) ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშის საფუძველზე გამოკვეთილი მკვეთრად განსხვავებული სერვისის/პროგრამის განხორციელების საჭიროების გათვალისწინებით.

5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილი წესის მიუხედავად, სარეაბილიტაციო, საგანმანათლებლო, სპორტულ და სხვა ღონისძიებებში სხვადასხვა სქესის კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანები შეიძლება ერთად მონაწილეობდნენ.

6. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლს ხელმძღვანელობს დირექტორი, რომელსაც საქართველოს იუსტიციის მინისტრთან შეთანხმებით თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს ცენტრის თავმჯდომარე.

7. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლს შეიძლება ჰქონდეს საკუთარი სერვისი/პროგრამა, რომლითაც სარგებლობის შესაძლებლობა ექნება კანონთან კონფლიქტში მყოფ იმ არასრულწლოვანსაც, რომელიც გადამისამართებული არ იქნება არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში.

8. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებულ კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს უფლება აქვს, თავისუფლად გადაადგილდეს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის ტერიტორიაზე ამ მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილი პირობების შესაბამისად.

9. კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს მისი ქცევისა და მის მიერ მიღწეული დადებითი შედეგების გათვალისწინებით, მისი მოტივირების მიზნით და მისი საუკეთესო ინტერესების შესაბამისად არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დირექტორის ან მის მიერ განსაზღვრული პირის, აგრეთვე მულტიდისციპლინური ჯგუფის გადაწყვეტილებით სასამართლოს მიერ განსაზღვრული გადამისამართების ვადის ამოწურვამდე შეიძლება მიეცეს უფლება, კანონიერი წარმომადგენლის თანხლებით დროებით დატოვოს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლი.

10. მულტიდისციპლინური ჯგუფის რეკომენდაციის საფუძველზე ცენტრს უფლება აქვს, არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კანონიერ წარმომადგენელთან/კანონიერ წარმომადგენლებთან დადოს ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზედაც, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის რეაბილიტაციის მიზნებიდან გამომდინარე, კანონიერ წარმომადგენელს/კანონიერ წარმომადგენლებს განესაზღვრება/ განესაზღვრებათ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონახულების დამატებითი დრო. კანონიერი წარმომადგენლის/კანონიერი წარმომადგენლების მიერ აღნიშნული ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შემთხვევაში ცენტრს უფლება აქვს, ცალმხრივად გააუქმოს ეს ხელშეკრულება.

11. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დროებით დატოვების წესს, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონახულების საათებსა და პროცედურას, აგრეთვე უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად განსახორციელებელ ღონისძიებებს განსაზღვრავს საქართველოს იუსტიციის მინისტრი.

12. საქართველოს იუსტიციის მინისტრი კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების უპირატესი გათვალისწინებით განსაზღვრავს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ჯანმრთელობის დაცვის, განათლების, განვითარებისა და სხვა კანონიერი ინტერესების განხორციელებისა და დაცვის პირობებს.

13. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დირექტორი თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში გამოსცემს ინდივიდუალურ სამართლებრივ აქტებს − ბრძანებებს.

14. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დებულებას ამტკიცებს საქართველოს იუსტიციის მინისტრი.

მუხლი 21. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართება

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების მიზანია მისი კეთილდღეობის უზრუნველყოფა, რეაბილიტაცია და მხარდაჭერა.

2. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის გადამისამართება ემსახურება მისი უფლებების დაცვას და არ წარმოადგენს მისი დასჯის ღონისძიებას.

3. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში დასაშვებია 10 წლიდან 14 წლამდე ასაკის კანონთან კონფლიქტში მყოფი იმ არასრულწლოვანის გადამისამართება, რომელმაც საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედება 10 წლიდან 14 წლამდე ასაკში ჩაიდინა.

4. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართება ხდება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მხოლოდ, როგორც უკიდურესი ღონისძიება, იმ შემთხვევაში, თუ კანონით განსაზღვრული მიზნის მიღწევა არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის განთავსების გარეშე შეუძლებელია, და მხოლოდ იმ ვადით, რომელიც აუცილებელია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის მიზნის მისაღწევად.

5. დაუშვებელია არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის გადამისამართება, თუ მას აქვს „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული შესაძლებლობის შეზღუდვა.

მუხლი 22. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების საფუძველი და წესი

1. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის გადამისამართების საფუძველია შემდეგი გარემოებები:

ა) ალტერნატიული ზრუნვის მიზნით კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი განთავსებულია სახელმწიფო ზრუნვაში და შესაბამისი სერვისი/პროგრამა ვერ სრულდება;

ბ) არსებობს ამ კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული მომართვა;

გ) პროკურორის მიერ მიღებული შემაჯამებელი გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შემდეგ მან ჩაიდინა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული განზრახი მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რომლისთვისაც გათვალისწინებული მაქსიმალური სასჯელი არ აღემატება ხუთი წლით თავისუფლების აღკვეთას;

დ) პროკურორის მიერ მიღებული შემაჯამებელი გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ კანონთან კონფლიქტში მყოფმა არასრულწლოვანმა ჩაიდინა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რომლისთვისაც გათვალისწინებული მაქსიმალური სასჯელი აღემატება ხუთი წლით თავისუფლების აღკვეთას (მიუხედავად იმისა, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი ჩართულია თუ არა შესაბამის სერვისში/პროგრამაში).

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობისას არ გამოიყენება ამ კანონის მე-17 მუხლით განსაზღვრული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის ღონისძიება.

3. მულტიდისციპლინური ჯგუფი ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული რომელიმე საფუძვლის არსებობის თაობაზე ინფორმაციის მიღებიდან არაუმეტეს 15 სამუშაო დღის ვადაში განსაზღვრავს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანისთვის საჭირო სერვისს/პროგრამას, მისი შესრულების დროში გაწერილ ინდივიდუალურ გეგმას და სასამართლოს შუამდგომლობას წარუდგენს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით. ამ შუამდგომლობაში უნდა მიეთითოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების საფუძვლის, საჭირო სერვისის/პროგრამისა და მისი შესრულების დროში გაწერილი ინდივიდუალური გეგმის შესახებ ინფორმაცია.

4. სასამართლოს მიერ ამ მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული შუამდგომლობის დაუკმაყოფილებლობის შემთხვევაში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ერთვება ამ კანონის მე-17 მუხლით დადგენილი წესით. ამ შემთხვევაში არ გამოიყენება ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული წესი.

5. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართება დასაშვებია კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების უზრუნველსაყოფად აუცილებელი შესაბამისი ვადით, მაგრამ არაუმეტეს 6 თვისა. ეს ვადა მულტიდისციპლინური ჯგუფის მომართვის საფუძველზე სასამართლოს გადაწყვეტილებით შეიძლება გაგრძელდეს საჭიროებისამებრ, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების უზრუნველყოფისთვის აუცილებელი შესაბამისი ვადით, ყოველ ჯერზე არაუმეტეს 6 თვით. ამ ვადის გაგრძელების საჭიროებას მულტიდისციპლინური ჯგუფი განიხილავს ამ კანონის 24-ე მუხლით დადგენილი წესით.

6. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ყოფნის მაქსიმალური ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 2 წელს, გარდა ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

7. კანონთან კონფლიქტში მყოფი 14 წელს მიუღწეველი არასრულწლოვანი, რომელსაც არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ყოფნისას შეუსრულდა 14 წელი, არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში შეიძლება იმყოფებოდეს მოსამართლის მიერ ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილებით განსაზღვრული ვადის ამოწურვამდე. ამ ვადის გაგრძელება მისი ამოწურვის შემდეგ დაუშვებელია.

მუხლი 23. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების შესახებ გადაწყვეტილების აღსრულება

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების შესახებ გადაწყვეტილების აღსრულებას უზრუნველყოფს კანონიერი წარმომადგენელი, ხოლო ალტერნატიული ზრუნვის მიზნით კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის სახელმწიფო ზრუნვაში განთავსების შემთხვევაში − სააგენტო. კანონიერი წარმომადგენლის მიერ აღნიშნული გადაწყვეტილების აღუსრულებლობის შემთხვევაში გადაწყვეტილების აღსრულებას უზრუნველყოფს ცენტრის უფლებამოსილი პირი.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების შესახებ გადაწყვეტილების აღსრულებისას გადაწყვეტილების აღმასრულებელ პირს უფლება აქვს, მისთვის ამ გადაწყვეტილების აღსრულებაში ხელის შეშლის შემთხვევაში გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველსაყოფად მიმართოს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლება აქვს, საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ღონისძიებები.

მუხლი 24. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების ვადის გადასინჯვა და გაგრძელება

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ყოფნის ვადის გასვლამდე არაუგვიანეს 15 სამუშაო დღისა არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის უფლებამოსილი პირი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად მიმართავს მულტიდისციპლინურ ჯგუფს და წარუდგენს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ მიღწეული დადებითი შედეგების, არსებული სირთულეებისა და საჭიროებების შესახებ ინფორმაციას.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ყოფნის პერიოდში ნებისმიერ დროს, თუ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ყოფნა არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში აუცილებელი აღარ არის მისი კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის მიზნის მისაღწევად, არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის უფლებამოსილი პირი შესაბამისი გარემოების გამოვლენისთანავე მიმართავს მულტიდისციპლინურ ჯგუფს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

3. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის უფლებამოსილი პირის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში − კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანსა და სხვა პირებთან გასაუბრების, საფუძველზე მულტიდისციპლინური ჯგუფი აფასებს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ მიღწეულ დადებით შედეგებს, არსებულ სირთულეებს, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საჭიროებებს, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ყოფნის აუცილებლობას და მისთვის მიმართვიდან გონივრულ ვადაში იღებს ერთ-ერთ შემდეგ გადაწყვეტილებას:

ა) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში დასრულების შესახებ;

ბ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში დასრულების და კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის შესაბამის სერვისში/პროგრამაში ჩართვის შესახებ;

გ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განხორციელების ვადის არაუმეტეს 6 თვით გაგრძელების მიზანშეწონილობის შესახებ.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში მულტიდისციპლინური ჯგუფი სასამართლოს წარუდგენს შუამდგომლობას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით. ამ შუამდგომლობაში უნდა მიეთითოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ყოფნის ვადის გაგრძელების საჭიროების, საჭირო სერვისის/პროგრამისა და მისი შესრულების დროში გაწერილი ინდივიდუალური გეგმის შესახებ ინფორმაცია.

მუხლი 25. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დატოვება

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი ტოვებს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლს, თუ ამოიწურა კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში გადამისამართების სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ვადა და ეს ვადა სასამართლომ არ გააგრძელა, აგრეთვე ამ კანონის 24-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი ტოვებს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლს, თუ მას შეუსრულდა 14 წელი, გარდა ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

თავი V

არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის განათლება

მუხლი 26. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის განათლება

1. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლი ვალდებულია შექმნას პირობები, რათა არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებულმა კანონთან კონფლიქტში მყოფმა არასრულწლოვანმა მიიღოს ზოგადი განათლება.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს, რომელმაც არ იცის საქართველოს სახელმწიფო ენა, უნდა შეექმნას პირობები მის შესასწავლად.

მუხლი 27. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის ზოგადი განათლება

1. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებულ კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს უნდა ჰქონდეს საშუალება, მიიღოს სრული ზოგადი განათლება საქართველოს იუსტიციის მინისტრისა და საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის ერთობლივი ბრძანებით დადგენილი წესის შესაბამისად.

2. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ზოგადი განათლების მიწოდება ხორციელდება საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მიერ დამტკიცებული საგანმანათლებლო პროგრამით. ეს პროგრამა უნდა უზრუნველყოფდეს ეროვნული სასწავლო გეგმით განსაზღვრული მიზნების მიღწევას. ამ პროგრამაზე არ ვრცელდება ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული სასწავლო გარემოს ორგანიზების პირობები და საათობრივი ბადე. ამ პროგრამის დასრულების შემდეგ უზრუნველყოფილი უნდა იყოს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში სასწავლო პროცესის შეუფერხებლად გაგრძელება.

3. არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში ზოგადი განათლების დაფინანსება ხორციელდება საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მიერ დამტკიცებული პროგრამით, „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილისგან განსხვავებული წესით.

თავი VI

კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში მონაწილე პირი

მუხლი 28. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში მონაწილე პირის სპეციალიზაცია

1. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში მონაწილე პირს, მათ შორის, არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის ყველა თანამშრომელს, გავლილი უნდა ჰქონდეს სპეციალური სწავლება არასრულწლოვანთან ურთიერთობის მეთოდიკასა და მასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებში.

2. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში მონაწილე პირის, მათ შორის, არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის ყველა თანამშრომლის, სპეციალიზაციის სტანდარტი განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, ხოლო მოსამართლის შემთხვევაში – საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით.

3. პირი, რომელსაც გავლილი აქვს ბავშვის უფლებათა კოდექსით ან/და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსით გათვალისწინებული სპეციალიზაცია, ამ კანონის მიზნებისთვის ითვლება სპეციალიზებულ პირად.

თავი VII

გარდამავალი და დასკვნითი დებულებები

მუხლი 29. გარდამავალი დებულებები

1. საქართველოს მთავრობამ 2026 წლის 1 მაისამდე უზრუნველყოს მულტიდისციპლინური ჯგუფის შემადგენლობის და საქმიანობის წესის დამტკიცება.

2. საქართველოს მთავრობამ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს წარდგინებით და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ თავისი კომპეტენციის ფარგლებში 2026 წლის 1 მაისამდე უზრუნველყონ ამ კანონის 28-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ნორმატიული აქტების მიღება.

3. საქართველოს მთავრობამ 2026 წლის 1 მაისამდე უზრუნველყოს ცენტრისა და არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის ფუნქციონირებისთვის საჭირო სათანადო ფინანსური და მატერიალურ-ტექნიკური ღონისძიებების განხორციელების გეგმის დამტკიცება.

4. საქართველოს იუსტიციის სამინისტრომ და აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაბამისმა დაწესებულებებმა უზრუნველყონ ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული გეგმის შესრულება.

5. საქართველოს იუსტიციის მინისტრმა 2026 წლის 1 მაისამდე უზრუნველყოს:

ა) ცენტრის დებულებისა და საშტატო ნუსხის დამტკიცება;

ბ) კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის წესის დამტკიცება, რომელიც სხვა საკითხებთან ერთად უნდა ითვალისწინებდეს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესის მონიტორინგის წესს, აგრეთვე იმ პირის/დაწესებულების/უწყების მიერ ცენტრისთვის ინფორმაციის მიწოდების პერიოდულობასა და ფორმას, რომლის მიერ ორგანიზებულ სერვისში/პროგრამაში მონაწილეობს კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანი;

გ) ცენტრის თავმჯდომარის თანამდებობაზე დანიშვნა.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული დებულებისა და საშტატო ნუსხის დამტკიცების შესახებ შესაბამისი სამართლებრივი აქტის ამოქმედებისთანავე ცენტრის თავმჯდომარემ უზრუნველყოს ცენტრის მოსამსახურეებთან შრომითი ხელშეკრულებების დადება.

7. საქართველოს იუსტიციის მინისტრმა 2026 წლის 1 ივლისამდე უზრუნველყოს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დებულების დამტკიცება, რომელიც სხვა საკითხებთან ერთად უნდა ითვალისწინებდეს:

ა) არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის უსაფრთხოების, ჯანმრთელობის დაცვის, განათლების, განვითარებისა და სხვა კანონიერი ინტერესების განხორციელებისა და დაცვის პირობებს;

ბ) არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დროებით დატოვების წესს, კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონახულების საათებსა და პროცედურას, აგრეთვე უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად გასატარებელ ღონისძიებებს;

გ) არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის უფლებამოსილი პირის მიერ მულტიდისციპლინური ჯგუფისთვის კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ მიღწეული დადებითი შედეგების, არსებული სირთულეებისა და საჭიროებების შესახებ ინფორმაციის მიწოდების წესს.

8. ცენტრის თავმჯდომარემ 2026 წლის 1 ივლისამდე საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უზრუნველყოს ცენტრის ახალი საშტატო ნუსხის დამტკიცება, ხოლო ახალი საშტატო ნუსხის დამტკიცების შესახებ შესაბამისი სამართლებრივი აქტის ამოქმედებისთანავე:

ა) საქართველოს იუსტიციის მინისტრთან შეთანხმებით უზრუნველყოს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის დირექტორის თანამდებობაზე დანიშვნა;

ბ) უზრუნველყოს არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის მოსამსახურეებთან შრომითი ხელშეკრულებების დადება.

9. საქართველოს იუსტიციის მინისტრმა და საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა 2026 წლის 1 სექტემბრამდე ერთობლივი ბრძანებით დაამტკიცონ არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლში განთავსებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მიერ სრული ზოგადი განათლების მიღების წესი.

10. საქართველოს მთავრობამ და შესაბამისმა უწყებებმა უზრუნველყონ კანონქვემდებარე აქტების ამ კანონთან შესაბამისობა.

11. ამ პუნქტის ამოქმედებამდე მიმდინარე კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანებთან დაკავშირებული საქმეების წარმოება (კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცედურები) გაგრძელდეს ამ კანონითა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით.

12. ამ მუხლის მე-11 პუნქტის მიზნებისთვის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტოს არასრულწლოვანთა რეფერირების ცენტრმა უზრუნველყოს ცენტრისთვის ამ კანონით გათვალისწინებული კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანების საქმეებისა და შესაბამისი დოკუმენტაციის გადაცემა.

13. ამ მუხლის მე-11 პუნქტის შესაბამისად, „არასრულწლოვანთა რეფერირების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 31 დეკემბრის №681 დადგენილებისა და სხვა ნორმატიული აქტების საფუძველზე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტოს არასრულწლოვანთა რეფერირების ცენტრის უფროსის მიერ გამოცემული ბრძანებები ინარჩუნებს იურიდიულ ძალას შესაბამისი უფლებამოსილი თანამდებობის პირის მიერ იმავე საკითხზე ბრძანებების გამოცემამდე.

მუხლი 30. დასკვნითი დებულებები

1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის პირველი−28-ე მუხლებისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

2. ამ კანონის პირველი და მე-2 მუხლები, მე-3 მუხლი (გარდა ამ მუხლის „თ“ ქვეპუნქტისა), მე-4−მე-6 და მე-8−მე-12 მუხლები, მე-13 მუხლი (გარდა ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტისა), მე-14 მუხლი (გარდა ამ მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტისა), მე-15−მე-19 მუხლები და 28-ე მუხლი (გარდა არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის თანამშრომლების სპეციალიზაციის მოთხოვნის ნაწილისა) ამოქმედდეს 2026 წლის 1 მაისიდან.

3. ამ კანონის მე-3 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტი, მე-7 მუხლი, მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი, მე-20−25-ე მუხლები და 28-ე მუხლი არასრულწლოვანებზე ზრუნვისა და მხარდაჭერის სახლის თანამშრომლების სპეციალიზაციის მოთხოვნის ნაწილში ამოქმედდეს 2026 წლის 1 ივლისიდან.

4. ამ კანონის მე-14 მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი და 26-ე და 27-ე მუხლები ამოქმედდეს 2026 წლის 1 სექტემბრიდან.

საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ ყაველაშვილი

თბილისი,

17 დეკემბერი 2025 წ.

N1258-IVმს-XIმპ

LAW OF GEORGIA

ON THE REHABILITATION AND SUPPORT OF MINORS IN CONFLICT WITH THE LAW

Chapter I – General Provisions

Article 1 – Purpose of the Law

The purpose of this Law is to ensure the welfare of minors in conflict with the law, as well as their rehabilitation and support through the determination of their individual needs, to prevent the commission of unlawful acts provided for by the Criminal Code of Georgia, and to determine the process of ensuring welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, and the the rights and obligations of the agencies/institutions involved in that process.

Article 2 – Scope of this Law

1. This Law determines the procedure for carrying out and monitoring the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, the powers of the agencies/institutions involved in that process, and the necessary procedures for their coordinated operation.

2. This Law shall apply to minors against whom there is a reasonable belief that they have committed an unlawful act as provided for by the Criminal Code of Georgia, and who have not attained the age of 14 before committing such an act.

3. This Law shall not repeal the regulations established by the Juvenile Justice Code, the Code on the Rights of the Child, and the legislation of Georgia related to the rights of the child.

4. This Law shall not apply to minors referred to in paragraph 2 of this article if they have attained the age of 14 before being referred by a prosecutor to the Legal Entity under Public Law called the Centre for Rehabilitation and Support of Minors in Conflict with the Law, operating under the governance of the Ministry of Justice of Georgia.

5. This Law shall apply to minors in conflict with the law who have been referred to the Centre for Rehabilitation and Support of Minors in Conflict with the Law before attaining the age of 14, as well as to minors in conflict with law in the cases provided for in Article 17(8), Article 18(7) and (9), and Article 22(7) of this Law, for the period of time specified in the above listed paragraphs.

Article 3 – Definition of terms

For the purposes of this Law, the terms used herein shall have the following meanings:

a) a minor in conflict with the law – means a minor against whom a summary decision made by a prosecutor confirms that he/she has committed an unlawful act as provided for by the Criminal Code of Georgia and who has not attained the age of 14 before committing such an act;

b) legal representative – means a close relative, a guardian, or a custodian of a minor in conflict with the law, who has attained the age of 18 and who participates in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of the minor in conflict with the law in order to protect the interests of the latter, and exercises the rights of the minor, except for the rights which can only be exercised by the minor himself/herself due to the nature of such rights;

c) close relative – means a parent, an adoptive parent, a foster carer, a grandfather, a grandmother, a sister, and/or a brother of a minor in conflict with the law;

d) Centre for Rehabilitation and Support of Minors in Conflict with the Law (‘the Centre’) – means a Legal Entity under Public Law operating under the governance of the Ministry of Justice of Georgia which is established under this Law, and the statute of which is approved and the chairperson of which is appointed and may be dismissed by the Minister of Justice of Georgia;

e) multidisciplinary team – means a team composed of qualified employees of relevant state agencies (a doctor, a psychologist, a social worker, an education specialist, a lawyer, etc.) formed to achieve the goal of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, that makes decisions regarding the engagement of minors in conflict with the law in appropriate services/programmes, submits motions to a court for the referral of the minors in conflict with the law to the Care and Support House for Minors, and exercises other powers as provided for by this Law;

f) process of ensuring the welfare, rehabilitation, and support of minors in conflict with the law – means a set of measures directed towards the physical, mental and social development of minors that helps them integrate into the society;

g) the best interests of minors in conflict with the law – means the welfare, safety, healthcare, education, development, rehabilitation and other interests of minors in conflict with the law, which are determined in accordance with the Constitution of Georgia, the Convention on the Rights of the Child and its protocols, and other international treaties of Georgia, as well as the legislation of Georgia, including the Code on the Rights of the Child, and the individual characteristics of minors, also considering their opinions;

h) Care and Support House for Minors – means a structural unit of the Centre, where measures for the rehabilitation and support of minors in conflict with the law are implemented in accordance with Chapter IV of this Law.

Chapter II –

Principles of Ensuring the Welfare, Rehabilitation and Support of Minors in Conflict with the Law

Article 4 – Prioritisation of the best interests of minors in conflict with the law

In the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, first of all, the best interests of the minors in conflict with the law shall be taken into consideration.

Article 5 – The right to the harmonious development of minors in conflict with the law

In the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, the minors in conflict with the law shall have the right to physical, mental, spiritual, moral and social development.

Article 6 – Proportionality

In the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, the measures applied to the minors in conflict with the law shall be proportionate to an unlawful act regarding the commission of which there is a reasonable belief. The measure applied shall also be relevant to the personality, age, educational, social and other needs of a minor in conflict with the law.

Article 7 – Prioritisation of the most lenient measure

The possibility of engaging a minor in conflict with the law in an appropriate service/programme, without referral to the Care and Support House for Minors, shall be considered first. Referral may only be used as a last resort, if the objective set out in law cannot be achieved without placing the minor in conflict with the law in the Care and Support House for Minors, and only for the period of time that is necessary to achieve the goal of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law.

Article 8 – Prohibition of discrimination

Any direct and indirect discrimination against a minor in conflict with the law and his/her legal representative on the ground/grounds provided for in Article 1 of the Law of Georgia on the Elimination of All Forms of Discrimination shall be prohibited.

Article 9 – Participation of minors in conflict with the law in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law

1. Minors in conflict with the law shall have the right to participate, either directly and/or through a legal representative, in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law. They shall also have the right to be heard and have their opinions taken into account, depending on their age and level of development.

2. If the claims of a minor in conflict with the law and his/her legal representative contradict each other, the preference shall be given to the claim which is most relevant to the best interests of the minor in conflict with the law.

Article 10 – Inadmissibility of the delay in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law

The process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law shall be carried out without any unjustified delay.

Article 11 – Individual approach to minors in conflict with the law

In the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, when making decisions regarding the minors in conflict with the law, their individual characteristics shall be taken into account, such as their age, level of development, the living, upbringing and development conditions, education, health status, family situation and other circumstances, based on which the particularities of the character and behaviour of the minors in conflict with the law can be assessed and their needs can be identified.

Article 12 – Protection of privacy of minors in conflict with the law

1. The privacy of minors in conflict with the law shall be protected at all stages of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law.

2. Information about the participation of a minor in conflict with the law in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law shall not be public. The personal data of minors in conflict with the law shall not be disclosed, except as provided for by the Law of Georgia on Personal Data Protection.

Chapter III –

System for Ensuring the Welfare, Rehabilitation and Support of Minors in Conflict with the Law

Article 13 – Stages of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law

1. The process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law shall consist of the following stages:

a) referral of minors in conflict with the law to the Centre;

b) evaluation of the situation and the individual needs of minors in conflict with the law;

c) engagement of minors in conflict with the law in appropriate services/programmes;

d) provision and development of services supporting the social functioning of the families of minors in conflict with the law;

e) monitoring of the participation of minors in conflict with the law in appropriate services/programmes;

f) monitoring of the condition of minors in conflict with the law after the completion of relevant services/programmes;

g) referral of minors in conflict with the law to the Care and Support House for Minors in the cases provided for by this Law.

2. The implementation of the procedures provided for by this Law shall be terminated against a minor in conflict with the law, if at any stage referred to in paragraph 1 of this article his/her chronic or temporary mental disorder, intellectual disability, or other mental disorder has been identified, due to which he/she cannot be aware of the actual nature or unlawfulness of his/her actions, or control those actions. In such cases, the issue of providing psychiatric care to the minor in conflict with the law shall be resolved in accordance with the Law of Georgia on Mental Health.

Article 14 – Agencies/institutions participating in the system of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law and their functions

1. The system of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law comprises:

a) the Centre;

b) the Prosecutor’s Office of Georgia;

c) the investigative authorities determined by Article 34(1) of the Criminal Procedure Code of Georgia;

d) the Legal Entity under Public Law called the Agency for State Care and Assistance for the (Statutory) Victims of Human trafficking operating within the system of the Ministry of Internally Displaced Persons from the Occupied Territories, Labour, Health and Social Affairs of Georgia ('the Agency');

e) the Ministry of Education, Science and Youth of Georgia, the legal entities under public law operating within its governance, and the general education institutions/schools determined by Article 2(p) of the Law of Georgia on General Education.

2. The Centre shall:

a) administer and coordinate the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law;

b) process the information obtained regarding the minors in conflict with the law, including sensitive data, and evaluate the individual circumstances and needs of minors in conflict with the law;

c) engage minors in conflict with the law in appropriate services/programmes;

d) develop the concepts of services/programmes for the efficiency of the system of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law;

e) provide appropriate supporting consultation to the legal representatives of the minors in conflict with the law;

f) facilitate the involvement of the families of minors in conflict with the law in existing social functioning support services;

g) monitor the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, within the framework of which it shall supervise the completion of the relevant services/programmes by the minors in conflict with the law and evaluate the results achieved by them, as well as carry out the monitoring of the minors in conflict with the law after the completion of the relevant services/programmes;

h) analyse the data obtained in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, prepare relevant annual reports and publish them in accordance with the personal data protection legislation of Georgia;

i) exercise other powers provided for by this Law.

3. A prosecutor shall:

a) refer minors in conflict with the law to the Centre;

b) exercise other powers provided for by this Law.

4. The investigative authorities referred to in Article 34(1) of the Criminal Procedure Code of Georgia shall exercise the powers determined by this Law.

5. The Agency shall:

a) appoint a representative for a minor in conflict with the law on the basis of the request of the Centre;

b) for the purpose of alternative care, place a minor in conflict with the law in state care in accordance with the procedure established by the legislation of Georgia;

c) exercise other powers provided for by this Law.

6. The Ministry of Education, Science and Youth of Georgia, the legal entities under public law operating within its governance, and the general education institutions/schools determined by Article 2(p) of the Law of Georgia on General Education shall:

a) provide the minors in conflict with the law, who have been placed in the Care and Support House for Minors, with the opportunity to receive general education;

b) exercise other powers provided for by this Law.

Chapter IV –

Process of Ensuring the Welfare, Rehabilitation and Support of Minors in Conflict with the Law

Article 15 – Initiation of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law

1. A minor who has not attained the age of 14, against whom a summary decision made by a prosecutor confirms that he/she has committed an unlawful act provided for by the Criminal Code of Georgia, shall be referred to the Centre by a prosecutor within 5 days after making such decision.

2. A prosecutor shall immediately notify the minor and his/her legal representative/representative of the referral of the minor in conflict with the law to the Centre.

3. In the case of receiving the information about the referral to the Centre of a minor in conflict with the law, an authorised employee of the Centre shall immediately, but not later than within 5 working days after receiving such information, contact the legal representative of the minor in conflict with the law for the purpose of meeting and/or interviewing him/her.

4. If the Centre cannot identify the legal representative of a minor in conflict with the law and/or obtain his/her contact details, the Centre shall have the right to contact other competent bodies in order to identify the legal representative and/or obtain his/her contact details.

5. If the Centre cannot identify the legal representative of a minor in conflict with the law and/or obtain his/her contact details, or if the legal representative refuses to communicate/cooperate with the Centre or otherwise hinders the Centre to exercise the powers granted to it under the Legislation of Georgia, the Centre shall apply to the Agency. On the basis of such request, the Agency shall immediately appoint a representative.

6. In the cases provided for by paragraph 5 of this Article, a representative appointed by the Agency shall exercise representative powers on behalf and in the best interests of a minor in conflict with the law. A representative shall enjoy the same rights as a legal representative.

7. If the grounds provided for in paragraph 5 of this Article no longer exist, the Centre shall, taking into consideration the best interests of a minor in conflict with the law, make a decision on the possibility of proceeding with further stages of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law with the participation of the legal representative.

8. A representative shall have the right to:

a) express an opinion on the needs of the minor in conflict with the law at any stage of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law;

b) communicate with a close relative, lawyer, and friend of the minor in conflict with the law;

c) inform the minor in conflict with the law about healthcare, psychological or social services and available means for receiving such services;

d) provide information to the minor in conflict with the law about all stages of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law;

e) provide information to the minor in conflict with the law about the procedure for appealing the decisions made in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law;

f) take other actions in order to assist the minor in conflict with the law.

9. If a legal representative refuses to cooperate with the Centre or otherwise hiders the Centre to exercise the powers granted to it under the Legislation of Georgia, he/she shall be subject to liability as provided for by the Administrative Offences Code of Georgia.

10. Appealing a decision specified in Article 106(4) of the Criminal Procedure Code of Georgia shall not suspend the implementation of the procedures provided for by this Law, except for the referral of a minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors.

11. Minors in conflict with the law shall have the right to receive interpretation services, if necessary, free of charge, at all stages of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law.

12. Minors in conflict with the law shall have the right to receive legal aid at the expense of the state, at all stages of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law.

Article 16 – Obtaining information about minors in conflict with the law

1. The Centre receives information about a minor in conflict with the law from a prosecutor, the minor in conflict with the law, and his/her legal representative. The Centre shall have the right to communicate with minors in conflict with the law/their legal representatives through the means of electronic communication, as well as to summon them to the Centre for a meeting, and/or to visit them to their places of residence.

2. In order to obtain the information necessary for exercising its rights and performing its duties as provided for by this Law, including the sensitive data, the Centre shall have the right to apply to general education institutions determined by Article 2(p) of the Law of Georgia on General Education, the investigative authorities determined by Article 34(1) of the Criminal Procedure Code of Georgia, and/or any other person or institution that may have information regarding the life, history of unlawful activities, upbringing and development conditions, education, health status, family situation, as well as other biological, psychological and social characteristics of a minor in conflict with the law, based on which the particularities of their character and behaviour can be assessed and their needs can be identified. In this case, the respective person/body/institution is obliged to provide the Centre with the requested information. Data shall be processed only to the extent necessary to achieve the respective legitimate purpose.

3. In order to obtain the information necessary for exercising its rights and performing its duties as provided for by this Law, the Centre shall have the right to visit the general education institution of a minor in conflict with the law, and talk to persons employed at that institution, including the director, teachers and resource officers of the institution.

Article 17 – Engagement of minors in conflict with the law in appropriate services/programmes

1. An authorised employee of the Centre shall, within not later than 15 working days after receiving the information about the referral to the Centre of a minor in conflict with the law, prepare a report of individual assessment of the minor in conflict with the law, which determines the individual characteristics and needs of the minor in conflict with the law.

2. A report on individual assessment of a minor in conflict with the law shall include the biological, psychological and social characteristics of the minor in conflict with the law, including information on physical, emotional and cognitive development and behavioural characteristics, health status, education, as well as sports, creative, artistic or other cultural activities, family, and living environment of the minor, and other necessary information. An individual assessment report shall also contain information on the special needs and behavioural characteristics of a minor in conflict with the law, the risk of committing an unlawful act, and accordingly, information on the services/programmes necessary to support the proper development, socialisation and social integration of the minor.

3. An authorised employee of the Centre shall submit a report on individual assessment of a minor in conflict with the law to a multidisciplinary team, which shall, based on the individual assessment report and taking into consideration the best interests of the minor in conflict with the law, determine a service/programme tailored to the needs of the minor in conflict with the law, an individual plan with a time schedule for its implementation, and shall make a decision on the engagement of the minor in conflict with the law in the relevant service/programme within 10 working days after the submission of the report on individual assessment of the minor in conflict with the law.

4. In the decision-making process referred to in paragraph 3 of this Article, a multidisciplinary team shall also examine and decide who must ensure the participation of a minor in conflict with the law in the relevant service/programme.

5. If the legal representative of a minor in conflict with the law can ensure the participation of the minor in conflict with the law in the relevant service/programme and it does not contradict the best interests of the minor, ensuring the participation of the minor in conflict with the law in the relevant service/programme by the legal representative shall be given a priority.

6. If the legal representative cannot ensure the participation of a minor in conflict with the law in the relevant service/programme, and living with the legal representative contradicts the best interests of the minor in conflict with the law, a multidisciplinary team shall have the right to apply to the Agency with the request to place the minor in conflict with the law in state care for the purpose of providing him/her with alternative care as provided for by the legislation of Georgia, for the period necessary for the minor in conflict with the law to complete the relevant service/programme. In such case, the Agency shall take all possible measures within its authority to ensure the completion of the relevant service/programme by the minor in conflict with the law.

7. The total period of participation of a minor in conflict with the law in the service/programme determined by a decision of a multidisciplinary team shall not be less than 1 month and more than 12 months. If necessary, this period may be extended by a decision of the multidisciplinary team for a maximum of 12 months each time.

8. A minor in conflict with the law who has not attained the age of 14, but attains the age of 14 while completing the service/programme determined by a decision of a multidisciplinary team, may be engaged in the relevant service/programme until the expiry of the period specified in the decision made by the multidisciplinary team as provided for in paragraph 7 of this Article. The said time frame shall not be extended after its expiry.

9. When determining a relevant service/programme for a minor in conflict with the law, taking into consideration the best interests, individual needs and characteristics of the minor, the engagement of a legal representative or other family member of the minor in conflict with the law in the relevant service/programme may be envisaged by the decision of the multidisciplinary team.

10. The decisions of the multidisciplinary team refereed to in this Article shall be immediately notified to a minor in conflict with the law, his/her legal representative, and the person/institution/body in whose service/programme the minor is to be engaged, as well as to the Agency if it is involved in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law.

11. The decisions of a multidisciplinary team on the engagement of minors in conflict with the law in the relevant services/programmes shall be binding.

12. The composition of a multidisciplinary team and the rules of its operation shall be approved by the Government of Georgia. The organisational and legal support of the activities of a multidisciplinary team shall be provided by the Centre.

Article 18 – Monitoring of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law

1. The Centre shall supervise the completion of the relevant services/programmes by minors in conflict with the law and evaluate the results achieved by them.

2. Any person/institution/body, in a service/programme organised by which minors in conflict with the law are engaged, shall, at the intervals and in the form established by the Minister of Justice of Georgia, provide to the Centre information on the participation of the minors in conflict with the law in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, and on the results achieved by them.

3. The Centre shall monitor the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law on the basis of the information provided by the relevant person/institution/agency, and if necessary, an authorised employee of the Centre shall attend the process of carrying out of the relevant service/programme and interview a person responsible for carrying out such service/programme, a representative of the institution/agency, a minor in conflict with the law, and his/her legal representative.

4. An authorised employee of the Centre shall, taking into consideration the individual needs of a minor in conflict with the law, until the completion of the relevant service/programme, periodically, but not less than once a month, meet the minor in conflict with the law, and if necessary, his/her legal representative, and discuss the progress of the relevant service/programme, the results achieved by the minor in conflict with the law, the effectiveness of the participation of the minor in conflict with the law in the relevant service/programme and of the assistance provided by other participants, possible additional needs, and other relevant issues.

5. An authorised employee of the Centre shall prepare monthly and final monitoring reports on the basis of the monitoring, in which he/she shall include information on the participation of minors in conflict with the law in the relevant services/programmes, the results achieved by them, the impact of the relevant services/programmes on the minors in conflict with the law, the additional needs of the minors in conflict with the law and additional services/programmes in which the engagement of the minors in conflict with the law may be required.

6. An authorised employee of the Centre shall submit monthly and final monitoring reports referred to in paragraph 5 of this Article to a multidisciplinary team. The multidisciplinary team shall have the right, taking into consideration the respective monitoring reports and the best interests of a minor in conflict with the law, and if necessary, on the basis of an interview with the minor in conflict with the law, change the service/programme and engage the minor in conflict with the law in other service/programme. Such decision shall be immediately notified to the minor in conflict with the law, his/her legal representative, and the person/institution/body in whose service/programme the minor in conflict with the law is to be engaged, as well as to the Agency, if it is involved in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law.

7. The Centre shall continue the monitoring of a minor in conflict with the law for 1 year after the completion of the respective service/programme. The Centre shall have the right to obtain the information necessary for monitoring in accordance with the procedure established by Article 16 of this Law. An authorised employee of the Centre shall prepare quarterly and final monitoring reports on the basis of the monitoring and submit them to a multidisciplinary team. The monitoring procedure shall also apply to minors in conflict with the law for 1 year after the completion of the relevant service/programme, after leaving the Care and Support House for Minors.

8. A multidisciplinary team shall have the right, taking into consideration the monitoring results referred to in paragraph 7 of this Article and the best interests of the minor in conflict with the law, to engage again the minor in conflict with the law in a respective service/programme in accordance with the procedure established by this Law, if necessary.

9. In the cases determined by Article 17(8) and Article 22(7) of this Law, after the completion of the monitoring period provided for in paragraph 7 of this Article, taking into consideration the monitoring results and the best interests of a minor in conflict with the law, if necessary, a multidisciplinary team shall have the right to engage again the minor in conflict with the law in the relevant service/programme for a period of not more than up to 6 months in accordance with the procedure established by this Law.

10. The rules for monitoring the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law shall be approved by the Minister of Justice of Georgia.

Article 19 – Failure to comply with the decision of a multidisciplinary team regarding the engagement of a minor in conflict with the law in a relevant service/programme

1. Failure of a legal representative of a minor in conflict with the law to comply with the decision of a multidisciplinary team regarding the engagement of a minor in conflict with the law in a relevant service/programme shall result in the imposition of liability as provided for by the Administrative Offences Code of Georgia.

2. Repeated commission of the same act by a legal representative subjected to an administrative penalty for committing an act specified in paragraph 1 of this Article shall result in the imposition of liability as provided for by the Administrative Offences Code of Georgia. In addition, on the basis of the request of the Centre, the Agency shall allocate an employee who shall, together with the Centre, actively start working with a minor in conflict with the law and his/her legal representative in order to ensure the completion of the relevant service/programme. If, despite the above, the legal representative still fails to comply with the decision of a multidisciplinary team regarding the engagement of a minor in conflict with the law in the relevant service/programme, the Agency shall carry out measures provided for by the legislation of Georgia in order to place the minor in conflict with the law in state care for the purposes of alternative care, or apply to the Centre with a request to initiate the procedure provided for by Article 22(3) of this Law.

3. In order to ensure the performance of its activities by the Centre as determined by this Law and the statute of the Centre, the chairperson of the Centre shall, within the scope of his/her authority, issue an individual legal act – an order.

Article 20 – Care and Support House for Minors

1. The Care and Support House for Minors is a small family-type institution, in which, through intensive therapeutic work and appropriate infrastructure tailored to the minors in conflict with the law, all conditions are created to achieve the goals of ensuring their welfare, education, rehabilitation, and support. At the Care and Support House for Minors the conditions of the stay of minors in conflict with the law shall be approximated, as much as possible, to the family environment and the environment available for students at an educational institution, taking into account the characteristics of achieving the goals of the services and programmes determined by this Law.

2. The Care and Support House for Minors shall provide medical, psychological and social assistance services tailored to the needs of minors in conflict with the law, as well as the necessary conditions for carrying out educational, sports and recreational, creative and other cultural activities.

3. Apprenticeship and vocational skills development programmes shall be available at the Care and Support House for Minors.

4. Minors in conflict with the law shall be placed separately at the Care and Support House for Minors taking into consideration:

a) their sex (female and male);

b) the developmental peculiarities of different ages;

c) the need for the completion of a completely different service/programme identified on the basis of the individual assessment report.

5. Irrespective of the rule established under paragraph 4(a) of this Article, minors in conflict with the law of different sex may participate together in the rehabilitation, educational, sports and other activities.

6. The Care and Support House for Minors shall be headed by a Director, who is appointed and may be dismissed by the Chairperson of the Centre in agreement with the Minister of Justice of Georgia.

7. The Care and Support House for Minors may have its own service/programme that can be used by a minor in conflict with the law who has not been referred to the Care and Support House for Minors.

8. A minor in conflict with the law who has been placed at the Care and Support House for Minors shall have the right to move freely within the territory of the Care and Support House for Minors under the conditions provided for in paragraph 4 of this Article.

9. A minor in conflict with the law, taking into consideration his/her behaviour and the positive results achieved by him/her, for the purpose of his/her motivation and based on his/her best interests, may be granted the right to temporarily leave the Care and Support House for Minors, accompanied by his/her legal representative, before the expiry of the referral period determined by a court, by a decision of the Director of the Care and Support House for Minors, a person designated by him/her, or a multidisciplinary team.

10. Based on the recommendation of a multidisciplinary team, the Centre shall have the right to conclude an agreement with the legal representative/representatives of a minor in conflict with the law who has been placed at the Care and Support House for Minors, on the basis of which, for the purposes of the rehabilitation of the minor in conflict with the law, additional time for visiting the minor in conflict with the law shall be determined for the legal representative/legal representatives. In the case of violation of the conditions of such agreement by the legal representative/legal representatives, the Centre shall have the right to unilaterally annul the agreement.

11. The procedure for temporarily leaving the Care and Support House for Minors by a minor in conflict with the law who has been placed at the Care and Support House for Minors, the hours and procedure for visiting the minor in conflict with the law, and the measures to be taken for ensuring safety, shall be determined by the Minister of Justice of Georgia.

12. By prioritising the best interests of the minors in conflict with the law, the Minister of Justice of Georgia shall determine the conditions for serving and protecting the healthcare, educational, developmental and other legitimate interests of minors in conflict with the law who have been placed at the Care and Support House for Minors.

13. The Director of the Care and Support House for Minors shall, within the scope of his/her authority, issue individual legal acts – orders.

14. The statute of the Care and Support House for Minors shall be approved by the Minister of Justice of Georgia.

Article 21 – Referral of minors in conflict with the law to the Care and Support House for Minors

1. The purpose of referring minors in conflict with the law to the Care and Support House for Minors is to ensure their welfare, rehabilitation, and support.

2. The referral of minors in conflict with the law to the Care and Support House for Minors serves the purpose of protecting their rights and does not constitute a measure of their punishment.

3. Minors in conflict with the law who are 10-14 years of age and who have committed an unlawful act determined by the Criminal Code of Georgia between the ages of 10 and 14, may be referred to the Care and Support House for Minors.

4. A minor in conflict with the law shall be referred to the Care and Support House for Minors by a court decision only as a measure of last resort, if the objective set out in law cannot be achieved without placing the minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors, and only for the period of time that is necessary for achieving the objective of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law.

5. A minor in conflict with the law, who has a disability as determined by the Law of Georgia on the Rights of Persons with Disabilities, shall not be referred to the Care and Support House for Minors.

Article 22 – Grounds and procedure for referring minors in conflict with the law to the Care and Support House for Minors

1. The following circumstances shall be the grounds for referring minors in conflict with the law to the Care and Support House for Minors:

a) a minor in conflict with the law is placed in the state care for the purpose of alternative care, and the relevant service/programme is not completed;

b) a request has been submitted under Article 19(2) of this Law;

c) a summary decision made by a prosecutor confirms that after the engagement of a minor in conflict with the law in the relevant service/programme, he/she has committed an intentional unlawful act determined by the Criminal Code of Georgia, the maximum sentence established for which does not exceed five years of imprisonment;

d) a summary decision made by a prosecutor confirms that a minor in conflict with the law has committed an unlawful act determined by the Criminal Code of Georgia, the maximum sentence for which exceeds five years of imprisonment (irrespective of whether the minor in conflict with the law is engaged in the relevant service/programme or not).

2. If there is a ground referred to in paragraph 1(d) of this Article, the measure of engaging a minor in conflict with the law in the relevant service/programme as provided for in Article 17 of this Law shall not be applied.

3. A multidisciplinary team shall, within not more than 15 working days after receiving the information on the existence of any grounds specified in paragraph 1 of this Article, determine the service/programme necessary for a minor in conflict with the law, and an individual plan with a time schedule for its implementation, and submit a motion to a court in accordance with the procedure established by the Administrative Procedure Code of Georgia. Such motion shall include information on the grounds for referring a minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors, the required service/programme, and an individual plan with a time schedule for its implementation.

4. If the court dismisses the motion referred to in paragraph 3 of this Article, the minor in conflict with the law shall be engaged in the relevant service/programme in accordance with the procedure established by Article 17 of this Law. In this case, the procedure referred to in paragraph 2 of this Article shall not apply.

5. A minor in conflict with the law may be referred to the Care and Support House for Minors for an appropriate period of time that is necessary for ensuring the best interests of the minor in conflict with the law, but for not more than 6 months. The said period may be extended by a court decision on the basis of the request of a multidisciplinary team, as necessary, for an appropriate period of time that is necessary for ensuring the best interests of the minor in conflict with the law, for not more than 6 months each time. The multidisciplinary team shall review the need for extending the said period of time in accordance with the procedure established by Article 24 of this Law.

6. The maximum period of stay of a minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors shall not exceed 2 years, except for the case provided for in paragraph 7 of this Article.

7. A minor in conflict with the law, who has not attained the age of 14 and who attains the age of 14 during his/her stay at the Care and Support House for Minors, may remain at the Care and Support House for Minors until the expiry of the term determined by a judge's decision as provided for in paragraph 5 of this Article. The said time frame shall not be extended after its expiry.

Article 23 – Enforcement of a decision on the referral of a minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors

1. The enforcement of a decision on the referral of a minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors shall be ensured by the legal representative, and in the case of placing a minor in conflict with the law in state care for the purpose of alternative care, the above shall be ensured the Agency. If the legal representative fails to enforce such decision, the enforcement of the decision shall be ensured by an authorised person of the Centre.

2. When enforcing a decision on the referral of a minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors, the person executing the decision shall have the right, in the case of any obstacles to the enforcement of the decision, to apply to the Ministry of Internal Affairs of Georgia in order to ensure the enforcement of the decision. The Ministry of Internal Affairs of Georgia shall have the right to apply the measures determined by the legislation of Georgia, if necessary.

Article 24 – Review and extension of the period of referral of a minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors

1. Not later than 15 days before the expiry of the term of stay of a minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors, an authorised person of the Care and Support House for Minors shall, in accordance with the procedure established by the Minister of Justice of Georgia, refer to a multidisciplinary team and submit the information on positive results achieved by the minor in conflict with the law, and on the existing difficulties and needs.

2. At any time during the period of stay of a minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors, if the stay of the minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors is no longer necessary to achieve the goal of ensuring his/her welfare, rehabilitation and support, an authorised person of the Care and Support House for Minors shall, upon the identification of relevant circumstances, request the multidisciplinary team to cancel the decision on the referral of the minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors.

3. On the basis of the information provided by an authorised person of the Care and Support House for Minors, and if necessary, of the interviews with a minor in conflict with the law and other persons, a multidisciplinary team shall assess the positive results achieved by the minor in conflict with the law, the existing difficulties, the needs of the minor in conflict with the law, and the necessity of the stay of the minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors, and shall make one of the following decisions within a reasonable period of time after the said request has been submitted to it:

a) on the completion of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of the minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors;

b) on the completion of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of the minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors and on the engagement of the minor in conflict with the law in the relevant service/programme;

c) on the expediency of extending the period of implementation of the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of the minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors for not more than 6 months.

4. In the case of the decision made under paragraph 3(c) of this Article, the multidisciplinary team shall submit a motion to a court in accordance with the procedure established by the Administrative Procedure Code of Georgia. The motion shall include the information on the need to extend the period of stay of the minor in conflict with the law at the Care and Support House for Minors, a required service/programme, and an individual plan with a time schedule for its implementation.

Article 25 – Leaving the Care and Support House for Minors by a minor in conflict with the law

1. A minor in conflict with the law shall leave the Care and Support House for Minors if the period of referral of the minor in conflict with the law to the Care and Support House for Minors determined by the court has expired and the court has not extended it, as well as in the cases provided for in Article 24(3)(a) and (b) of this Law.

2. A minor in conflict with the law shall leave the Care and Support House for Minors if he/she has attained the age of 14, except for the case provided for in Article 22(7) of this Law.

Chapter V –

Education of Minors in Conflict with the Law Placed at the Care and Support House for Minors

Article 26 – Education of minors in conflict with the law placed at the Care and Support House for Minors

1. The Care and Support House for Minors shall provide appropriate conditions for the minors in conflict with the law who have been placed at the Care and Support House for Minors to receive general education.

2. Minors in conflict with the law who do not speak the official language of Georgia shall be provided with appropriate conditions to learn it.

Article 27 – General education of minors in conflict with the law placed at the Care and Support House for Minors

1. Minors in conflict with the law who have been placed at the Care and Support House for Minors shall have an opportunity to receive complete general education in accordance with the procedure established by a joint order of the Minister of Justice of Georgia and the Minister of Education, Science and Youth of Georgia.

2. General education shall be provided at the Care and Support House for Minors under an educational programme approved by the Minister of Education, Science and Youth of Georgia. The said programme shall ensure the achievement of the goals set out in the National Curriculum. The conditions for organising the educational environment and the hourly schedule envisaged by the National Curriculum shall not apply to such programme. After the completion of the said programme, it shall be ensured that a minor in conflict with the law continues educational process at a general education institution without any hindrance.

3. General education at the Care and Support House for Minors shall be financed under the programme approved by the Minister of Education, Science and Youth of Georgia, in accordance with the procedure different from the one established by the Law of Georgia on General Education.

Chapter VI –

A Person Participating in the Process of Ensuring the Welfare, Rehabilitation and Support of Minors in Conflict with the Law

Article 28 – Specialisation of persons participating in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law

1. Persons participating in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, including all employees of the Care and Support House for Minors, must have undergone special training in the methodology of interaction with minors and in other related issues.

2. The standard of specialisation of persons participating in the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, including of all employees of the Care and Support House for Minors, shall be determined by an ordinance of the Government of Georgia, and in the case of judges, by a decision of the High Council of Justice of Georgia.

3. A person who has obtained the specialisation provided for by the Code on the Rights of the Child and/or the Juvenile Justice Code shall be considered as a specialised person for the purposes of this Law.

Chapter VII –

Transitional and Final Provisions

Article 29 – Transitional provisions

1. Before 1 May 2026, the Government of Georgia shall approve the composition and the rules of operation of a multidisciplinary team.

2. The Government of Georgia, upon the recommendation of the Ministry of Justice of Georgia, and the High Council of Justice of Georgia, within the scope of its competence, shall, before 1 May 2026, adopt the normative acts referred to in Article 28(2) of this Law.

3. Before 1 May 2026, the Government of Georgia shall approve a plan for the implementation of appropriate financial, material and technical measures necessary for the functioning of the Centre and the Care and Support House for Minors.

4. The Ministry of Justice of Georgia and the respective institutions of the executive government shall ensure the implementation of the plan referred to in paragraph 3 of this Article.

5. Before 1 May 2026, the Minister of Justice of Georgia shall:

a) approve the statute and the staff list of the Centre;

b) approve the procedure for ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, which shall, among other issues, include the rule for monitoring the process of ensuring the welfare, rehabilitation and support of minors in conflict with the law, as well as the periodicity and form of providing information to the Centre by the person/institution/body, in the service/programme organised by which the minor in conflict with the law participates;

c) appoint the Chairperson of the Centre.

6. Upon the entry into force of the relevant legal act on approval of the statute and staff list referred to in paragraph 5 of this Article, the Chairperson of the Centre shall conclude employment agreements with the employees of the Centre.

7. Before 1 July 2026, the Minister of Justice of Georgia shall approve the statute of the Care and Support House for Minors, which shall, among other issues, envisage:

a) the conditions for the exercise and protection of the safety, health, education, development and other legitimate interests of minors in conflict with the law who have been placed at the Care and Support House for Minors;

b) the procedure for temporarily leaving the Care and Support House for Minors by the minors in conflict with the law who have been placed in the Care and Support House for Minors, the hours and procedure of visiting the minors in conflict with the law, as well as the measures to be taken for ensuring safety;

c) the procedure for providing information to a multidisciplinary team by an authorised person of the Care and Support House for Minors on the positive results achieved by minors, the existing difficulties and their needs.

8. Before 1 July 2026, the Chairperson of the Centre shall approve the staff list of the Centre as provided for by the legislation of Georgia, and upon the entry into force of the relevant legal act on the approval of a new staff list he/she shall:

a) in agreement with the Minister of Justice of Georgia, appoint the Director of the Care and Support House for Minors;

b) conclude employment agreements with the employees of the Care and Support House for Minors.

9. Before 1 September 2026, the Minister of Justice of Georgia and the Minister of Education, Science and Youth of Georgia shall, by a joint order, approve the procedure for receiving complete general education by minors in conflict with the law who have been placed at the Care and Support House for Minors.

10. The Government of Georgia and relevant bodies shall ensure the compliance of the subordinate acts with this Law.

11. Before the entry into force of this paragraph, the proceedings related to the minors in conflict with the applicable law (procedures for ensuring welfare, rehabilitation and support) shall continue in accordance with the procedure established by this Law and the subordinate normative acts issued on its basis.

12. For the purposes of paragraph 11 of this Article, the Minors’ Referral Centre of the Legal Entity under Public Law called the National Agency for Crime Prevention, Enforcement of Non-custodial Sentences and Probation, operating under the governance of the Ministry of Justice of Georgia, shall transfer to the Centre the cases of minors in conflict with the law and the relevant documentation as provided for by this Law.

13. In accordance with paragraph 11 of this Article, orders issued by the Head of the Minor’s Referral Centre of the Legal Entity under Public Law called the National Agency for Crime Prevention, Enforcement of Non-custodial Sentences and Probation, operating under the governance of the Ministry of Justice of Georgia, on the basis of Ordinance No 681 of 31 December 2019 of the Government of Georgia on Approval of the Minors’ Referral Procedures and other normative acts, shall remain in legal force until orders on the same matter are issued by a relevant authorised official.

Article 30 – Final Provisions

1. This Law, except for Articles 1-28 of this Law, shall enter into force upon promulgation.

2. Articles 1 and 2, Article 3 (except for sub-paragraph (h)), Articles 4-6 and 8-12, Article 13 (except for paragraph 1(g)), Article 14 (except for paragraph 6(a)), Articles 15-19 and Article 28 (except for the part on the requirements for the specialisation of employees of the Care and Support House for Minors), shall enter into force on 1 May 2026.

3. Article 3(h), Article 7, Article 13(1)(g), Articles 20-25, and Article 28 of this Law, in the part on the requirements for the specialisation of employees of the Care and Support House for Minors, shall enter into force on 1 July 2026.

4. Article 14(6)(a) and Articles 26 and 27 of this Law shall enter into force on 1 September 2026.

President of Georgia Mikheil Kavelashvili

Tbilisi,

17 December 2025

No 1258-IV მს -XI მპ